Ronald van Raak slaat de plank mis
Aug 20th 2009Eline van den BroekFrontpage
Als Tweede Kamerlid hoef je niet altijd verstand van zaken te hebben. Dat bleek deze week wel weer toen Ronald van Raak een paar “rake” uitspraken deed over Curaçao. Voorafgaand aan zijn bezoek aan het eiland, schreef hij vorige week in Trouw: “Op Curaçao wonen veel rijken, veelal buitenlanders, maar er zijn ook veel armen en werklozen. Veel rijken dragen nauwelijks bij aan het welzijn van het eiland: internationale bedrijven zijn gevestigd in speciale economische zones, waar zij nauwelijks belasting betalen.”
Deze socialistische retoriek bekt natuurlijk lekker, maar is op geen feit gebaseerd. Wat bedoelt Van Raak met “veel rijken”, “veelal buitenlanders” en “nauwelijks belasting betalen”? Laten we eens proberen deze losse flodders in cijfers om te zetten.
Allereerst de “rijken”. Wat zijn de “rijken” volgens de definitie van de SP? Helaas, die is er niet. De SP praat te pas en te onpas over “de rijken”, maar heeft zelf geen algemeen geldende definitie van het woord. Hebben we het over “een inkomen van boven een half ton per jaar” of over alles boven Jan Modaal? Al zou de SP al een definitie hebben voor Nederland, dan gaat die nog niet op voor Curaçao, waar de munteenheid is gekoppeld aan de dollar en Jan Modaal minder verdient maar ook minder betaalt.
En wat betreft de opmerking dat deze “rijken” nauwelijks zouden bijdragen aan het welzijn van het eiland: uit cijfers blijkt dat de top 10 procent van het eiland maar liefst circa 60 procent van de inkomstenbelasting levert. En de top-1-procent is zelfs verantwoordelijk voor 21 procent van het totaal aan inkomstenbelasting. Hoezo dragen zij “nauwelijks” bij?
Dan eens kijken naar “veelal buitenlanders”. Het woord “buitenlanders” ligt niet alleen in Nederland gevoelig, ook op Curaçao is het een omstreden begrip. Want wat zijn “buitenlanders”? Op Curaçao wonen ongeveer 135.000 mensen, waarvan 5000 “Europese Nederlanders”. Dat is nog geen vier procent. Het merendeel van de “buitenlanders op Curacao” komt niet uit Europa, heeft geen opleiding en vervult de meest ondankbare baantjes tegen het minimumloon (of nog minder omdat ze illegaal zijn).
Toch beweert collega-politicus Helmin Wiels, de “Antilliaanse Geert Wilders”, dat er te veel “makamba’s” op het eiland komen wonen. “Het percentage makamba’s op het hoofd van de Curaçaoënaar is minstens veertien procent. In Nederland is het aantal Antillianen op makamba’s één procent.” Dat is appels met peren vergelijken, want Wiels vergelijkt Nederlandse toeristen met Antillianen die in Nederland wonen. Wat Wiels en Van Raak vergeten is dat die veertien procent Nederlanders zijn die geld komen úitgeven op Curaçao en dus de lokale economie spekken.
Over belastingen heeft Van Raak ook van alles te zeggen. “De belastingmoraal is niet de onze en de belastinginning is slecht,” schrijft hij. Nee, laten we het hebben over de Nederlandse belastingmoraal. Niet zelden worden er in Nederland belastingfratsen uitgehaald die niet door de beugel kunnen. Zo bleek recentelijk dat zelfs Nederlandse gemeenten de BTW ontduiken.
Over het fabeltje van “nauwelijks belasting betalen” heb ik onlangs al een en ander uiteen gezet. Curaçao is bepaald geen belastingparadijs en de vennootschapsbelasting is voor de meeste bedrijven geen 2 procent, waar Van Raak op de website van de SP aan refereert. Daar schrijft hij: “Bovendien zijn er op de Nederlandse Antillen 15 speciale economische zones, waar honderden bedrijven zijn gevestigd die helemaal geen belastingen hoeven te betalen, met uitzondering van een vennootschapsbelasting (op winst) van twee procent – in Nederland is dit 25,5 procent.”
