Jong en conservatief: Erwin Wolff
Jul 27th 2009Frank VerhoefFrontpage

Sinds kort op de Dagelijkse Standaard: een serie interviews met veelbelovende jonge conservatieven. Het conservatisme leeft onder jongeren en studenten. Ze zijn niet bang om zichzelf rechts te noemen en openen dagelijks het vuur op progressieve ideeën die onze samenleving zijn binnengeslopen. Ze steunen conservatieve krachten binnen rechtse partijen (van het CDA tot de PVV), en ze zijn zelf meestal actief binnen een politieke jongerenorganisatie. Sommigen onderhouden een eigen weblog of website.
Vandaag een vraaggesprek met Erwin Wolff (24), katholiek en oprichter van Conservatisme Web. Met hem spreek ik over zijn definitie van het conservatisme, over zijn website, over het geloof in God, en over welke dingen juist wel goed gaan in Nederland. Veel conservatieven weten namelijk perfect de problemen te benoemen, maar de positieve dingen lijken voor lief te worden genomen. Net als de eerder geïnterviewde Rutger Schimmel is Erwin lid van het CDJA.
Kun je kort uitleggen wat het conservatisme volgens jou inhoudt?
Conservatisme is een pleidooi voor beschaving. Niet beschaving in algemene zin, maar een pleidooi voor onze westerse beschaving. Conservatisme is dus niet simplistische behoudzucht zoals vaak (wellicht soms met opzet) wordt beweerd. Als dat zo was zou ik geen conservatief willen zijn. Conservatisme is ook vorming, zodat je niet alles zelf hoeft te bedenken. Zelf alles bedenken kan ook helemaal niet, daar is het leven veel te kort voor.
Hoe is het om als jongere conservatief te zijn?
Wanneer conservatisme als behoudzucht wordt uitgelegd, is het zeker niet aantrekkelijk om als jongere conservatief te zijn. Wat heb je als nieuwkomer nou helemaal te maken met alles wat al bestaat? Maar als beschavingsmissie is het zeker niet tegenstrijdig om als jongere conservatief te zijn. Jongeren moeten juist fatsoenlijker, gevormder en beschaafder willen zijn dan iedereen die ons vooraf ging. Op zo’n manier maak je de wereld letterlijk een betere plaats om in te leven.
Waarom ben je lid van het CDJA?
Ik werd oorspronkelijk lid zonder een bepaald oogmerk. Gewoon, om mijn horizon te verbreden, maar gaandeweg werd het ‘ideologischer’ en begon ik te kijken naar waar ik zelf stond. Ik ben nu al een tijdje lid en het voelt aan als een warm bad. Ik had eigenlijk al veel eerder lid moeten worden, maar vroeger leefde ik anders dan nu en had ik eigenlijk geen ruimte voor iets als lidmaatschap van een jongerenorganisatie. Het CDJA ervaar ik als verstandiger en rechtlijniger dan het CDA, wat ook logisch is; het CDJA zit niet aan de onderhandelingstafels, dus er hoeven er ook geen compromissen te worden gesloten.
Waarin verschilt het CDJA nog meer van de moederpartij?
Als je de politieke actualiteit achterwege laat en als je kijkt naar de verdediging van de grondbeginselen is het CDJA harder en verstandiger dan het CDA. Ik denk dat dat komt omdat de geest van 1968 nog steeds door te veel hoofden van de huidige CDA-kamerleden waait. In concreto: het christendom is iets waarvoor we ons eigenlijk moeten schamen. Neem nou Van Toorenburg, de voormalige woordvoerder immigratie. Zij heeft vreselijke dingen geschreven en gezegd.
Wat dan?
Dingen als dat het CDA een soort algemeen Religieus Democratisch Appel moet worden. Daarmee wil ze zeggen dat elke religie uiteindelijk hetzelfde zegt (wat niet waar is, voor alle helderheid. Dat alle religies op hetzelfde neer komen is een hersenspinsel van de moderniteit) en dat we als CDA’ers dus het expliciete christelijke net zo goed zomaar bij het afval kunnen zetten. Zoiets zul je bij het CDJA niet meer horen. En bij het CDA zelf inmiddels ook niet meer, getuige de vervanging van Van Toorenburg door Sterk.
