Klik hier als u meer wilt lezen over ons privacybeleid en gebruik van cookies.

(Niet meer tonen)

Amerikaans lesje voor Nederlandse politiek

Geplaatst door Esther op 2 augustus, 2011 - 17:45

In de Verenigde Staten heeft eindeloos gesteggel uiteindelijk op de valreep geleid tot een schuldakkoord waar niemand tevreden over is, en dat de problemen voornamelijk vooruit schuift.

Het politieke debat in de Verenigde Staten is sterk gepolariseerd: van polderen hebben ze er nog nooit gehoord. Links en rechts staan radicaal tegenover elkaar, en voelen in het debat geen enkele behoefte nader tot elkaar te komen: hun eigen standpunt is heilig, soms zelfs letterlijk. Met betrekking tot het schuldakkoord heeft dat uiteindelijk geleid tot, wel, niets. De VS geven nog altijd veel te veel geld uit, en helpen hun kinderen daarmee het faillisement in: polarisatie en partijpolitieke belangen winnen het van het landsbelang. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het Congres het vertrouwen van de Amerikaanse bevolking goeddeels verloren heeft.

Wat het proces om tot dit slappe compromis te komen nog verder bemoeilijkte is het feit dat twee Kamers, elk met een andere meerderheid, politieke inhoud beoordelen: de Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden moet het dus uiteindelijk eens worden met de Democratische meerderheid in de Senaat. Een eerder Republikeins akkoord wat door het Huis werd aangenomen werd dan ook afgeschoten door de Senaat, met de huidige situatie als resultaat.

Voorafgaand aan en gedurende de Provinciale Statenverkiezing was een dergelijke politieke impasse voor veel Nederlandse politici een wensdroom: de Tweede Kamerverkiezingen en formatie waren verloren, maar wellicht kon men met behulp van de Eerste Kamer 'Bruin I' dwarsbomen. Een onbestuurbaar land viel te verkiezen boven een land dat bestuurd werd door de tegenstander. En ondanks de oogst van zure druiven toen de oppositie geen meerderheid wist te krijgen, is de politisering van de Eerste Kamer wel degelijk begonnen. Met dank aan de landelijke politici die hamerden op de politieke rol van die Kamer.

Geert Wilders wordt vaak verantwoordelijk gehouden voor de groeiende polarisatie in Nederland. Hij speelt natuurlijk zijn rol, maar zijn tegenstanders spelen de hunne met verve. En in tegenstelling tot die van Wilders zijn hun methodes niet altijd democratisch te noemen: de rol van de Eerste Kamer als instituut dat wetten beoordeeld op kwaliteit, niet hun politieke wenselijkheid, werd ondergeschikt aan hun eigen partijpolitieke doelen. En dat terwijl de Provinciale Statenverkiezingen - de naam zegt het al - toch echt over het bestuur op Provinciaal niveau gaat: links dwong de burger bijna zich te beperken tot een landelijke keuze in plaats van op de Provinciale inhoud in te gaan. Het is de rol van de Eerste Kamer die ervoor zorgt dat de huidige indirecte benoeming van Senatoren niet ondemocratisch maakt.

Een aparte Kamer die de kwaliteit van wetsvoorstellen toetst is wenselijk: dat geeft de Tweede Kamer de mogelijkheid op zich meer op de inhoud te richten, en voorkomt slecht geformuleerde wetten die tot problemen leiden. En aangezien het gaat om volksvertegenwoordigers is het niet mogelijk om strenge regels vast te leggen waaraan de besluitvorming moet voldoen: iedereen moet vrij zijn zijn eigen geweten te volgen.

Het benoemen van kwaliteitsbeoordelaars die geen volksvertegenwoordigers zijn heeft weer zijn eigen bezwaren. Het probleem met een onafhankelijk instituut is, zoals je nu ook ziet bij de rechtspraak, dat er getwijfeld kan worden aan de politieke overtuiging en onafhankelijkheid van de zitters. Het voordeel van de huidige constructie, inclusief indirecte verkiezing, is dat tenminste alle politieke richtingen vertegenwoordigd zijn zodat één ervan niet teveel overmacht krijgt.

Maar dan moeten de gekozenen wel in staat zijn voorbij hun eigen politieke voorkeur te kijken. Uiteindelijk kunnen en moeten volkvertegenwoordigers niet beknot worden in hun vrijheden om onafhankelijke keuzes te maken. Maar ze moeten bij het maken van die keuzes wel hun verantwoordelijkheid nemen, voor het landsbelang. En het klinkt misschien tegenstrijdig, maar de partij die zich daadwerkelijk op het landsbelang richt, in plaats van op electoraal gewin of principiëel gemotiveerde frustraties van electorale en bestuurlijke processen, zal uiteindelijk, zeker op lange termijn, meer vertrouwen van de kiezer genieten.