Laat me eerst even benadrukken dat buitenlandse bedrijven in Nederland soms nog minder dan 2 procent belasting betalen. Zoals ik eerder schreef: “Ons land heeft meer dan tachtig belastingverdragen. Door de lage belastingtarieven die hieruit voortvloeien voor buitenlandse investeerders en doordat er bijvoorbeeld geen bronheffing is op rente of royalties, is veel bedrijvigheid aangetrokken. Zo houden bands als U2 en de Rolling Stones kantoor in Amsterdam. Geen wonder, gezien de 1,6 procent belasting die de Stones sinds 1971 betaalden over hun miljoenenopbrengsten. De Nederlandse staat houdt daar veel geld aan over.” De pot verwijt de ketel zou ik zeggen. Maar Nederlanders zelf eens matsen, dat is er niet bij. En dan verbaasd Van Raak zich dat Curaçao hetzelfde trucje uithaalt?
Een paar cijfers heeft Van Raak wel op orde. Er zijn inderdaad 15 E-zones en er zitten honderden bedrijven die allemaal onderworpen zijn aan winstbelasting tegen 2%. De vraag die Van Raak niet stelt, is natuurlijk wat de achtergrond van dit lage tarief is en hoeveel het Curaçao óplevert dat deze bedrijven op Curacao gevestigd zijn.
De uitbreiding van de E-Zone (vroeger nog Vrijhandelszone) is een gevolg van de druk die Nederland heeft gezet op de Antillen om de offshore sector aan te pakken. De achtergrond daarvan was een discussie tijdens een EcoFin halverwege de jaren 90, naar aanleiding waarvan het Primarolo rapport werd geschreven. Daarin werd vast gesteld welke landen er aan “harmfull tax competition” deden. Nederland kwam met een flink aantal faciliteiten met stip bovenaan te staan, en helaas hadden ze er “voor het gemak” ook maar de Antillenroute opgezet. Nederland moest actie ondernemen en besloot een aantal faciliteiten aan te pakken (en die later weer recht te trekken; zoals de invoering van de rente en royalty-box) en met name de Antilliaanse offshore op de schop te nemen.
De afname in inkomsten voor Curaçao (en die is fors geweest) veroorzaakte een flinke vermindering van de belastinginkomsten en een uitstroom van hoger opgeleiden. Om een deel van die inkomsten (en hoger opgeleiden) te behouden is er een nieuwe faciliteit gecreëerd.
Nederland heeft een de economische sector van Curaçao ingeperkt zonder alternatieven te bieden. Ook andere privileges zijn Curaçao niet gegund. Zo verklaarde het ministerie van Financiën in 2005 nog dat Nederland geen dividendbelasting meer zou heffen ten aanzien van de Antillen; een heffing die binnen Europa dankzij een aantal verdragen al achterwege blijft. Maar Nederland vond in 2002 (met het uiteindelijk afschaffen van de offshore) dat er niet genoeg werd gedaan. En dus werd de divididendbelasting nooit meer naar 0 gebracht.
De achtergrond van het lage vpb-tarief in de E-zone is dus het creëren van bedrijvigheid op Curacao. Want met de winst die de bedrijven maken, groeit ook de welvaart van het eiland. Zónder de winst in de E-zone, zouden de bedrijven natuurlijk niet komen. En dan zou Curaçao veel belastinginkomsten mislopen. Want de bedrijven creëren werkgelegenheid, zodat Antillianen niet naar Nederland hoeven om een uitkering te trekken. Curaçao kan door die extra banen zelfs op extra inkomsten rekenen door middel van het heffen van loonbelasting en inkomstenbelasting. Dat is maar liefst 49.4 procent vanaf een inkomen van ANG 112.689.
