We vinden het volslagen normaal dat het niemand dan ook maar iets aangaat waar we ons geld uitgeven. Ook de buren niet. We worden door de belastingdienst al genoeg op de vingers gekeken, maar voor de heren en dames in de Tweede Kamer is dat nog niet genoeg: onze particuliere giften aan politieke partijen moeten openbaar in te zien zijn en verplicht geregistreerd worden met naam en adres. Daar zit dan wel een minimum aan verbonden - 1000 euro voor registratie, 4500 voor openbaarmaking - maar dat maakt het nog niet gerechtvaardigd. Wanneer ik anoniem 25.000 euro aan de SP wil storten moet ik dat helemaal zelf weten, en daar heeft de Tweede Kamer noch de regering noch mijn buurman ook maar iets mee te maken.
Ik weet niet hoe het met u zit, maar persoonlijk zou ik er namelijk heel wat moeite mee hebben wanneer mijn jaarlijkse storting in de SP-kas bekend werd. Wat zou dat immers doen voor mijn geloofwaardigheid als (rechts)liberaal? Het gaat helemaal niemand iets aan aan welke politieke partijen ik doneer. Wanneer een partij er voor kiest geen anonieme stortingen te accepteren of alle donaties wereldkundig te maken dan moet zo'n partij dat natuurlijk helemaal zelf weten - zolang de donateur weet waar hij aan toe is - maar een wet die alle partijen dwingt dat te doen is een onrechtvaardige inbreuk op de privacy.
Niet alleen de rijke Henk en Ingrid zijn daarvan het slachtoffer, maar iedere burger en de vrije politiek. Volksvertegenwoordigers moeten gecontroleerd worden, niet de verenigingen van burgers die die volksvertegenwoordigers leveren. Het is niet alleen een inbreuk op de privacy van degenen die een groot bedrag willen storten, maar werpt ook financiële drempels op doordat bepaalde geldschieters niet meer zullen doneren wanneer dat niet anoniem kan. Voorvechter SP van het voorstel zal daarvan weinig last hebben, aangezien deze partij alle functiebekleders uitkleedt om aan geld te komen.
In Elsevier schreef Arendo Joustra hierover:
Openheid over geld dat politieke partijen krijgen van bedrijven, actiegroepen, vakbonden en burgers, lijkt volkomen logisch. En de Tweede Kamer stuurde hier ook op aan, afgelopen dagen in debat met de minister. Die moet de politieke partijen dwingen om transparant te zijn en ze anders een boete geven.
Maar wat logisch lijkt, hoeft nog niet logisch te zijn. Politieke partijen zijn geen onderdeel van de overheid. Ze zijn juist opgericht om de overheid tegen te spreken of dwars te zitten. Burgers moeten daarom alle vrijheid hebben zich politiek te verenigen.
Daarbij past niet dat ze financiële verantwoording afleggen aan de overheid, aan elkaar of aan een of ander instituut.
De spijker op de kop. De keuzevrijheid van de burger is geen argument vóór, maar juist tegen dit voorstel; de kiezer kan immers altijd kiezen niet op een partij te stemmen die anonieme donaties accepteert. Maar weegt dit belangrijke tegenargument op tegen de voordelen van dit wetsvoorstel? Daarvoor moeten we eerst weten wat die voordelen zijn. Volgens de memorie van toelichting gaat het om verschillende zaken. Ten eerste zou het geheim houden van donaties door een politieke partij zorgen voor geruchten rond de financiële ondersteuning en beïnvloeding van die partij:
Algemene veronderstelling is dat de verstrekkers van financiële middelen het functioneren van politieke partijen willen ondersteunen. Eén van de oogmerken kan daarbij zijn om invloed uit te oefenen op de standpuntbepaling van politieke partijen. Dergelijke handelwijzen kunnen een negatief effect hebben op de beeldvorming over partijen. Het beeld van politieke partijen is van essentiële betekenis voor het vertrouwen van de burger in de politiek. Alleen al de schijn van belangenverstrengeling kan het aanzien van de democratie schaden. Om deze reden is het noodzakelijk dat politieke partijen inzicht verschaffen in de bijdragen die zij naast de overheidssubsidie ontvangen. Transparantie van inkomsten heeft tot doel zichtbaar te maken hoe partijen aan hun middelen komen. Dit inzicht helpt (de schijn van) belangenverstrengeling te voorkomen.