Laat vooral het zure deel van de oppositie een les trekken uit de polarisatie en het lege schuldakkoord in de Verenigde Staten: strijd tussen de Eerste en Tweede Kamer is niet wenselijk, de Senaat moet zich bij zijn traditionele taak houden.

 

Foto via Flickr.

Een overzicht van mijn artikelen is hier te vinden.
Volg mij hier op Twitter.

Reacties

trias politica op 2 augustus, 2011 - 21:07

voorwaar

Volledig eens met de positieve grondhouding van dit stuk.

Wel eeninhoudelijke opmerking. Het democratisch gehalte van de EK is discutabel, evenals haar rol. Het democratisch gehalte is discutabel omdat bijvoorbeeld de honderdduizende Nederlanders die over de grens wonen, al is het 10 meter, nier mogen stemmen voor de PS verkiezingen. De eigen rol van de EK is discutabel, omdat het steeds meer een politiek lichaam wordt, waar politiek 'hestemd' wordt, terwijl objectieve bezinning en toetsing het geval zou moeten zijn.

trias politica op 2 augustus, 2011 - 21:28

haperende toetstenborden

Mijn excuses voor de vele tikfouten, dat komt omdat ik -tijdelijk- met ouwe meuk werk, omdat de 'state-of-the art' in de revisie is. 

Rechtse Rakker op 2 augustus, 2011 - 21:38

Amerikaans systeem is uitstekend!

Er is helemaal niks mis met het kiesstelsel van de VS. Dat er een harde strijd is gevoerd over het schuldenplafond lijkt mij juist een goed teken. Het betekent dat partijen staan voor de belangen van hun kiezers. Dat de republikeinen iedere belastingverhoging hebben geblokkeerd en bezuinigingen hebben afgedwongen is heel goed. En ja dat is een lesje voor de Nederlandse politiek. De VVD bijvoorbeeld zou er wat van kunnen leren: pal staan voor je eigen kiezers en belastingbetalers!

In Nederland zijn de politici vooral bezig met hun internationaal prestige en hun carriere na de politiek. Het systeem van indirecte benoemingen versterkt dat alleen maar. In de VS worden de senatoren (vergelijkbaar met  onze eerste kamerleden) rechtstreeks door het volk gekozen. Ze worden wel voor een periode van 6 jaar gekozen, zodat ze wat meer naar de lange termijngevolgen van beleid kijken. Wat is er mis met dat systeem? Precies helemaal niks. Het is een uitstekend systeem. Voor Nederland zou het ook prima zijn om voortaan de eerste kamer rechtstreeks te kiezen voor een periode van 6 jaar. Een districtenstelsel zou daarbij helemaal ideaal zijn. Dan hebben politici een rechtstreeks mandaat van de kiezer in plaats van dat ze via een partijlijst de kamer binnenkomen. Dat dwingt ze om wat meer rekening te houden met de wensen van hun kiezers. Helaas ontbreekt dat er nu nog wel eens aan.....

Het enige zwakke punt van Amerika is de grootschaligheid. Politici hebben al erg de neiging om in luchtkastelen te denken. Als ze een groot gebied onder hun invloed hebben, wordt die neiging nog erger. En ja, ze luisteren ook niet altijd even goed naar de kiezers. Maar ook dat ligt eerder aan de grootschaligheid van het land, dan aan het kiesstelsel.

Rechtse Rakker op 2 augustus, 2011 - 21:53

Nederlanders over de grens

@Trias:

"Het democratisch gehalte van de EK is discutabel, evenals haar rol. Het democratisch gehalte is discutabel omdat bijvoorbeeld de honderdduizende Nederlanders die over de grens wonen, al is het 10 meter, nier mogen stemmen voor de PS verkiezingen."

Waarom zouden mensen over de grens moeten gaan bepalen wat er met dit land gebeurt? Het is al erg genoeg dat belastingconsumenten mogen bepalen hoeveel belasting hardwerkende mensen op mogen hoesten. Eigenlijk zou er een kiesstelsel moeten komen, waarbij mensen die betaalt worden uit belastinginkomsten geen kiesrecht hebben! Maar goed dat terzijde... Ik zou werkelijk waar niet weten wat het voordeel is van kiesrecht voor mensen buiten de grens. Zeker met als resultaat dat ik mag betalen voor allerlei prachtige "gratis" voorzieningen aan de grens! Ik dacht het niet! Waar houd het op? Wil je straks ook dat de Grieken mogen gaan stemmen over mijn belastinggeld? En ja, dat is HEEL democratisch. Ultiem democratisch zou het zijn om heel de wereld te laten stemmen over ons belastinggeld. Maar of het wenselijk is.....

trias politica op 2 augustus, 2011 - 22:23

@RR

Nederlanders die in het buitenland werken en wonen zijn gewoon Nederlanders. Zij mogen hun democratische stem op de TK uitbrengen. Leg mij eens uit waarom dat niet voor de EK zou moeten gelden. Goede argumenten graag.