Hoe belangrijk is het geloof in God voor jou?
Het geloof in God maakt op zich ook hele andere dingen mogelijk dan alleen verlossing van de ziel. Neem nou het aannemen van een hogere autoriteit. Alleen met een mentaliteit waarin je iets aanneemt van iets hogers zonder dat je daar vragen bij stelt, kun je iets leren. Dit hoeft niet noodzakelijk God zelf te zijn. Je leraar staat bijvoorbeeld in hiërarchie hoger dan jij en alleen door te accepteren dat het waar is wat hij zegt leer je. Hiërarchie is goed en een van de weinige manieren om dat aan te leren is via het geloof.
Daarnaast is het idee hiërarchie ook een vermelding waard. De natuur is fundamenteel hiërarchisch ingericht. God beveelt door de natuur de overwinning van de sterke en de onderwerping van de zwakkere. Dit is relevant omdat je in de huidige maatschappij sterk moet zijn om te geloven. Alleen sterke christenen kunnen en zullen iets betekenen. Dit mis ik in de huidige Nederlandse katholieke kerk en is ook de reden (naast het voortdurende gezeur over Afrika) dat ik in 13 jaar geen kerk van binnen heb gezien.
Kan een samenleving goed functioneren zonder religie?
Ik geloof niet dat de huidige goddeloze samenleving erg gelukkig is. Mensen zijn rijk, zeker, maar ik weet ook zeker dat de meeste mensen die niet geloven in de kern ook niet gelukkig zijn. Dat ze iets missen. Mensen hebben een aangeboren gevoel voor spiritualiteit. Daar willen de meeste mensen iets mee en sommigen gaan ook actief op zoek.
Niet lang geleden heb je Conservatisme Web opgericht. Waarom?
Conservatisme Web heb ik opgericht om conservatieve bloggers op één hoop te gooien. Het is als verzamelplek bedoeld en zo heeft het ook uitgepakt. Uit de statistieken blijkt dat de ondergrens van het aantal bezoekers per dag zo’n 200 unieke personen zijn en de bovengrens is zo’n 5000 bezoekers. Nu is het rustig omdat iedereen op een welverdiende vakantie is, maar straks, ergens in augustus, verwacht ik weer dat de bloggers stukken gaan schrijven.
Wat vind je van de bloggers die zich bij jouw website hebben aangesloten?
Ik heb veel bloggers persoonlijk wel eens gesproken om een gezicht te plaatsen bij de tekst. Ik ben voor grote verrassingen komen te staan. Vooral de persoon achter Dutch Conservatives (reaguurder Luuk – FV) heeft me in zeer positieve zin verrast. Hij is bepaald niet de persoon die je denkt te halen uit zijn blogs.
Hoe ziet de toekomst van de website eruit?
Ik voorzie een grote toekomst voor de site. Ik sprak laatst bij toeval een journalist van weekblad Elsevier. Hij kende de website. Ik had niet gedacht dat het zo bekend zou zijn. Mijn grootste uitdaging voor de nabije toekomst zal het aantrekken van meer bezoekers zijn. Er zijn nooit teveel bezoekers voor een website. Conservatisme Web is bedoeld voor iedereen, ook voor mensen die niet weten of willen weten wat het conservatisme inhoudt, maar bijvoorbeeld wel willen weten wat de rechtse blogger bezighoudt. Het internet is als een warm bad voor conservatieven; met enkele handelingen kun je tienduizenden mensen bereiken. Vroeger moest je daarvoor het hele land doortrekken.
Nu even over Nederland. Wat is het grootste probleem waar ons land mee kampt?
Het grootste probleem van Nederland is een heel eenvoudige. Namelijk dat er veel te weinig Nederlandse kindertjes worden geboren. Dat is een probleem waar we relatief eenvoudig iets aan kunnen doen. In het verlengde van het vorige is dat we met z’n allen een te hoge levensstandaard hebben die we als Nederlanders alleen met gezinnen bestaande uit twee werkende ouders kunnen volhouden.
