De politicoloog Sander Boon zet het in een helder verhaal uiteen.
Op de vraag waarom we nu in een recessie leven, of in een crisis, worden uiteraard heel veel verschillende antwoorden gegeven. We zitten er middenin, en dat maakt dat een overtuigend verhaal niet eenvoudig te vertellen valt.
De politicoloog Sander Boon schreef een boekje, getiteld De Geldbubbel. Met als ondertitel Hoe overheden en banken ons spaargeld hebben verkwanseld. Het is een helder verhaal. Hoewel hij het niet zo benoemt, lijkt Boon een aanhanger van de Oostenrijkse School. Misschien is hij dat niet helemaal, maar over Von Hayek schrijft hij met instemming.
De lijn die Sander Boon volgt is heel simpel: Vroeger hadden we de Gouden Standaard. In die periode bestonden er ook economisch mindere tijden. Maar die waren kort en overzichtelijk. Het ging mis toen de groeiende wereldeconomie beetje bij beetje de Gouden Standaard ging loslaten en er steeds meer virtueel geld werd gebakken in allerhande ongrijpbare constructies. De oplossing? Dat laat zich raden. Terug naar de Gouden Standaard.
De grote invloed van overheden en centrale banken vormen in de visie van Boon een politiek-economisch systeem de laatste honderd jaar, dat zich laat benoemen als 'gemanaged kapitalisme.' Het wordt gestuurd door de ideologie van de maakbare samenleving , die zich steeds meer ontwikkelde tot een internationale schuldeneconomie. Het bestaan van een verzorgingsstaat is hieraan verbonden. Die bestaat niet alleen in Europa in toenemende mate, maar groeit ook sterk in de VS, wat we ons in Europa vaak niet realiseren.
Sinds de conferentie in het Amerikaanse plaatsje Bretton Woods in 1945 werd gedebatteerd over een wereldmunt. Een soort euro dus, maar dan voor de hele wereld. Daar kwam het niet van. Het werd een goudwisselstandaard met de dollar als reservevaluta. Daarmee ging de dollar dus de centrale rol spelen in de wereldeconomie. Tegelijkertijd werd de wereldeconomie steeds meer een leeneconomie. Daardoor werd het mogelijk om grotere schulden te hebben en toch welvarender te worden. Een wonder, te mooi om waar te zijn.
Sander Boon schrijft:
"De steeds terugkerende financiële crises, economische recessies, seriële bubbels en crashes zijn allemaal terug te voeren op het loslaten van het monetaire anker."
Er ontstond tenslotte iets wat Boon een 'global casino' noemt. Er werd, in zijn woorden, een 'geldbubbel van ongekende proporties' geschapen. Zo werd er een virtuele welvaart gemaakt. Vroeg of laat zou de werkelijkheid daardoorheen gaan schemeren, en dat gebeurde uiteindelijk met de hypotheekcrisis, die een steeds groeiende hoeveelheid crises zou creëren, resulterend in een landencrisis.
Er werd -en dat lijkt me de belangrijkste constatering- nooit rekening gehouden met het feit dat de groei ook kon omslaan in krimp. Op krimp was het systeem eenvoudigweg niet berekend.
Een interessante analyse, die Sander Boon samen kon vatten in een charmant verhaal.
Zelf vraag ik me af of een zo veel omvattend verschijnsel als een financiële crisis wel terug te voeren is tot zoiets simpels als kredietcreatie. Is dat op zich niet de uitdrukking van andere verschijnselen, zoals politieke schaalvergroting, globalisering, technologie, demografische ontwikkelingen, cultuurverschillen?
Maar dat doet geen afbreuk aan het feit dat De Geldbubbel een handzaam werkje is over iets wat ons allemaal bezig houdt: Hoe heeft het zover kunnen komen.
Doordenkertje....
Wie of wat is er eigenlijk eigenaar van 3/4 van alle bezittingen in Nederland zodra het monetaire stelsel instort? Virtuele welvaart is 1 ding, maar het onderpand van die virtuele welvaart is wel degelijk echte welvaart....
