De Britse acteur, regisseur en schrijver Stephen Fry laat in zijn roman Making History (1997) zijn hoofdpersoon, historicus Michael Young, zich afvragen wat er zou gebeuren indien hij zou ontdekken dat de Britse premier Winston Churchill tijdens de Tweede Wereldoorlog het bed had gedeeld met niemand minder dan de Engelse koningin. Men zou het de historicus toch niet kwalijk kunnen nemen dat hij op een sensationele onthulling is gestoten? Hij deed toch gewoon zijn werk, niets meer en niets minder?
Tot zover alles in orde, zou je denken. Een historische onthulling die pijnlijk is omdat ze het bestaande beeld van onkreukbare leiders aan diggelen zou slaan, maar die ons beeld van de Tweede Wereldoorlog of van de moderne tijd niet wezenlijk zou veranderen. Maar stel nou eens, for the sake of argument, dat historici van onbesproken gedrag zouden ontdekken dat de brute moordpartijen van het nationaalsocialistische regime van Adolf Hitler van minder grote omvang zijn geweest dan we tot nu toe hebben aangenomen. Hij zou gelijk op één lijn gesteld worden met allerlei onfrisse revisionisten, zoals de Britse historicus David Irving, die de Holocaust bagatelliseerde en uiteindelijk in Oostenrijk tot drie jaar gevangenis werd veroordeeld. U kunt zich daarom voorstellen tot wat voor toestanden een dergelijke hypothetische ontdekking zou leiden.
Nu is het gebruikelijk dat waar het om genocide, democide en andere vormen van massamoord gaat, slachtofferaantallen door de jaren heen worden bijgesteld, naar boven en naar beneden. Dat gebeurt meestentijds door het vrijkomen van nieuwe sleuteldocumenten. Zo is het slachtofferaantal van de grootste massamoord allertijden, Mao’s Grote Sprong Voorwaarts (1958-1961) in de loop der jaren bijgesteld van enkele miljoenen in de jaren zestig, naar eerst dertig miljoen in de jaren negentig en recentelijk, door het hier te lande nog nauwelijks opgemerkte speurwerk van Frank Dikötter, tot minimaal veertig miljoen. Met die kennis kijk je toch met andere ogen naar het Mao-portret van Andy Warhol.
Eenzelfde ontwikkeling is te zien geweest waar het om de op een na grootste massamoord uit de geschiedenis gaat, de door Stalin ontketende hongersnood die volgens genocide-expert R.J. Rummel in 1932-33 in de gehele Sovjetunie tussen de tien en vijftien miljoen mensenlevens heeft geëist. De hongersnood maakte de meeste slachtoffers in de Oekraïne, de graanschuur van het land. Daar stierven tussen de vijf en tien miljoen mensen de hongerdood (cijfers van opnieuw Rummel). Ook andere historici, bijvoorbeeld Robert Conquest en Bogdan Musial, zien vijf miljoen als een minimum slachtofferaantal voor, let wel, alleen de directe slachtoffers in de Oekraïne in 1932-3. De hongersnood vormde het sluitstuk van de geforceerde collectivisatie van de landbouw, die tussen 1928 en 1933 plaatsvond en reeds vóór de hongersnood miljoenen slachtoffers had gemaakt. De documentaire The Soviet Story, die met subsidie van het Europees Parlement is gemaakt, kwalificeert de Holodomor als “het meest efficiënte uitroeiingsprogramma ooit”. Gemeten naar het enorme aantal mensen in verhouding tot de korte tijd waarin ze zijn omgebracht, - namelijk 7 miljoen in 6 maanden -, is daar zeker wat voor te zeggen.
De lezer zal vergeefs zoeken naar deze inderdaad schokkende cijfers in het boek ‘Bloedlanden’ van de Amerikaanse historicus Timothy Snyder, dat alom bejubeld wordt. Joshua Livestro gaf het onlangs in zijn lovenswaardige column over de verwoestende (samen)werking van internationaal (communisme) en nationaal socialisme de kwalificatie ‘meesterlijk’, Liesbeth van der Grift noemde de studie een goed jaar geleden al eens “een zeer lezenswaardig boek”.
Enige kanttekeningen zijn desondanks op zijn plaats. Er bestaat geen twijfel over dat Snyder een vlot geschreven verhaal heeft geschreven dat een breed publiek zal aanspreken. Van groot belang voor ons begrip van de geschiedenis van het communisme is ook Snyders vaststelling dat Stalin “een massamoord op miljoenen met voorbedachten rade” heeft gepleegd.