Tja. We zien over de PVV bijvoorbeeld wel dat er geruchten de ronde doen, maar we zien eigenlijk ook dat die vooral van politieke tegenstanders afkomstig zijn en dat de PVV-stemmer daar zijn schouders over ophaalt. De democratie heeft het in ieder geval nog niet geschaad. Bovendien zal openbaarheid dit soort kwaadwillende geruchten niet doen verstommen, maar wel persoonlijker doen worden: dan kunnen ze immers met de vinger wijzen naar de specifieke verdachte. Dat zal vaak niet zo moeilijk zijn; wanneer iemand aan een bepaalde partij doneert geeft dat immers aan dat deze persoon affiniteit heeft met die partij, en dat is vaak te relateren aan standpunten die partij heeft. Aan de schijn van omkoping zal openbaarmaking dan ook weinig kunnen doen.
Een ander argument is het bestrijden van de omkoping zelf:
Politieke partijen maken als zodanig geen deel uit van het publieke bestel, maar vervullen daarvoor wel vitale functies. De partijen hebben een grote invloed op de samenstelling van bestuurlijke en volksvertegenwoordigende organen en op de inhoud van de overheidsbesluitvorming. Oogmerk van financiële donateurs kan zijn om invloed uit te oefenen op de standpuntbepaling van politieke partijen. Oneigenlijke beïnvloeding van democratische processen is ongewenst. Het is ontoelaatbaar indien voor geldbedragen bijvoorbeeld gunstige overheidsbeslissingen als tegenprestatie worden verlangd respectievelijk geleverd.
Het openbaar maken van donaties zou dit soort beïnvloeding inderdaad kunnen indammen. Wanneer zaken openbaar worden zijn mensen nu eenmaal voorzichtiger met hun omkopingspraktijken. Dit weegt echter niet op tegen de inbreuk op de privacy, vooral ook omdat er zoveel directere mogelijkheden tot omkoping blijven bestaan. Waarom zouden de Saoedische geldschieters immers niet rechtstreeks naar Ahmed Marcouch stappen in plaats van via een omweg de PvdA te proberen om te kopen? Bovendien heeft de kiezer altijd het laatste woord: wanneer de partij iets doet wat niet bevalt zal deze, ook als de redenen voor die partijbeslissing onbekend zijn, de partij daarvoor kunnen afrekenen door op een andere partij te stemmen.
Waarom wordt er zo gehamerd op de financiëring van politieke partijen? Dat hangt natuurlijk samen met de in Nederland grote macht van politieke partijen. Het is immers niet de kiezer die bepaald, maar de partijen bepalen. De kiezer kiest niet de politici, maar de partij:
Een goed functionerende politieke partij draagt bij aan een stabiele democratie. Een toekomst zonder politieke partijen is niet goed denkbaar. Politieke partijen verwoorden de bij de bevolking bestaande wensen en opvattingen en zij maken – ten behoeve van de politieke besluitvorming – een integrale weging van de uiteenlopende en vaak tegenstrijdige wensen en belangen. Ze informeren en stimuleren de kiezers om weloverwogen naar de stembus te gaan en zij zorgen voor de scholing en vorming van de partijleden. De rekrutering en selectie voor politieke functies is bij uitstek een verantwoordelijkheid van politieke partijen.
In plaats van politieke partijen te dwingen alles bekend te maken, zou de Tweede Kamer er beter aan doen het hele systeem democratischer te maken. De selectie voor politieke functies zou dan ook voor een groot deel niet de verantwoordelijkheid van politieke partijen moeten zijn, maar van de kiezer. Denk bijvoorbeeld aan de gekozen burgemeester, maar, eenvoudiger nog in te voeren, laat niet de volgorde van mensen op een politieke lijst leidend zijn bij Kamerverkiezingen, maar het aantal stemmen dat de mensen krijgen - dus zonder voorkeursdrempel. Honderd stemmen geeft je geen zetel als degene boven je er tien heeft, maar honderd stemmen zijn meer kiezers die achter je staan dan tien.
Laat de kiezer de poppetjes kiezen in plaats van de partij: daarmee krijgt de politieke partij minder macht, en meer een begeleidende rol dan een leidende. Daarmee krijgen we meer pluriformiteit, krijgen we meer eerlijke politici die hun geweten vormen in plaats van de partijdiscipline, en wordt het veel moeilijker partijen om te kopen, omdat er gewoonweg teveel individuen rondlopen. Uiteraard niet het ideaal van de SP, maar toch een heel stuk democratischer dan dit privacy-schendende wetsvoorstel.