Daardoor ontstaat er vanzelf een situatie waardoor de levenstandaard hoog blijft, er te weinig ruimte is voor grote gezinnen, en waardoor een demografische trend naar beneden ontstaat. Deze hoge levensstandaard kan alleen blijven bestaan met het importeren van vreemde arbeiders die elk weer hele andere problemen met zich mee brengen. Zo neemt de ontworteling en vervreemding van Nederlanders in eigen land toe. Eerst moeten we dus de demografische trend keren, daarna komt de rest. Je kunt bijna alle problemen van Nederland aan het voorgaande koppelen en daarmee is het het grootste probleem van Nederland.
En wat gaat er juist goed in Nederland?
Dat we toch na al die jaren van progressieve propaganda onze beschaving en wortels niet zijn vergeten. En als je in de trein zit en kijkt naar het idyllische Nederlandse landschap met oude windmolens en uitgestrekte groene velden. Het Nederlandse landschap is bijna net zo mooi als het landschap van mening ander Europees land. Nederland is, in tegenstelling tot wat sommige andere conservatieven helaas zeggen en schrijven, niet ongeneeslijk ziek. Er zijn wel uitdagingen, maar ik weet zeker dat als ik zou geloven dat alles verloren zou zijn ik niet al deze moeite zou doen. Dat is positief. Als Nederlandse conservatief hoef je niet bij de tekentafel te beginnen.
Wat is de toekomst van het conservatisme in Nederland?
Het conservatisme heeft een toekomst. Het conservatisme spreekt grote groepen mensen aan. Protestanten, katholieken, seculieren en ook joodse Nederlanders. Dat is winst. Conservatisme is niet zo groot als in de VS, maar laten we wel wezen: twaalf jaar geleden, in de hoogtijdagen van het paarse kabinet, bestond het helemaal niet. Ja, er waren een stel gefrustreerde columnisten, maar die kon je nauwelijks een bedreiging voor de bestaande seculiere orde noemen. Nu is conservatisme iets om rekening mee te houden. Het is terug van weggeweest, it’s here to stay. Nederland als conservatief land zie ik moeilijk voor me. Maar als je niet hoog inzet, bereik je ook niets.
Is onze beschaving dan niet geheel verloren, zoals sommige conservatieven denken?
Gezien het prille succes van het conservatisme is niet alles verloren. De geruchten over de dood van onze beschaving zijn daarom ronduit overdreven, maar dat betekent niet dat alles vanzelf goed komt. Er moet een soort kritische massa van conservatieven worden gekweekt voordat je een verschil kan betekenen. Net zoals in het Rusland van februari 1917 een kritische massa van ontevreden arbeiders, soldaten en communistische provocateurs de Tsaar afzette.
Nu wil ik het begrip Conservatieve Revolutie niet bezigen, maar iedereen die met mij de waarde van de conservatieve beschavingsmissie inziet, is volgens mij verplicht aan Nederland en de westerse beschaving zelf om ook andere mensen deel te laten nemen van dat grote beschavingsverhaal. Die tijd, de tijd van grote verhalen, breekt straks weer aan.
Verder lezen:
Conservatisme Web
Theodore Dalrymple
28 reacties op “Jong en conservatief: Erwin Wolff”




Nick Ottens op 27 Jul 2009 om 3:50 pm #
Vanwaar de link naar Dalrymple?
Frank Verhoef op 27 Jul 2009 om 4:04 pm #
De schrijver wordt nergens genoemd, maar Erwin leest z’n boeken graag. Ik ook. :)
Luuk op 27 Jul 2009 om 4:29 pm #
Wederom een erg goed interview. Hulde, Frank (en Erwin). Voel me vereerd met de eervolle vermelding :)
Zande op 27 Jul 2009 om 4:43 pm #
Kan een samenleving functioneren zonder religie?Dat doet me een beetje denken aan Balkies klets over religie.Samenlevingen kunnen uitstekend zonder religies,het zou ook wat zijn als je om te functioneren een “imaginairy little friend”nodig hebt.
Religie is een gifsoort die,hoewel in het verleden nuttig,heden ten dage veel meer schade aanricht dan goed doet.