En dat kunnen Curaçaose politici mooi investeren in onderwijs, gezondheidszorg, werkgelegenheid en armoedebestrijding, zoals Van Raak als goede socialist graag zou willen. Deze week is hij op het eiland om, naar eigen zeggen, “met verschillende mensen te spreken over de toekomst van het eiland”. Want volgens Van Raak zal Nederland alleen maar de grote schulden van het eiland saneren, “in ruil voor beter bestuur en meer investeringen in onderwijs en zorg, werkgelegenheid en armoedebestrijding”.
Blijkbaar heeft Van Raak zich niet zo goed ingelezen in het Antillen-dossier. Want naar aanleiding van de uitslag van het referendum, zal Nederland niet langer investeren in onderwijs en zorg, werkgelegenheid en armoedebestrijding. Curaçao wordt volledig autonoom en Nederland zal de schuld saneren. Daarmee is de kous af. En dus zal Curaçao bedrijvigheid moeten aantrekken met een fiscale stimulans als de E-zone.
“Hoe kunnen wij voorkomen dat we opnieuw een oud-kolonie van ons vervreemden,” vraagt Van Raak zich af. In ieder geval niet door provocerende woorden te uiten naar mensen die al bijzonder gevoelig zijn voor het koloniale gedrag van Europese Nederlanders in het algemeen en Nederlandse politici in het bijzonder. Of is het taalgebruik van Van Raak alleen maar bestemd voor de Nederlandse kiezers en is zijn doel niet om resultaat te behalen? Wie wordt er dan beter van zijn bezoek? Van Raak die lekker op het strand mag liggen? De SP omdat ze politiek kunnen scoren met “rake” klappen ten aanzien van de Antillen? Of de Antilliaanse “arbeiders” wiens belangen hij pretendeert te beschermen?
Wel Ronald, als je goed wil doen voor Curaçao, doe dan wat alle Nederlandse “vreemden” doen: geniet van het eiland en laat de guldens maar rollen!
|
|
12 reacties op “Ronald van Raak slaat de plank mis”
Luuk op 20 Aug 2009 om 11:31 am #
Uitstekende bijdrage, Eline!
Nick Ottens op 20 Aug 2009 om 11:48 am #
Tut-tut-tut. Begrijpt U dan niet dat feiten hier helemaal niets mee te maken hebben? Curaçao is een kolonie, Nederlands zijn uitbuiters en de arme eilandbewoners worden tot slaven gereduceerd door het internationaal globalisme/kapitalisme/etc. Dat het allemaal niet waar is doet er niet toe. Lees Karl Marx en Mao, dan begrijp je pas hoe de wereld in elkaar zit! Hup, de barricaden op nu, en strijden voor rechtvaardigheid, kameraad!
Frank Verhoef op 20 Aug 2009 om 11:53 am #
Ik heb die Van Raak sowieso nooit echt begrepen. Heb zo’n vrij slecht boekje over socialisme van hem, zie ‘m wel eens lopen, en af en toe denk ik echt dat hij alleen maar heel graag socialistisch wil zijn.
Bob Lagaaij op 20 Aug 2009 om 12:23 pm #
@Eline, compliment: veel informatie je hier zelden leest of hoort.
Maar toch wat vragen. Mij staat bij dat Nederland ook in het verleden periodiek de financien van de Antillen heeft gesaneerd of eilanden te hulp is geschoten met aanzienlijke bedragen. De schulden die zo’n klein eiland – en voorheen de Antillen als geheel – steeds weer weet te maken vind ik verontrustend. Hoe zit het daar met de overheidsfinancien en corruptie van niet altijd even capabele bestuurders?
Justin op 20 Aug 2009 om 1:58 pm #
Bravo voor dit uitstekend geschreven stuk! Dit zijn de feiten die hier in Nederland bijna altijd achterwege worden gelaten. Niemand is heilig – ook Curaçao of de Antillen niet – maar zo zwart-wit als de pers het in Nederland verwoord, is het vaak niet.