Daarom is het des te betreurenswaardiger dat Snyder de plank flink misslaat waar het de hier boven genoemde slachtofferaantallen betreft. De schattingen van Conquest en Musial worden door Snyder niet eens in een voetnoot genoemd. Snyder noemt als aantal slachtoffers van de Holodomor (een term die hij overigens zelf niet wenst te gebruiken omdat deze niet bekend zou zijn in het Engelse spraakgebied) – Oekraïens voor ‘moord door honger’ – 3.3 miljoen, een cijfer dat door Van der Grift klakkeloos wordt overgenomen. Slechts terloops noemt hij dat er in de Oekraïne in 1932 ook al een miljoen mensen waren doodgehongerd. Naar het totale aantal slachtoffers van de collectivisatiecampagne zoekt men tevergeefs.
Het zal ongetwijfeld het gevolg zijn geweest van het ietwat kunstmatige concept van zijn werk (beginnen in 1933, voorgeschiedenis nauwelijks meenemen, je in geografisch opzicht beperken en daardoor de belangrijkste werkkampen (bijvoorbeeld Kolyma en Vorkoeta) niet noemen). Maar kunt u zich de golf van verontwaardiging voorstellen die een historicus zou overspoelen die het zou wagen om de Holocaust te laten beginnen in, pakweg, december 1942, en de voorgeschiedenis slechts summier zou noemen? Een dergelijke aanpak zou toch wel erg sterk naar Holocaustontkenning rieken, nietwaar?
Het verwijt dat men Snyder en - in zekere zin, doordat zij hem napraat, ook Van der Grift - kan maken is dat ze meehelpen aan het salonfähig maken van onjuiste slachtofferaantallen. Zonder slechte bijbedoelingen ongetwijfeld. Zij bedrijven daarmee echter Holodomorontkenning, die overigens in de Oekraïne strafbaar is. Dat is in de eerste plaats een belediging van de slachtoffers en hun nabestaanden, omdat hun lijden niet in volle omvang wordt erkend. Daar komt nog bij, dat de Holodomor en de Grote Sprong Voorwaarts slechts twee van talrijke misdaden van communistische regimes vormen. Ze vormen geen uitzonderingen, maar zijn karakteristieke uitingen van de misdadige aard van dit stelsel. Gaat het bij Snyder en Van der Grift nog om slordigheid, dat is niet het geval met een hele generatie goedpraters, die zich zelfs tot na de val van het communisme aan westerse universiteiten schuldig hebben gemaakt aan het bagatelliseren en ontkenning van de aard, omvang en intenties van de misdaden van het communisme. De David Irving onder de sovjetologen, de Amerikaanse historicus J. Arch Getty, mocht als ‘beloning’ voor zijn bewering uit 1985 dat er ten tijde van Stalins Grote Terreur slechts “duizenden” in plaats van miljoenen slachtoffers waren gevallen, in 1999 een stroom documenten bundelen en van commentaar voorzien zonder dat hij zich moest verantwoorden voor zijn apologetische woorden van veertien jaar eerder.
We moeten de donkere korte twintigste eeuw eerst in haar ware verhoudingen beschrijven, voordat we haar ten volle kunnen begrijpen. Dat is een absolute voorwaarde om toekomstige generaties te vrijwaren van de misdaden en noodlottige vergissingen die eerdere generaties hebben begaan.
Pas dan kunnen we onze jeugd beschermen tegen totalitaire verleidingen. Dan hoeven ze ook niet langer in geschiedenisboeken schizofrene zinnetjes te lezen als: “Omdat de koelakken [zogenaamde rijke boeren] weigerden in te zaaien, brak er een verschrikkelijke hongersnood uit. Stalin wilde geen duimbreed toegeven en hij maakte het daardoor alleen maar erger.” Laten we er dan ook gelijk voor zorgen dat de feiten kloppen, dat kan toch niet teveel gevraagd zijn?
Marcel van Hamersveld
Oprichter en fellow van het Netherlands Center for Totalitarianism Studies (NLCTS)
bagatelliseren en ontkennen van de aard, omvang en intentie
Het bagatelliseren en ontkennen van de aard, omvang en intenties van de misdaden van het communisme is op zichzelf een misdaad. Vele nog steeds politiek actieve Nederlanders hebben zich daar aan schuldig gemaakt.
