PvdA schiet weer eens in eigen doel

Omwille van het politiek theater zal Mark Rutte de komende weken moeten doen alsof hij serieus gaat onderhandelen met de PvdA. Begin volgende week is waarschijnlijk eerst de Paarse versie zonder CDA aan de beurt, daarna zal op zeker moment over de brede centrumcoalitie met de christendemocraten worden gesproken. Doel is niet om tot een akkoord te komen, maar om beide opties opnieuw weg te strepen. In de derde ronde zal Rutte dan waarschijnlijk de vrijheid krijgen om - net als Wim Kok in 1994 - zijn eigen coalitieakkoord te schrijven waar vervolgens andere partijen zich bij kunnen aansluiten. Enig probleem bij dit scenario is dat er altijd een gevaar bestaat dat de onderhandelende partijen het in de tweede fase per ongeluk toch zomaar eens worden. Die kans was op zich al niet zo heel groot, maar na vandaag is hij nog eens aanzienlijk kleiner geworden. Bij monde van Ronald Plasterk verklaarde de partij vandaag namelijk helemaal de noodzaak niet te zien van strenge bezuinigingen. Rustig aan, dan breekt het lijntje niet, zo lijkt het devies van de sociaaldemocraten. Het is ongetwijfeld heel principeel bedoeld, maar onderhandelingstechnisch gezien is het allemaal niet erg snugger. Het valt niet uit te sluiten dat de kloof tussen VVD en PvdA op het punt van de bezuinigingen op enig moment alsnog overbrugd kan worden. Maar door zich nu al in te graven rond de eigen stellingen, vraagt de PvdA op dit punt zoveel van de onderhandelaars dat er waarschijnlijk nauwelijks politiek kapitaal over is om in te zetten bij de onderhandelingen over andere mogelijke breekpunten - immigratie, hypotheekrenteaftrek etc. Als de PvdA werkelijk een coalitie met de VVD nastreeft, vormt de opmerking van Plasterk echt een keiharde knal in eigen doel. Nu kennen we Plasterk als een intelligent politicus. De vraagt dringt zich dus op: gaat ook de PvdA stiekem al bij voorbaat uit van mislukking van de onderhandelingen?