Eline van den Broek op 20 Aug 2009 om 3:21 pm #
@ Nick Ottens Je bent bij mij aan het goede adres: mijn politiek-filosofische carriere begon bij het lezen van Karl Marx (toen ik een jaar of 15 was). In drie talen. (dat kwam toevallig zo uit) Ik heb hem begrepen en gelezen wat er mis is met marxisme. Mao zag ik daarna niet meer zo zitten.
@ Bob Lagaaij Daar raak je aan een onderwerp dat natuurlijk nog veel gevoeliger ligt. Natuurlijk wordt er gepraat over corruptie en niet capabele bestuurders (met als nieuwe aanvoerder sinds vorig jaar Hero Brinkman) Maar grote woorden mag je alleen gebruiken als je ze hard kan maken. Ik hoop dat ooit nog in een volgend stuk te kunnen doen.
Pat op 20 Aug 2009 om 4:36 pm #
Als ervaringsdeskundige kan ik zeggen dat wat Nederland de afgelopen 10 jaar geflikt heeft met de financiele sector op de Antillen bedroevend is. Terwijl Nederland zelf voortdurend het voortouw neemt in het verbeteren van de eigen internationale fiscale concurrentie-positie, ontzegt zij structureel aan de Antillen de mogelijkheid om haar concurrentie-positie te verbeteren. Direct, door druk te zetten om lokale wetgeving aan te passen (hoezo fiscale soevereiniteit?) en indirect door niet mee te werken aan het tekenen van Verdragen ten behoeve van de Antillen. Jaja, dat laatste gebeurt, want omdat de Antillen een onderdeel zijn van Het Koninkrijk der Nederlanden, wordt Buitenlandse Zaken door Nederland geregeld. En waar in het buitenland ook de belangen van de Antillen vertegenwoordigd moeten worden, bestaan er vaak andere prioriteiten….
Intussen worden de zaken die niet langer via de Antillen gedaan kunnen worden opgezet via Cyprus, Malta en Luxemburg (en de UK, Ierland, Belgie, ga zo maar door), EU leden waarvan Nederland het kennelijk wel acceptabel vindt. Luxemburg heeft zich de afgelopen 10 a 15 jaar kunnen vestigen als belastingparadijs (om dat vervloekte woord ook maar eens te gebruiken) en sinds Cyprus toegetreden is tot de EU zijn er letterlijk tienduizenden nieuwe vennootschappen opgericht.
Ik vraag mij soms echt af, wat de agenda is van Nederland. Wil zij het braafste jongetje van de klas lijken door te zeggen dat ze het belastingparadijs Nederlandse Antillen aangepakt hebben? Terwijl Nederland zelf rente- en royaltybox introduceren? En wat is er nu echt verkeerd aan het verlenen van een verlaagd winstbelastingtarief aan bedrijven die structureel kunnen bijdragen aan de lokale economie? Die het anders echt niet in hun hoofd zouden halen zich hier te vestigen! En bedenk wel, voor de Antillen 10 andere jurisdicties die deze of soortgelijke faciliteiten bieden, zelfs (of met name) in Europa!! Dus de bedrijven die op deze wijze structureren doen het toch wel!
En beste mensen, Eline geeft het zelf ook al aan, corruptie of niet capabele bestuurders heeft niets met dit onderwerp te maken. Deze discussie gaat over een politicus die volledig de plank mis slaat in zijn wens (ideaal of misvatting) tot een rechtvaardige inkomensverdeling te komen. Het enige wat Van Raak kan bereiken met zijn actie is dat er weer een verschuiving naar andere jurisdicties plaats gaat vinden. Europese jurisdicties, met een hoger welvaartsniveau…
Van Raak heeft zijn feiten niet op een rijtje…En daar zou zo langzamerhand, met al die ambtelijke delegaties die de Antillen aandoen eens verandering in moeten komen.
Pat op 20 Aug 2009 om 6:16 pm #
@Sjef: ik neem aan dat hier een ervaringsdeskundige spreekt? “een eiland als de Antillen (wat overigens 5 eilanden zijn, verspreid over een oppervlak zo groot als West-Europa!) / Aruba of waar dan ook”. Kijk even naar Barbados, Cayman Eilanden en dichter bij huis, Jersey etc. Landen die succesvol zijn, juist door de steun die ze krijgen cq het ontbreken van bemoeienis.