Luuk op 27 Jul 2009 om 4:49 pm #
Zande, ik zou het op prijs stellen als je deze opmerking op het ‘open podium’ met fatsoenlijke argumenten zou willen omkleden!
Sven Albachvens op 27 Jul 2009 om 4:54 pm #
Als één van de meest welvarende landen, waar tevens de mensen volgens henzelf tot de gelukkigste ter wereld behoren, grotendeels niet-gelovig is en een land als pak ‘em beet Iran, Indonesië, Pakistan e.d. tegen de 100% gelovig zijn lijkt mij de vraag ‘kan een samenleving functioneren zonder religie’ reeds afdoende beantwoord.
Bob Lagaaij op 27 Jul 2009 om 4:56 pm #
@Interessant verhaal – al heb ik nog wel wat vragen.
Als het CDA gedefinieerd moet worden als een christelijk geinspireerde partij – om het zo neutraal mogelijk uit te drukken – is me volstrekt onduidelijk waarom er moslim(kamer)leden lid zijn en de club dus vertegenwoordigen.
En verder is het natuurlijk buiten proportie om iedereen, die niet religieus is, maar als ,,niet gelukkig” te bestempelen en dat ook nog zeker te weten. Wetenschappelijk een onhoudbare stelling.
Nu we ‘t daar t o c h over hebben: waarom moeten conservatieven als Wolff toch altijd het geloof in een opperwezen binnensmokkelen?
Laat dat prive, zoals – voorbeeld – de Britse conservatives dat al tijden doen! Wie een conservatieve aanhang wil kweken – dat zou in Nederland nog eens interessant zijn: een oprecht behoudende, intelligente en niet-populistisch schreeuwerige Conservatieve Partij – moet niet steeds met een ,,verbouwd” CDA
aankomen! Als ‘t op discussie aankomt, op Stuart Mill of Popper, enfin: you name them…, staat weer iemand uit een zakbijbel te lezen. Dat maakt zo’n club meteen weer diffuus en ongeloofwaardig.
Sammy S op 27 Jul 2009 om 4:57 pm #
In deze geef ik dhr. Zande gelijk, en denk dat het voor de rest weinig nut heeft om zijn argumenten uiteen te zetten op het open podium omdat het een persoonlijke zaak is. Je kan discussiëren tot je een ons weegt, maar religie is een onderwerp dat weinig met rationeel denken te maken heeft, naar mijn mening en bij mij zeker niet van invloed is op mijn gelukkig zijn.
Skrimich op 27 Jul 2009 om 5:05 pm #
“Ik geloof niet dat de huidige goddeloze samenleving erg gelukkig is.”
Daar kan je als gelovige niet echt over oordelen. Vanuit jouw perspectief, missen ongelovigen het geluk en de kracht die je ervaart dankzij jouw geloof in God. Het is voor gelovigen moeilijk te begrijpen hoe ongelovigen datzelfde geluk en kracht kunnen ervaren zonder een geloof in God.
Geloof me, het kan :-). Overigens worden er al jaren onderzoeken gedaan naar geluk/tevredenheid, en Nederland scoort altijd goed (top 15).
EdW op 27 Jul 2009 om 5:16 pm #
Blijf het eng vinden, heel eng zelfs:
´´maar ik weet ook zeker dat de meeste mensen die niet geloven in de kern ook niet gelukkig zijn´´
Zoiets kun je niet zeker weten, tenzij wetenschappelijk onderzoek het bevestigt!!
Blijkt wel weer wat voor een irrationele wezen we zijn. Religieuze mensen denken wel vaker iets zeker te weten, ze weten ook zeker dat god bestaat. Elk gelovige vind een ander geloof een ´´bijgeloof´´maar geen enkele gelovige trekt daaruit de conclusie dat zijn eigen geloof misschien ook wel bijgeloof is.
Verder een prima stukje.
