Pensioenen: is het toezicht in goede handen? (II)

Geplaatst door Hans Roodenburg op 25 augustus, 2010 - 09:00

In de eerste aflevering heb ik impliciet gepleit voor meer inhoudelijk toezicht op de pensioenfondsen dan thans het geval is. In de praktijk beperkt de toezichthouder zich tot een starre juridische aanpak: men kijkt achteraf of de regels netjes zijn nageleefd en als het toch misgaat dwingt men maatregelen af. Symptomatisch voor deze praktijk is dat de drie hoogst verantwoordelijken voor het toezicht juristen zijn. Volgens econoom Sweder van Wijnbergen, mijn getuige à charge in dat eerste stuk, is het met de financieel-economische deskundigheid bij de toezichthouder niet best gesteld, to put it mildly. De vraag is natuurlijk of meer deskundigheid tot beter toezicht zou kunnen leiden en zo zou kunnen bijdragen aan een verbetering van de situatie rond de pensioenen. Voor wie nog twijfelt, zoals de meeste commentatoren die op mijn eerste stuk reageerden, hierbij een paar quotes uit een nieuw artikel van Van Wijnbergen in de NRC van dinsdag 24 augustus (alleen voor abonnees).

Om te beginnen de lage rente die de dekkingsgraden aantast. Van Wijnbergen verwacht dat die rente ‘zonder twijfel’ binnen enkele jaren gaat stijgen omdat de centrale banken niet eindeloos door kunnen gaan met geld bijdrukken. Maar:

Dit alom geaccepteerde feit is nog niet doorgedrongen tot DNB. Directeur pensioentoezicht Joanne Kellerman vertelde doodleuk in het FD dat de rente helemaal niet laag is (de rest van de wereld heeft het mis) en dat er geen enkele aanwijzing is dat die rente zal stijgen. Dit getuigt van een wereldvreemde onwetendheid op financieel gebied die alleen maar als verbijsterend incompetent omschreven kan worden.

En zo gaat Van Wijnbergen nog een poosje door, maar daarvoor moet ik verwijzen naar zijn artikel. Hij besluit met:

De financiële sector van Nederland loopt direct gevaar door de verregaande financiële incompetentie van zo ongeveer de hele directie van DNB. Eerst door te weinig ingrijpen toen het wel nodig was, en nu door te veel ingrijpen nu het juist niet moet. Een cultuuromslag alleen is niet genoeg. Juristen die puur op economische ervaring koersen doen het prima in normale tijden, maar richten enorme schade aan door gedachteloos recepten uit normale tijden toe te passen in abnormale tijden. Dit is precies het probleem van Wellink en zijn directie. De blunders in het pensioentoezicht doen je dan ook afvragen of het gracieus door demissionair minister De Jager (Financiën, CDA) gegeven jaar uitstel aan Wellink misschien toch te vriendelijk is.

Nu de pensioendiscussie in volle hevigheid is losgebarsten zal ook het laatste woord over het toezicht nog niet zijn gevallen.

Reacties

Matthijs (niet gecontroleerd) op 25 augustus, 2010 - 10:13

gisteren bij Knevil en Brink

gisteren bij Knevil en Brink (er was niets beters op tv) zat ook al zo'n opgepofte dikke papzak mij te vertellen dat ik mijn pensioen fonds maar moest aanspreken als ze het niet goed deden.

Ik ben bij pensioenfondsen over de vloer geweest. The sky is the limit. Heb meerdere malen mijn lunchblad volgeladen en moest maar twee euro afrekenen. Kopje koffie kon aan een bemande koffie bar. Het wagenpark wat in de parkeer garage stond, begon bij 40k en eindigde in de tonnen. Adviseur die later op bezoek kwam reed ook in een veel te dure auto.

Structureel hebben deze mensen geld verkwanseld en nu de resultaten tegenvallen is het ik die de rekening mag betalen. Plukken van de resultaten in goede tijden en korten op de uitkering in slechte. Slechte zaak.

Het pensioen stelsel moet anders. Een aantal vaaste producten met een vrije keuze aan fondsen. En gratis overdracht binnen fondsen. 1200 euro voor een druk op de knop,...

Stefan (niet gecontroleerd) op 25 augustus, 2010 - 10:47

Ok, veel Nederlandse

Ok, veel Nederlandse pensioenfondsen zijn hard op hun bek gegaan met beleggingen in CDO's, MBS's en andere (indirect) aan de real estate bubble gelieerde producten. Af te vragen is inderdaad of ze deze bubble niet hadden moeten voorzien, of, in ieder geval, daar niet zoveel op hadden moeten inzetten.

Dit - en het algemeen marktsentiment - heeft de activa een flinke knauw gegeven. Ware het niet dat de activa van bijv. het ABP weer terug zijn op het niveau van voor de bubble en ze over de afgelopen drie jaar een rendement hebben gedraaid van 0%.