En wie bedoel je met “de mensen aldaar”?
Leer mensen om zichzelf te helpen. Helpen doe je ook door goedwillende mensen niet in de weg te staan.
En niet door elke keer weer geld over de schutting te smijten. Dat hebben we toch wel geleerd van het tientallen jaren lang ontwikkelingssamenwerking verstrekken aan tal van landen? Geloof een ding van me: de Antillen zitten echt niet te wachten op miljardensteun uit Nederland. Je zou de lokale pers eens moeten lezen! Het gevoel is hier dat de soevereiniteit verkwanselt is voor een grijpstuiver!
En voordat er een open deur ingeschopt wordt: ik kan het niet hebben over de oorzaken van de tekorten. Mij ontbreekt het namelijk aan voldoende feitenmateriaal daarover, en ik denk niet dat iemand als Sjef wel beschikt over feiten (en dan bedoel ik niet kretologie van figuren als Brinkman, nee, ik bedoel keiharde feiten).
Feit is helaas dat de steun nodig is om een gezonde doorstart te maken. Waarom zou Nederland dat betalen? Tsja, ik kan een boom opzetten over morele verplichtingen, verantwoordelijkheden binnen het Koninkrijk etc, maar ik denk dat geopolitiek en Nederlandse economische belangen hier ook een grote rol spelen. En daar hebben wij helemaal niets op in te brengen, maak je maar geen illusies. Gepasseerd station dus.
Feit is ook (en hier zullen veel lokale politici het niet mee eens zijn) dat de Antillen hulp nodig zullen hebben om gezond te blijven. Dus het financieel toezicht wat Nederland de komende 5 jaar gaat uitoefenen over Curacao en Sint Maarten is bijzonder welkom. Maar ik hoop wel dat dit gepaard gaat met kennisoverdracht. Waardoor niet opnieuw een beroep gedaan hoeft te worden op Nederland en de Nederlandse belastingbetalers. Dus wat wil je? Een dood paard blijven meppen of de schouders eronder zetten?
Lukas op 21 Aug 2009 om 12:14 am #
Er is al veel aangevuld op het mooie artikel van Eline. Wat ik daar nog aan kan toevoegen is dat de vrijhandelzones er bovenal ook zijn, en daar ook daadwerkelijk aan bijdragen, om de naam van Curacao als veilige en stabiele hub van het zuiden van de Cariben te vestigen. De vrijhandelzones (waarvan je er in Nederland ook veel hebt in de vorm van bonded warehouses) zorgen ervoor dat de bedrijven minder tijd hoeven te verspillen met het afhandelen van douaneformaliteiten. Daarmee verstevigen ze dus de concurrentiepositie op dat gebied.
Over het arbeidsethos op CUR kun je veel zeggen, maar eigenlijk het enige juiste is dat deze anders is dan in Nederland. En dat is maar goed ook, want dat maakt Curacao zo mooi.
IBU op 21 Aug 2009 om 2:58 am #
Gepensioneerde Nederlandse rijksambtenaren (en Ned. AOW’ers), die als penshonados hier op ons mooie eiland wonen, betalen aan de Nederlandse fiscus de Nederlandse inkomstenbelasting, en daarboven op nog een klein gedeelte aan de Curacaose fiscus, in het kader ter voorkoming van “dubbele belasting”. Verder betalen deze Nederlanders een absurd hoge ziektekostenverzekering, via de z.g. “buitenlandpolis”, omdat deze ziektekostenverzekeringszaak binnen hetzelfde koninkrijk kennelijk niet op een behoorlijke manier geregeld kan worden. Niet Nederlands gepensioneerde rijksambtenaren betalen belasting c.f. de penshonadoregeling, vooropgesteld dat zij onder de gestelde/voorgeschreven voorwaarden vallen. De Nederlandse overheid houdt haar voormalige rijksambtenaren, waar zij ook wonen, tot hun dood toe in haar eigen fiscale greep. Misschien dat de heer van Raak hier wat aan zou kunnen doen.