Rechtse Rakker op 2 augustus, 2011 - 22:57

@Trias

Omdat zij hier niet wonen en werken! Of zij Nederlander zijn of Chinees of Griek maakt mij helemaal niks uit! Het is niet hun woonomgeving en het is niet hun belastinggeld. Dus waarom moeten zij dan beslissen over mijn geld? Feit is dat mensen bepaalde collectieve voorzieningen willen. Daar moeten besluiten over genomen worden. Maar wie moet er dan over die collectieve voorzieningen een besluit nemen? Precies, het is wel zo logisch als de mensen die het moeten bekostigen daarover mogen beslissen. Mensen over de grens bekostigen daar collectieve voorzieningen. Het is dus logischer dat zij DAAR hun stem uit brengen. Waarom moeten mensen die over de grens wonen beslissen over mijn geld en mijn leefomgeving? En waarom zou het dan ineens uit moeten maken of die mensen over de grens Nederlanders, Grieken, Spanjaarden of Chinezen zijn?

En als je dan zo democratisch bent, waarom laat je dan niet mensen in de hele wereld beslissen over ons land en ons belastinggeld? Dat is pas democratisch. Maar toegegeven, niet erg wenselijk....

"Zij mogen hun democratische stem op de TK uitbrengen. Leg mij eens uit waarom dat niet voor de EK zou moeten gelden."

Omdat het ook onzin is dat ze een stem op de TK mogen uitbrengen. Zie argumentatie hierboven.

trias politica op 2 augustus, 2011 - 23:34

@RR

U schrijft: omdat ze hier niet werken. Dus werklozen, bejaarden, studenten, chronisch zieken, wao'ers, uitkeringstrekkers-over-het algemeen, die zouden niet mogen stemmen van u ? Tja.

En mensen met dubbel paspoort ? Ik heb er maar één, Nederlands. Ik ben Nederlands staatsburger, heb een bedrijf in Nederland en in Belgie, maar mag, omdat ik 10 meter over de grens woon van u niet stemmen.

Voelt u zelf al een beetje aan hoe belachelijk dit is ?

Rechtse Rakker op 3 augustus, 2011 - 00:03

@Trias

"U schrijft: omdat ze hier niet werken. Dus werklozen, bejaarden, studenten, chronisch zieken, wao'ers, uitkeringstrekkers-over-het algemeen, die zouden niet mogen stemmen van u ? Tja."

Precies! Dat is nu het probleem in dit land: mensen mogen elkaars portemonnee leegstemmen! Waarom zouden belastingconsumenten stemrecht moeten hebben? Dat werkt alleen parasitisme in de hand. En voor echt hulpbehoevende mensen, willen mensen toch wel belasting betalen.

"En mensen met dubbel paspoort ?"

Waarom doet iemands paspoort ertoe? Als iemand hier belasting betaalt en hier woont. Dan is het ZIJN belastinggeld en ZIJN LEEFOMGEVING. Dan lijkt het me er niet toe doen welk paspoort hij heeft.

"Ik ben Nederlands staatsburger, heb een bedrijf in Nederland en in Belgie, maar mag, omdat ik 10 meter over de grens woon van u niet stemmen."

Als u hier belasting betaalt mag u van mij hier meebeslissen. Als u hier geen belasting betaalt en u hier niet woont, dan niet. Is dat maar 10 meter over de grens? Jammer dan. Je moet ergens een grens trekken. Nederlands staatsburgerschap doet er niet toe. Het maakt mij niet uit of ik gedwongen wordt om rekeningen te betalen voor Jantje met blond haar en blauwe ogen of voor een of andere Chinees.

sprx op 3 augustus, 2011 - 00:08

geef de burger een 2e stem

en kies de senaat gelijk met een nieuwe 2e kamer

trias politica op 3 augustus, 2011 - 00:22

@RR

Realiseer u: iedereen leest mee. U zegt dus: wie geld afdraagt aan de schatkist mag stemmen en de rest niet ?

Dat noemt u democratie ? Waarde Rechtse Rakker, het wordt tijd, dat u uw nickname aanpast.Ik laat het hierbij vrind. Veel succes met uw opinie.