Luuk op 27 Jul 2009 om 5:47 pm #
@Sammy
De uitspraak “Religie is een gifsoort die,hoewel in het verleden nuttig,heden ten dage veel meer schade aanricht dan goed doet” is een nogal inhoudsloos gebral als ze zonder argumenten gepaard gaat. Ik vind het persoonlijk nogal een domme mening waar ik nog nooit 1 zinnig argument voor heb gehoord, maar ik ben geïnteresseerd in een uitzondering op die regel.
Michiel P. op 27 Jul 2009 om 5:48 pm #
@Sven,
De westerse samenleving, inclusief haar welvarendheid en vrijheid, is de erfenis van eeuwen van christendom. De massale ongelovigheid is iets van de laatste 50 jaar. Het lijkt me daarom iets te vroeg om nu al tevreden te constateren dat een samenleving heel goed zonder religie kan. Misschien leven we wel in de warmte van een ondergaande zon?
Bob Lagaaij op 27 Jul 2009 om 5:56 pm #
@Vraag aan de – gewaardeerde – redactie. Bij een andere discussie kwam ter sprake dat ,links” of ,,liberal” regelmatig een site probeert te kapen maar bent u attent op acties van confessioneel rechts? Allemaal briljante jongens (meisjes lees je nooit…) van academies voor journalistiek te Ede of Amersfoort, meestal ,,in waiting” om filosoof of theoloog te worden, maar toch: bewaakt u de rationele component van DDS? We hoeven ,,de verlichting” toch niet zwijmelend voor wierook & kaarslicht te verruilen, omdat een handjevol bijdehante blagen een eigen site heeft en hier reageert – en jawel:soms meer dan e e n conservatief trekje heeft?
Zande op 27 Jul 2009 om 6:17 pm #
@Luuk
Toen de mens nog in berenvellen rondliep en meer niet kon verklaren van hetgeen er om zich heen gebeurde,was religie een mooie slaappil,zeg maar,om de angst voor het onbekende buiten de deur te houden.
Iets later ,zeg maar rond de oud-testament tijd,was religie handig om te voorkomen dat iedereen elkaar de hele dag de schedel insloeg.Je ziet ook in al die zogenaamd heilige boekjes ver- en geboden staan die berusten op slimme praktijkervaringen,zoals het niet eten van varkensvlees,omdat dat zonder koelkast slechter houdbaar is.Dus,voor zover zo’n club al die handige weetjes verzamelt als een almanak,prima.Maar het werden ver- en geboden die nu ook hier gelden.Voor hun dan.En het moorden begon,want ieder geloof is natuurlijk het enige ware geloof.En er is maar één god.Tenzij je in India woont,want daar hebben de goden zelfs wel 8 armen.En lusten ze weer geen koeien.Maar goed,die god hè,die maakte dus Maria zwanger,en toen werd jezus geboren.Jezus was wel een Jood,maar had wel sluik blond haar en blauwe pretoogjes.En gie geleuft dat?Is er ook maar één ding in al die folklore dat ook maar een klein beetje wetenschappelijk overkomt?
Wie troost of iets anders vindt in zijn geloof,prima,maar probeer nuchtere atheïsten niet weg te zetten als incompleet of ongelukkig.
Frank Verhoef op 27 Jul 2009 om 6:18 pm #
@Bob,
Ik zie eerlijk gezegd niet in wat er mis is met een kritisch (rechts-conservatief) geluid op linkse ideeën. Lijkt me alleen maar goed.
Jan van Kollenburg op 27 Jul 2009 om 6:25 pm #
@Bob
Hier je kans om de rechts-conservatieven (en confessionelen) dan eens rechtstreeks met kracht van argumenten tegemoet te treden. Op deze plaats kun je de twijfelaars laten zien wat jouw argumenten en visie zijn ten opzichte van die van de conservatieven.
Getekend, een orthodox-conservatief Christen
Sven Albachvens op 27 Jul 2009 om 6:33 pm #
@Bob; de doorsnee conservatief heeft dacht ik niet zo heel veel met de Verlichting (correct me if im wrong).
JJ op 27 Jul 2009 om 6:35 pm #
“God beveelt door de natuur de overwinning van de sterke en de onderwerping van de zwakkere”
Wauw.