Ondernemer uit Curacao op 21 Aug 2009 om 3:41 pm #
Sjef de Vries kan helaas alleen maar roepen dat de mensen het daar aan doorzettingsvermogen en betrouwbaarheid ontbreekt. Ik kan u wel vertellen dat absoluut niet klopt. Binnen deze maatschappij hebben wij veel een-ouder gezinnen die meestal door de moeder, en hulp van oma, worden opgevoed. Hier ontsporen inderdaad veel kinderen echter ik kan u wel zeggen dat daarnaast ook een hele grote groep is die wel haar verantwoordelijkheid kent en ook neemt en hun kinderen op bewonderingswaardige wijze groot brengen. Nooit hoor ik hier iemand over, men kan alleen maar wijzen naar die ene groep die het niet goed doet. Wb betrouwbaarheid, inderdaad heerst hier een andere intepretatie over het begrip betrouwbaarheid. Wanneer u hier in de regio kijkt en nagaat hoe men met dit begrip omgaat zal het u snel duidelijk worden dat dit typisch Nederlands is om hier zoveel waarde aan deze eigenschap te hechten. Aan dit begrip wordt hier een hele andere waarde gegeven en dat moet u accepteren. Ik zie zelf ook dat dit niet altijd even makkelijk is om te accepteren echter het is gewoon zo. Wb het te laat komen, het meest zielige aspect in uw betoog, echter dit is komplete onzin. U heeft waarschijnlijk niet echt begrepen hoe het Antilliaanse leven van de gemiddelde Antilliaanse arbeider in elkaar zit. Deze maatschappij is gebasseerd op respect, een belangrijke kreet die voor ons Europeanen vanzelfsprekend is. Echter dit aspect bindt de Antilliaanse bevoolking en wanneer je hier als werkgever op een gepaste manier weet om te gaan zal blijken dat het te laat komen en het niet hebben van arbeidsethos absoluut niet het geval is. Ik durf zelf het tegendeel te beweren, men heeft hier een grote loyaliteit voor hun werkgever, hier zijn natuurlijk altijd uitzonderingen. Echter ik denk dat het merendeel van ondernemers die zich nauw betrokken voelen bij hun ondernemeing, en dat is niet altijd zo, dit kunnen bevestigen.
Ik denk dat een ieder die zich een positie in het maatschappelijk leven heeft verworven weet dat men niet altijd in discussies hun punt heeft kunnen maken of aandacht op iets hebben weten te vestigen. Ook in de discussie rond bevestiging van meningen over Curacao is het belangrijk in te zien dat het hier om een relatief complexe materie gaat waar niet een ieder goed weet waarover het gaat of hoe het zit. De reactie van Eline van den Broek op de uitspraken van de heer Raak is hier een bevestiging hiervan. Meneer Sjef de Vries mag dan misschien dan wel een ervaring hebben gehad of nog steeds hebben met een andere Antilliaanse arbeidsethos, echter ik denk dat als wij dit aan de heer de Vries vragen hij dit ook over een ander andere groep zal hebben. Resumerend dragen dit soort onsamenhangende uitspraken van hem en van de heer Raak alleen maar bij aan een nog meer ongenuanceerde meningsvorming. U zou hier zich eens van bewust moeten worden. Van de heer de Vries kan ik het niet kwalijk nemen maar van meneer Raak kan ik alleen maar constateren dat hij zijn positie in de commissie Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken volkomen onwaardig is. Ik ben erg benieuwd wat de heer van Raak voor een onzin uit gaat kramen wanneer hij eens in eigen land op vacantie gaat.
Joshua Livestro op 21 Aug 2009 om 4:53 pm #
@ allen: Sjef de Vries is wegens voortdurende schending van de huisregels in het spamfilter gezet.