Een Nederlandse
Een Nederlandse voetbalverslaggever meende, vlak voor de wedstrijd Polen-Rusland, zeker te weten dat er in de Oekraïne omstreeks (!) de 2e wereldoorlog een slordige 2200 of zelfs 22000 mensen waren vermoord door de Russen. Je kon aan zijn toon horen dat hij niet begreep waarom Polen en Russen het toch nog steeds weer moeilijk hebben met elkaar. Ik heb toen ter plekke besloten de voetbalwedstrijd te bekijken op een Duitse zender, want je kunt heel wat van de moffen zeggen maar zulke stompzinnige flaters worden zul je niet
gauw tegenkomen.
Islam ?
Laat ik het nu eens aan een deskundige vragen, op hoeveel miljoen staat de teller bij de "godsdienst van de vrede".
Caroline Cmsuijkerbuijk
Kan de ban op deze reaguurders worden opgeheven?
"Mao heeft ook goede dingen gedaan"
@ Besserwessi
"Het bagatelliseren en ontkennen van de aard, omvang en intenties van de
misdaden van het communisme is op zichzelf een misdaad. Vele nog steeds politiek actieve Nederlanders hebben zich daar aan schuldig gemaakt."
En bv. de SP scoort daarmee hoog in de peilingen...
"Mao heeft ook goede dingen gedaan", volgens Marijnissen.
Jaja.
Onfrisse revisionisten
"Hij zou gelijk op één lijn gesteld worden met allerlei onfrisse revisionisten, zoals de Britse historicus David Irving"
Vooropgesteld dat ik geen idee heb wat David Irving heeft beweerd, en daar dus ook geen oordeel over heb, heb ik wel kennisgenomen van de documentaire van David Cole over Auschwitz, waarin deze een aantal zeer legitieme vragen stelt.
Aangezien geschiedenis altijd wordt geschreven door de overwinnaar kan het nooit kwaad die geschiedschrijving kritisch te bezien, zeker als sommige claims in die geschiedschrijving op gespannen voet lijken te staan met de officiële documentatie over het onderwerp. Nog los van het feit wat de rol van die overwinnaar geweest zou kunnen zijn bij het overlijden van veel mensen.
Vooral als die vragen dan niet beantwoord worden, de vragensteller met de dood bedreigd wordt en het stellen van dergelijke vragen bij wet strafbaar gemaakt wordt moet men zich afvragen wat er dan verborgen dient te blijven.
Qui bono?
Snyder
Allereerst, schitterend boek van Snyder. Bloedlanden is een must om te lezen en maakt mn het Wit Russische en Oekrainse drama zeer duidelijk. Al lezende kreeg ik de indruk dat er wel enorm veel verantwoord werd qua slachtoffers en dat het eigenlijk een niet ophoudende stroom van slachtoffers was in de meest gruwelijke varianten.
Geeft maar weer aan dat perceptie anders kan zijn dan historische feiten, echter de lezing dat het nog erger is dan beschreven is wel een heel treurige constatering.
Niettemin krijg je absoluut geen vergoeilijkend beeld al kan het idd wel verschillen vd exacte feiten.
Al met al nog steeds een must read.
Vreemd wel dat Kolyma niet genoemd wordt als een vd dieptepunten al kan ik daar willekeurig welk werk van Sjalamov voor aanraden.
Misverstanden
Om misverstanden n.a.v. mijn vorige reactie te voorkomen:
Als de feiten iets anders blijken te liggen dan de geschiedschrijving vertelt betekent dat natuurlijk niet dat die feiten gebagateliseerd dienen te worden. Het is en blijft erg wat er is gebeurd. Maar misschien is de 'schuldvraag' wat minder eenzijdig dan wordt voorgesteld.
Overigens zou er ook wel wat meer aandacht mogen zijn voor de slachtoffers van de zogenoemde 'verticale oorlog', de permanente (en grotendeels eenzijdige) oorlog van de staat tegen haar onderdanen. Wie zich verzet mag op disproportionele maatregelen rekenen. Denk aan Gregorius Nekschot en Erwin Lensink, slechts twee spraakmakende voorbeelden. Maar er zijn veel anonieme en minder anonieme slachtoffers van die oorlog, zoals de familie Poot (http://www.schipholwanbeleid.nl/) en het slachtoffer van een onteigeningsprocedure in Leiden (http://www.standejong.nl/2008/12/05/het-duistere-verleden-van-alexander-...).
interessant
interessant
Ik herinner me nog dat toen
Ik herinner me nog dat toen Mao was gestorven, er een tekening van Opland in de Volkskrant verscheen, met een uit het beeld weglopende Mao en een onderschrift dat ik me niet meer letterlijk herinner, maar zoiets was als: 100 miljoen [of een ander groot getal] mensen te eten gegeven. Ik vraag me af: waren die lui werkelijk zo verblind en naïef in hun politieke geloof dat ze van Mao geen kwaad wilden weten en hem in feite de hemel inprezen voor zijn zegenrijke werk? Haben sie es nicht gewußt?