De rentes op de kapitaalmarkten staan echt bijzonder laag, wat ook veroorzaakt wordt door de massale heil die nu gezocht wordt in obligaties. Wanneer de klad (doubledipvrees) er uit is, beleggers weer gaan vertrouwen op grotere posities in aandelen, zal die druk op de obligatiemarkten afnemen en de rente stijgen.

Aronofsky (niet gecontroleerd) op 25 augustus, 2010 - 10:53

@Matthijs Ik weet niet waar

@Matthijs
Ik weet niet waar jij geweest bent maar ik heb in mijn vorige functie de grootste fondsen in Nederland mogen bezoeken en herken jouw ervaringen in het geheel niet. Nu kan dit een ervaring uit het verleden zijn, mijn eerste bezoek dateert van 5 vijf jaar geleden, maar tegenwoordig kan ik de fondsen moeilijk spilzucht verwijten (de onderhandelingen verliepen ook altijd op het scherpst van de snede, helaas).

sander_1583 (niet gecontroleerd) op 25 augustus, 2010 - 11:43

Als de meeste mensen niet

Als de meeste mensen niet weten, welke premie zijn bedrijf betaald, zelf betaald, het jaarlijks opleverd, en hoeveel dat op zijn 65ste betekend dan is er eerder een mentaliteitsverandering nodig dan meer toezicht

laten we eens beginnen door de pensioenen gewoon een dag later dan het storten van het loon netto er af te halen. Dan ZIEN mensen wat het kost en gaan dan ook nadenken over wat het op kan leveren.

Gratis een tip

Oblomov (niet gecontroleerd) op 25 augustus, 2010 - 22:02

Ik kan me daar wel wat bij

Ik kan me daar wel wat bij voorstellen dat toezichthouders zich niet inhoudelijk met de materie bemoeien. Als half-deskundigen benoemd worden hangt inmenging in de lucht. De toezichthouders lijken me ook niet direct verantwoordelijk voor de beleggingsresultaten, wel of er eventueel gefraudeerd is of dat meer risicovolle posities worden ingenomen dan verstandig lijkt. Verder kun je zo af en toe eens wat goeroe's naar de portfolio's laten kijken. Maar ja, of je daar nu zoveel wijzer van wordt.

Beleggen is nu eenmaal een moeilijk vak omdat we geen van allen de toekomst kunnen voorspellen. Waar dan meestal voor gekozen wordt is om veel te spreiden. Dit omdat er altijd wel wat omhoog gaat en als je aan een gespreide portefeuille gaat rekenen dan blijkt dat je op termijn winst maakt. Niet dat dit veel zekerheid biedt omdat de toekomst zich evenmin in een wiskundige formule laat gieten. Het is meer een ervaringsregel.

Het werkelijke risico zit dus in dat beleggen, zeker in deze tijd waar zowel serieuze inflatie als diepe deflatie tot de mogelijkheden behoren ivm de leeglopende kredietbubbel en de wens van centrale bankiers om middels monetair beleid het algemene prijsniveau stabiel te houden met alle risico's van dien.

GJ (niet gecontroleerd) op 25 augustus, 2010 - 22:44

Gek genoeg heeft het CFK

Gek genoeg heeft het CFK (pensioenfonds voetballers) alleen maar winst gedraaid...
Hoe kan dat nou?
Misschien wat minder grootheidswaanzin?

Esther (niet gecontroleerd) op 25 augustus, 2010 - 23:42

Eens met @Oblomov. Toezicht

Eens met @Oblomov. Toezicht is er om te zorgen dat de fondsen zich aan de regels houden, die bijvoorbeeld ook voorschrijven dat er niet te veel geld in bepaalde beleggingen mag worden gestoken. Het is niet bedoeld om de portefeuille te optimaliseren, voor zover dat mogelijk is.

Hoe meer geld er belegd moet worden, hoe kleiner de kans dat dat structureel gedaan kan worden met rendementen die boven de rente op obligaties uitkomen, ook omdat hele grote investeringen de markt sterk kunnen beinvloeden.

Twee belangrijke economische principes, no-arbitrage en risk-avoidance, zorgen ervoor dat het erg moeilijk is om beter dan de markt te presteren. Een enkele uitzondering daargelaten ben ik ook niet van mening dat de fondsen het zo enorm slecht gedaan hebben.

Mijns inziens is de gewoonlijke Hollandse -kop-in-het-zand- techniek toegepast: volhouden dat alles goed gaat tot maatregelen noodzakelijk zijn.

Prima dan ook van Donner dat hij vasthoudt aan het idee dat er, in ieder geval voor de slechts presterende fondsen, nu ingegrepen moeten worden.