Nu heb ik in mijn tijd al heel wat theologische onzin gehoord. Maar dit slaat alles. Ik weet waar ik zou moeten beginnen. Misschien wil Erwin even chapter & verse geven uit het Compendium van de Sociale Leer van de Kerk – of gewoon uit de Bijbel.
“het voortdurende gezeur over Afrika”
Inderdaad, laat maar doodvallen die Afrikaantjes.
“dat ik in 13 jaar geen kerk van binnen heb gezien.”
Maar dan wel prat gaan op ‘katholiek’ zijn? Eerst ’s de daad bij het woord voegen jongeman. Verder jammer, want je had de afgelopen dertien jaar misschien iets kunnen opsteken.
Alles bij elkaar genomen – de veelbelovende jeunesse doree der Conservatieven komt ook niet verder dan een “Samen voor ons Eigen” – met een reli-sausje erover heen voor het juiste fatsoensmaakje.
Naast Eline de Martelkatholiek is er nu dus ook Erwin de Weg-met-Afrikatholiek?
Jus’ askin…
Erwin op 27 Jul 2009 om 7:05 pm #
Kijk, dit is een wat algemeen interview. Het is nergens de bedoeling noch de ambitie uitvoerig concepten uit te diepen dus ik begrijp ook niet zo heel goed wat JJ bedoelt met “de veelbelovende jeunesse doree der Conservatieven komt ook niet verder dan een “Samen voor ons Eigen””.
En de suggestie dat ik de Afrikaantjes wil laten doodvallen werp ik verre van mij. Ik schrijf dat het gezeur wel wat minder mag. Taiwan en Zuid-Korea zijn ook moderne landen geworden zonder 100 tv-spotjes en preken per dag over hoe vreselijk zielig die Zuid-Koreaantjes en Taiwanezen wel niet zijn.
Bob Lagaaij op 27 Jul 2009 om 7:18 pm #
@Algemeen, goede vrienden, Liebe Genossen!
Wij spreken – Babylon!- andere talen. Wie een valse kaart in het spel brengt – geloof! Bijbel! – wint. In zijn optiek. Dus, beste @Jan van Kollenburg, kan ik jou nooit en te nimmer overtuigen. Mijn rationele argumenten leggen het af tegen jouw geloof. Laat het duidelijk zijn: ik gun je alle opvattingen, maar deel ze niet.
@Frank V. Je bent grappig, slim maar…eh…ook erg jong. . Uiteraard ben ik geinteresseerd in conservatief gedachtengoed. Anders zou ik niet zo’n belangstelling hebben in deze site. Dus da’s duidelijk, hoop ik Frank. Nee(n) – het gaat mij om de godsdienstigheid die binnensluipt in het politiek/openbaar/staatkundig (kies zelf) domein (discours). Dat verkleint de kans op een oprechte Nederlandse(sche) Conservatieve Partij.
Dat ben je toch wel met me eens, Frank? Die gelovigheid ‘en public’ vervuilt de discussie, toch?
Han van der Horst op 27 Jul 2009 om 7:25 pm #
Erwin, je zegt dat je katholiek bent. Dan hoor je bij een wereldorganisatie die zijn kracht momenteel niet meer in Europa vindt, maar wel in Afrika, Latijns Amerika (hoewel ze daar heel veel last van allerlei pinkstergemeentes heeft) en enkele delen van Azië. In dit verband is het misschien niet zo handig om te vragen of het gezeur over Afrika wat minder mag binnen het katholicisme. Het zal alleen maar meer worden. Lees de economische passages in de laatse encycliek van de paus maar eens. En vergis je niet: dat is allemaal gebaseerd op de katholieke sociale leer, die al meer dan honderd jaar geleden is ontworpen en die noodzakelijkerwijs uit moet monden in een verzorgingsstaat die wordt gerund door een maatschappelijk middenveld van vakbonden en werkgeversorgansiaties. De versterking van dat middenveld behoort vast tot je idealen.