Rechtse Rakker op 3 augustus, 2011 - 00:44

Democratie

"Dat noemt u democratie ? Waarde Rechtse Rakker, het wordt tijd, dat u uw nickname aanpast.Ik laat het hierbij vrind."

Ik ben voor vrijheid. Dat mensen zo vrij mogelijk over hun eigen geld en eigen leven kunnen beschikken. Ik heb liever vrijheid zonder democratie (zoals in bijvoorbeeld Liechtenstein), dan democratie zonder vrijheid (zoals in de Palesteinse gebieden). Mijn standpunten voor lage belastingen en veel economische vrijheid zijn duidelijk rechts. Overigens ben ik op meer terreinen rechts (immigratie bijvoorbeeld!). Verder zijn mijn pleidooien voor directere democratie zijn een MIDDEL om mensen meer zeggenschap over hun eigen geld en leefomgeving te geven. Niet een doel op zich! Democratie is dus alleen een MIDDEL. Persoonlijke en economische vrijheid het doel. Wat is daar mis mee? En wat is daar niet rechts aan?

Mar op 3 augustus, 2011 - 09:35

Verkiezingen

Tweede Kamerverkiezingen = landelijke vertegenwoordigers kiezen.

Gemeenteraadsverkiezingen = plaatselijke vertegenwoordigers kiezen. Kandidaat moet in de gemeente wonen en de inwoners van de gemeente kunnen alleen stemmen op kandidaten in hun gemeente.

Provinciale Statenverkiezingen = provinciale vertegenwoordigers kiezen. Kandidaten moeten in de provincie wonen en de kiezers kunnen alleen stemmen op kandidaten in hun provincie.

Bij TK mogen Nederlanders, woonachtig in het buitenland, meestemmen, omdat het gaat om landelijke verkiezingen, woonplaats speelt geen rol.

Bij de andere twee moet men in de gemeente en provincie wonen. Volkomen logisch, want waarom zou men voor een Amsterdamse kandidaat stemmen  als vertegenwoordiger van jouw stem, als men zelf in Maastricht woont.

De rare constructie van samenstelling 1e Kamer aan de hand van de uitslagen van PS-verkiezingen heeft nooit voor problemen gezorgd, tot het land verdeeld raakte.

En de reacties daarop zijn standaard: "De regels werken tegen mij, dus moeten die afgeschaft worden."

@trias

U woont in België. Voor welke Nederlandse gemeente zou u dan uw stem willen uitbrengen en voor welke provincie, als u toch zou mogen stemmen?

Juul 2 op 3 augustus, 2011 - 12:28

Censuskiesrecht

Toch heeft RR ergens een punt. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de grotere steden, waar de PvdA de dienst uitmaakt. De politiek wordt daar voor een onevenredig deel gegijzeld door stemmers, die nooit gewerkt hebben, nooit zullen werken en in veel gevallen helemaal niet willen werken. Door die vicieuze circel is het er in die steden niet beter op geworden. Integendeel zelfs. Cliëntisme door onrendabelen heeft die steden in een wurggreep.

En ook op landelijk en provinciaal niveau moet een partij als de PvdA het vooral hebben van hun veelal vrijwillig op kosten van anderen levende stemmers. En daar is geen geld meer voor. Zelfs werkenden met een modaal inkomen komen nauwelijks rond om de vele parasieten maar te blijven kunnen onderhouden.

Het gaat nu heel erg slecht met de PvdA. Maar het is absoluut niet uitgesloten, dat ze vanwege demografische ontwikkelingen een revival maken. Zodat heel Nederland alsnog in een groot Amsterdam Nieuw-West veranderd.

Daarom kan een vorm van censuskiesrecht, wat er natuurlijk nooit zal komen, best redding brengen.  Alleen stemrecht voor mensen met een fatsoenlijk belastingbetaalverleden (direct of via kostwinner). Uiteraard met uitzonderingen voor bijvoorbeeld chronisch zieken.

trias politica op 3 augustus, 2011 - 15:33

@mar en @RR

Mar,

Ik zal proberen u een duidelijk antwoord te geven op uw vraag. Tegelijkertijd zal RR -hoop ik- beter snappen wat ik bedoel.

Om te beginnen kan ik billijken dat men de PS leden kiest in de Nederlandse provincie waar men woont. Datzelfde geldt voor gemeenteraadsverkiezingen. Daar heb ik geen problemen mee. Mijn grootste bezwaar betreft de huidige manier hoe de EK  wordt gekozen, namelijk DOOR  de leden van de PS. Dat betekent dat mensen, die om welke reden dan ook in het Buitenland verblijven, geen stem hebben mogen uitbrengen. Daarom heb ik gezegd dat ik vind dat de democratische legitimatie van onze senatoren voor verbetering vatbaar is.