Winston
Als Winston Churchill het bed zou hebben gedeeld met de Engelse koningin, dan zou hij zeer in mijn achting stijgen. Ik zou weinig punten geven voor zijn smaak, maar de kween tussen de lakens lullen, dan kom je van goede huize.
@R. Hartman
Qua verticale oorlog moet ik ook denken aan het verschil in behandeling door de staat tussen de waxinegooier (Erwin Lensink) en hoe die twee mokro's die elkaar beschuldigen van het doodrijden van een persoon tot heden wegkomen. Over hoe die Erwin Lensink tot het gooien van een paar lullige theelichtjes kwam is o.a. hier te lezen:
http://www.bovendien.com/actualiteit/het-showproces-tegen-erwin-lensink-...
Een recente link zag ik hier ook ergens voorbij komen met de bewering dat Merkel een dochter van Hitler zou kunnen zijn. Wat is waar en wat niet? Vragen, altijd maar vragen..
Hakenkruislaan
Stel je eens voor dat een gemeentebestuur zou besluiten een weg in de gemeente 'Hakenkruislaan' te noemen. Het land zou te klein zijn. Burgemeester en wethouders zouden letterlijk met pek en veren behandeld worden.
Stel je eens voor dat een gemeentebestuur zou besluiten een weg in de gemeente 'Hamer en Sikkellaan' te noemen. Wat zou er dan gebeuren? Helemaal niets! In de gemeente Oldambt in Groningen ligt de 'Hamer en Sikkellaan'! Niemand maakt zich er druk over.
Terwijl de misdaden van het nazisme maar duurden van 1933 tot 1945 begonnen de misdaden van het communisme in 1917 en duren nog altijd. (Noord-Korea). Er zijn maar weinig mensen die dat interesseert.
Ik lees momenteel het boek 'Ik verkoos de vrijheid' van Victor Kravchenko, een Oekraïner die 1905 geboren is en in die in het begin van de jaren dertig in de top van de Communistische partij doordringt. Hij beschrijft ook een hongersnood vrijwel direct na de revolutie van 1917, met miljoenen doden.
islam
@Adreipvv
De communistische misdaden lijken voorbij maar moeten niet vergeten worden.
De misdaden van de Islam zijn nog springlevend en breiden zich nog uit.
Met dank aan de dhimmy politici en media.
PenV´zwaard.In 1962 zat ik
PenV´zwaard.In 1962 zat ik voor mijn nr. bij de CID in Alpeldoorn.
Een van mijn werkzaamheden was de verkiezingsuitslagen waarbij vooral Oost Groningen belangrijk was.
Finsterwolde was de meest communistische gemeente in Nederland met als me juist herinner 54 % stemmen op Frits Dragstra van de CPN.
Ik was er altijd verwonderd over.
Inmiddels is me wel duidelijk hoe slectief verontwaardigd mensen kunnen zijn.
Radicaal
de wortel van het kwade is radicalisme.
zelfs goede ideeen en intenties worden erdoor geperverteerd.
onthoud dit als kompas.
@adriePVV bij de godsdienst
@adriePVV
bij de godsdienst van de vrede bedraagt het aantal naar schatting 250 miljoen sinds de start rond 600, maar daar zijn dan ook wel alle intern-religieuze strubbelingen in mee genomen.
valt eigenlijk nog wel mee dus
100 miljoen slachtoffer van het communisme in 100 jaar is toch per jaar aanzienlijk meer.
is me ook ineens duidelijk waarom islam de religie van de vrede heet want het valt eigenlijk nog wel mee, het aantal slachtoffers, slechts een schijntje eigenlijk tov communisme.
alleen de islamteller is nog steeds alive and counting ..