Dat is een. Zuid-Korea en Taiwan zijn allebei moderne landen geworden door een nadrukkelijke samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven die spot met elke economische orthodoxie hier in het westen. Heel interessant inderdaad
Bob Lagaaij op 27 Jul 2009 om 7:29 pm #
@Die Han van der Horst – bekend van radio, radio, radio, drukpers en niet tv – is een aanwinst.
gj.alberts op 27 Jul 2009 om 8:47 pm #
Ik heb wel eens stukjes gelezen van deze Erwin Wolff, ergo op hyves heb ik een van zijn walgelijke verhandelingen als niet OK aangemerkt.
In dit interview lijkt het me een redelijk persoon, ben zelf dan wel benieuwd naar de persoon achter de schrijver.
Want is Erwin nu een extremist of een redelijk conservatief?
Sophie op 27 Jul 2009 om 8:50 pm #
@ Sven: een conservatief als Paul Cliteur dweept werkelijk met de Verlichting (weliswaar ‘hier’ bedacht maar universeel). Juist het geloof in die universaliteit van al dan niet westers – maar meestal wel – ideeënspeelgoed doet het bij conservatieven goed.
Het inpassen van darwiniaanse theorietjes in een onwankelbaar geloof in de enige ware (katholieke?) god, zoals onze geïnterviewde vriend doet, heeft daarentegen met Verlichting noch conservatisme te maken. Het duidt er eerder op dat het wereldbeeld van voornoemde vriend gevormd is door voornoemd geloof in voornoemde god, en nu eenmaal het best aansluit bij wat dan maar bij gebrek aan beter conservatisme is gaan heten. ‘Hersenspinsel van de moderniteit’, hilarisch! Is het ook een hersenspinsel van diezelfde moderniteit (die er, bijvoorbeeld, ook voor gezorgd heeft dat men überhaupt mag geloven wat men wil; het katholicisme is in Nederland pas toegestaan toen de Franse Revolutie al had plaatsgevonden) dat de aarde ouder is dan zesduizend jaar? Dat mensen zelf mogen nadenken? Dat hiërarchieën niet ‘natuurlijk’ zijn maar constructies?
Het hersenspinsel ‘god’, doe daar eens iets aan. Het weet mensen nog wel eens zoet te houden (hulde, waarde Zande, voor je religieus-historische uiteenzetting), maar die verdienste steekt wat bleekjes af bij de vele AIDS-slachtoffers in dat jammere Afrika, de duizenden doden van het WTC, de eeuwenlang onderdrukte mensen (en nóg, mind you!) in naam van die of gene Lieve Heer (of bij uitzondering Dame). Imaginaire vriendjes zijn leuk, tot ze je vragen het keukenmes uit de la te halen en je moeders keel open te snijden. Dan komt de ratio nog wel eens van pas, maar dat is voor een semi-katholieke-semi-conservatief als Erwin, met zijn mooie polderlandschapjes, een beetje een vies woord. Hij geeft in ieder geval niet te kennen er ooit gebruik van gemaakt te hebben.
Zande op 27 Jul 2009 om 9:02 pm #
Je vous en prix,madame.
marinus op 27 Jul 2009 om 9:23 pm #
religie of een geen religie gemoord wordt er altijd, dat heeft niks van doen met religie. misschien baseren mensen het op religie, maar als er geen religie is baseren zij het wel op iets anders.
Sven Albachvens op 27 Jul 2009 om 9:29 pm #
Sophie; ik meen eens een stuk van Kinneging te hebben gelezen waarin hij het conservatisme als reactie op de Verlichting & Romantiek bestempelde. Het universele halen Kinneging c.s. naar ik dacht bij Plato vandaan.
Tevens vraag ik mij al een tijdje af waar Cliteur als seculier-humanist – en als niet believer in belief – in het conservatief spectrum thuis hoort – cultuur conservatief, sceptisch conservatief? En wie er dan nog meer in dat rijtje thuis hoort.
Overigens sluit ik mij aan bij wat Zande en jij in deze draad schrijven.
Michiel P.: Ik ontken natuurlijk niet dat wij in een joods-christelijk-humanistische traditie staan.
Sven Albachvens op 27 Jul 2009 om 9:31 pm #
Marinus; kun jij je de daders van 9/11 voorstellen zonder het aan hen door hun religie in het vooruitzicht gestelde hiernamaals met 72 maagden?