Een overzicht van mijn artikelen is hier te vinden.
Volg mij hier op Twitter.
Helemaal voor duizend % mee
Helemaal voor duizend % mee eens.
Normaal, maar niet in Nederland
In de favoriete landen van Wilders staat in de wet opgenomen dat politici geen buitenlandse giften mogen aannemen. Een politicus (nadat hij/zij niet meer in functie is) kan zelfs in de gevangenis belanden als hij wordt betrapt op het aannemen van buitenlandse giften.
En dan Nederland, het land dat bol staat van de regels. Geen woord daarover in de wet.
En wat anonieme giften betreft: een politicus die geld aanneemt en daarvoor hand- en spandiensten verleent voor de donateur, valt op een gegeven moment wel door de mand. Kijk maar naar Noord-Holland.
CPN
Jarenlang kreeg de CPN geld uit Moskou en nooit vond men daarin voldoende aanleiding om de financien van die partij aan de openbaarheid prijs te geven.
Overigens kwam het nieuws uiteindelijk naar buiten via goed onderzoekswerk van de pers - en dat staat de pers vandaag de dag ook vrij. Wie denkt dat er iets gebeurt dat aan de openbaarheid moet worden prijsgegegeven in het algemeen belang, die kan zelf initiatief nemen en de bewijslast ligt dan bij hem of bij haar.
Maar de gedachte dat je de privacy van in beginsel iedere burger kunt verkrachten omdat je vermoedt dat er ergens misschien iets gebeurt dat onoirbaar is, die deugt van geen kanten.
Jammer dat de rechten van de burger in Nederland niet vastliggen in een serieus te nemen Grondwet. dan konden we nu naar de Hoge Raad om deze idiote wet in de prullenbak te laten mieteren.
helemaal mee eens
Wat een zinnige en goed onderbouwde column/bijdrage van Esther.
Politiek is belangen behartigen
en het is nooit wat anders geweest. Vanzelfsprekend raken daarbij belangen verstrengeld. Goedemorgen zeg, wanneer een partij het standpunt uitdraagt dat lagere inkomens via wetgeving omhoog moeten, dan hoef je echt niet te gaan kijken naar donaties van lagere inkomens om een belangenverstrengeling te zien. Wanneer een partij uitdraagt dat meer geld naar klimaatcontrole moet gaan, of ondernemersbelangen meer verwettelijkt dienen te worden, kun je op twee vingers uittellen dat de betrokken belanghebbenden daarvan gecharmeerd zullen zijn.
De onderliggende suggestie dat het politieke proces een neutraal, technocratisch geheel is waar op basis van nauwelijks omstreden waarheden tot een afgewogen en optimale beslissing gekomen wordt, die vervolgens door externe belanghebbenden financieel verstoord kan worden, is onjuist en impliceert een overschatting van de noodzaak tot centrale regulering en daarmee van het belang en het nut van het staatsapparaat vis-à-vis individuele keuze.
Telt het ruilen van olie voor
Telt het ruilen van olie voor openstellen van immigratie uit moslimlanden ook als gift?
Diep adem halen, bestaan
Diep adem halen, bestaan mensen die vrijwillig geld schenken aan politieke partijen?. Als ze bestaan, wat is hun motief ? Ik zie het voor me, een partij krijgt op de bankrekening een anonieme gift van Euro 100 000.
De penningmeester, ook maar mens, steekt 10 000 in eigen zak, onkosten. Dat gaat van hoog tot laag door tot het op is. Dan maakt de gever zich bekend. De Romeinen hadden voor het vervolg een Latijnse naam wat ook de taal werd voor law. Begrijpelijk dat niet law mensen tot vandaag zeggen, ik snap er geen klote van. En stemmen vervolgens op de verkeerde partij. Wat soms, niet altijd, de bedoeling van het geven was.
@BasSilvia Toth was eens
@Bas
Silvia Toth was eens geldschieter van Rita Verdonk zonder dat ze inmenging in die partij had.
Filantroop
" Het zou de Nederlandse partijbonzen sieren als ze eindelijk de kasboeken uit de laden trekken en de burger inzicht geven in de geldsommen die de partijkassen gespekt hebben. Laten we schoon schip maken vanaf het moment dat de parlementaire democratie na de Duitse capitulatie weer in ere hersteld werd, dus vanaf 1945. "
Lees verder op Amsterdam Post
http://www.amsterdampost.nl/27339/