@Marcel van Hamersveld
Een goed en noodzakelijk stuk, ondanks de onnodig frivole inleiding. Fry is beter in comedy, zal ik maar zeggen. Recent sprak ik met iemand die kort geleden als ongewenst toerist in Cuba was geweest. Cuba, zei hij, is één grote gevangenis waaruit hij, voor zijn eigen gevoel, maar net ontsnappen kon. Je kan er niets doen zonder dat een hele rits overheidsfiguren zich met je bemoeien gaan, een systeem waar je al na korte tijd helemaal paranoïde van wordt. Degenen die in georganiseerd verband in de afgeschermde toeristenressorts zijn geweest komen thuis met naar verhouding veel positievere verhalen en genieten nog steeds ongegeneerd van geromantiseerde films over Che Guevara. Blijkbaar dringt het niet tot mensen door dat barbaarse onderdrukking ook zonder glimmende laarzen en nazi-symbolen nog steeds barbaarse onderdrukking is.
Op de middelbare school moesten we zonder verder commentaar leren wat kolchozen en sovchozen waren. Vaag staat me bij dat (verplicht) onderwijs over het Oostblok in de jaren '70 of vroege jaren '80 een politiek thema is geweest. Wat ik op het internet van wat middelbare scholieren nu te horen krijgen over de miljoenen doden ten gevolge van de collectivisatie in de Sovjet Unie deed me de haren ten berge rijzen. Het is nog altijd het zelfde rijtje droge “feiten”, geheel van emotie en urgentie ontdaan. Het lijkt alsof het de bedoeling is dat we de terreur van Stalin als een bedrijfsongelukje zien. Om een paar voorbeelden te noemen:
‘Tijdens de voedseltekorten in de jaren dertig dwong Stalin de boeren hun voedsel af te staan voor de steden, terwijl ze zelf bijna van de honger omkwamen. Ze kregen weinig loon en mochten hun dorp nauwelijks verlaten. Toen Stalin in 1953 overleed liet hij een verbitterde plattelandsbevolking achter’.
‘Tot grote woede van vooral de rijke boeren vonden grote hervormingen plaats. De boeren die zich verzetten tegen de staat werden Koelakken genoemd en werden in concentratiekampen geplaatst die samen de Goelag-Archipel werd genoemd. De boeren die wel meewerkten hadden het erg zwaar’.
‘De boeren gingen zich verzetten. Manieren:
• Ze slachtten hun vee
• Ze weigerden land in te zaaien
• Ze vernietigden de complete oogst
• Partijvertegenwoordigers werden vermoord
• Collectieve boerderijen werden in brand gestoken’
Wat de laatste opsomming betreft: je zou bijna gaan denken dat Stalin groot gelijk had dat hij het Russische volk zo in het verderf heeft gestort. En dat is precies wat sommigen nog steeds verkondigen. Veel materiaal dat middelbare scholieren op internet vinden en voor hun werkstukken gebruiken is afkomstig van blikopdewereld.nl en geschreven door ene drs. J.W.Swaen. En die citeert steeds weer Isaac Deutscher, een overtuigd marxist. Wat Swaen over Stalin schrijft en wat hij in godbetert de 21e eeuw aan scholieren leert is ten hemelschreiend:
‘Persoonlijk kan ik me het meest vinden in de visie van Deutscher. Het blijft de verdienste van Stalin dat hij Rusland van een Middeleeuwse agrarische samenleving tot een moderne agrarische samenleving ombouwde en de stoot ertoe gaf. Deze stap voorwaarts was gewoonweg niet mogelijk zonder het gebruik van dwangmaatregelen. Dat dit tot excessen leidde lag niet enkel aan Stalin maar ook aan hen die de bevelen, die men van hogerhand kreeg, alleen konden realiseren door bruut geweld. Dat Stalin niet koos voor een geleidelijker ontwikkeling kwam enerzijds door de druk der omstandigheden en anderzijds uit het feit dat Stalin niet alle repercussies welke zijn maatregelen opriepen kon overzien. Feit blijft echter dat ondanks het realiseren van een nieuwe sociale organisatie de methoden die hiertoe werden gebruikt niet altijd te rechtvaardigen zijn’.
Je gelooft gewoon niet dat wat je leest er ook echt staat en relatief kort geleden geschreven is en dat het de basis vormt van wat middelbare scholieren anno nu over de Sovjet Unie leren.
http://www.blikopdewereld.nl/Ontwikkeling/geschiedenis/128-geschiedneis-van-de-sovjet-unie-en-oost-europa/2674-deel-3-landbouwcolelctivisatie-en-de-zuiveringen-onder-stalin.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Isaac_Deutscher