De basis van onze democratische rechtsstaat is, dat iedereen boven de 18 een stem mag uitbrengen op een politieke partij naar keuze. Zolang dat zo is, dienen de spelregels gerespecteerd te worden. Aangezien dit niet geldt voor de leden van de senaat, maak ik daartegen bezwaar.

We krijgen een hele andere discussie als we genoemde basis van onze democratische rechtsstaat ter discussie gaan stellen. Daarover heb ik zeker een opinie, die misschien nog wel verder gaat dan RR voorstelt. Zo vind ik het bijvoorbeeld merkwaardig dat mensen met een dubbel paspoort zowel actief als passief kiesrecht hebben. Die mensen moeten dienen in het buitelandse leger, om maar wat te noemen. Ik vind dat principieel fout. Ik mag hier in België -terecht- ook niet stemmen, ook niet voor de gemeente verkiezingen, terwijl ik toch ingezetene ben.

Kortom, als men vindt dat het betalen van belasting een legitimatie is voor stem- en kiesrecht, dan kun je op basis van diezelfde redenering ook vraagtekens plaatsen bij het actief en passief kiesrecht voor dubbele nationaliteiten.

Mar op 3 augustus, 2011 - 16:52

5 jaar

Wie 5 jaar aangesloten in een Nederlandse gemeente woont met een geldige verblijfsvergunning, mag stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Volgens Wikipedia geldt dit ook voor België.

Stemmen vanuit het buitenland bij de landelijke verkiezingen is volgens mij vooral in het leven geroepen voor mensen die tijdelijk in het buitenland verblijven wegens werk of andere activiteiten.

Voor wie geëmigreerd is, Nederland de rug toegekeerd, zou dat eigenlijk niet op moeten gaan en voorts kun je je afvragen waarom een Nederlander, al jaren woonachtig in het buitenland, nog zo nodig een stem moet hebben over de gewenste samenstelling Tweede Kamer en regering.

Wellicht houdt menigeen nog altijd de optie van terugkeer open.

Mar op 3 augustus, 2011 - 16:56

Verkeerde knop

Nog een toevoeging.

Ik vind de constructie voor Eerste Kamer ook onbegrijpelijk. Echter heb ik het opgegeven alle kromme regels in Nederland te begrijpen.

Nederland: Waarom makkelijk doen, als het moeilijk kan.

Rechtse Rakker op 3 augustus, 2011 - 23:07

Disbalans tussen belastingbetalers en belastingontvangers

@Trias

U heeft natuurlijk gelijk, dat mensen met een dubbele nationaliteit beter geen functie binnen het leger kunnen vervullen. Dat brengt het gevaar van een dubbele loyaliteit met zich mee. Een functie binnen de regering als vertegenwoordiger van Nederland in het buitenland zie ik ook niet zo zitten.

Maar goed. Het punt wat ik wilde maken is dat er in Nederland (en veel andere landen) sprake is van financieringstekorten en een oplopende staatsschuld ondanks torenhoge belastingen! En hoe komt dat? Dat komt, omdat er een totale onbalans is tussen belastingbetalers en belastingontvangers. Uitkeringstrekkers stemmen inderdaad in de grote steden hun portemonnee vol ten kostte van hard werkende mensen. Maar het probleem ligt breder. Er zijn ook veel mensen die in een gesubsidieerde sector werken en gaan stemmen op een partij die hun veel extra geld belooft. Natuurlijk kan gesubsidieerd werk ook nuttig zijn. Maar is het echt verstandig om mensen over hun eigen salaris (wat door andere opgehoest moet worden!) te laten stemmen?

Ik denk dat het beter is om mensen in het bedrijfsleven (die uiteindelijk het geld moeten ophoesten!) te laten bepalen welke sectoren subsidie verdienen en welke niet. Dan blijven uiteindelijk alleen de sectoren over waar echt waarde wordt gehecht! Met het huidige kiessysteem denk ik dat de belastingen nooit veel lager zullen worden!

Een systeem waarin alleen de belastingbetalers mogen stemmen is beter voor de financiele positie van dit land. Maar bovenal lijkt het me voor u zelf beter. U geeft aan twee bedrijven te hebben. Dan heeft u toch helemaal geen belang bij een kolossaal overheidsapparaat? Wat voor heil ziet u in de huidige verzorgingsstaat met torenhoge belastingtarieven?

© 2009 - heden Dagelijkse Standaard. Alle rechten voorbehouden.