Goudstandaard
De Gouden Standaard was eerder een probleem dan een oplossing in de crisis van de jaren dertig. Sander Boon's analyse lijkt me daarom wast al te simpel. Voor een ander gezichtspunt verwijs ik graag naar http://www.themoneyillusion.com/?p=13155
@ Mas Rob
Een gouden standaard kwam overheden slecht uit. In het artikel staat dat het een 'hindrance' voor hen was. Dat klopt natuurlijk.
FED kiest voor goud
In een interne memo van 4 juni hebben drie Amerikaanse financiële
overheidsinstanties, waaronder de Federal Reserve, een voorstel gedaan om goud
per 1 januari 2013 als voor 100% mee te tellen tot het Tier 1 kernkapitaal op de
balans van banken. Tier 1 kapitaal is het vermogen dat elke bank, ter dekking
van alle uitstaande risico’s en verplichtingen, aan moet houden. Deze varieert
normaal gesproken tussen de 7-12% en geeft aan hoe sterk (solvabel) de bank
is.
Het voorstel is ingegeven om te kunnen voldoen aan de strengere eisen
die worden gesteld aan banken in het kader van Basel III. Op dit moment telt
(fysiek) goud maar voor 50% mee, terwijl riskantere staatsleningen, van
bijvoorbeeld Europese Club Med-landen, voor de volle 100% meetellen.
Als
het voorstel wordt aangenomen betekent dit dat banken net zo goed goud als
staatsobligaties kunnen aanhouden als kernkapitaal. Doordat goud in
tegenstelling tot staatsobligaties geen “counterparty-risk” kent, wordt het
fysieke edelmetaal nu voor banken opeens erg aantrekkelijk. Analisten
beschrijven de voorgestelde wijziging dan ook als de belangrijkste ontwikkeling
op de goudmarkt van de laatste jaren.
bron: http://www.cdfund.com/blog/eerherstel-voor-goud-op-de-bankbalans/
The Secret of Oz
Helemaal tegen de gouden standaard is de documentaire "The Secret of Oz"
http://www.youtube.com/watch?v=cvoMBxS5a9o
The documentary draws parallels with the classic children novel The Wonderful Wizard of Oz written by L. Frank Baum depicting the story hidden in symbolism about monetary reform and the economic scenario during the late 19th century.[15] The yellow brick road (gold standard), the Scarecrow (farmers), the Tin Man (industrial workers), the Wicked Witch of the West (Cleveland banker J.D. Rockefeller, who was an oil tycoon, not a banker) and the Wicked Witch of the East (New York bankerJ.P.Morgan), the Emerald City of Oz (greenback money), the illusory power of the Wizard in the capital city (who monopolized power through deceit), even Dorothy’s silver slippers (changed to ruby slippers for the color movie version -symbols of Baum’s and Bryan’s belief that adding silver coin to gold coin would provide much needed money to a depression-strapped, 1890s America). Oz is a virtual forest of monetary reform symbolism, done by someone extremely well versed in the Populist monetary reform goals of the period (Baum was a newspaperman and author) – goals which have never changed - they are still valid today, they are needed now more than then.
http://en.wikipedia.org/wiki/The_Money_Masters
Veel kijk- en luisterplezier
Andere standaard
Zou het mogelijk zijn om een andere bruikbare standaard dan die van goud of zilver te bedenken. Iets dat een echt verband heeft met de onderliggende waarde van de goederen. Misschien een verband tussen geld en de energetische waarde van de goederen o.i.d.
De selectieve Niemoller
Joost Niemoller, met je eeuwige dubbele agenda. Waarom ga je toch altijd zo vreselijk selectief om met de brokjes informatie die je prijs geeft? Altijd het ene dingetje net wel en het andere dingetje net niet noemen. Precies hoe het je het beste uitkomt.
Een klein Google-rondje brengt aan het licht dat deze politicoloog een adviesbureau runt dat groot voorstander is van de herinvoering van een of andere gouden standaard. Niet zo raar, want Boon is gelieerd aan Willem Middelkoop met wie hij dat nimmer uitgekomen bang-maak-boekje 'De dag dat de dollar valt' schreef. Dezelfde Middelkoop die jaren achtereen kwam uitleggen bij DWDD dat we vooral goud moesten kopen.
Deze boodschap wordt uit commercieel eigenbelang de wereld ingeslingerd door partijen die in goud beleggen. In jou hatseflats beschrijving vindt ik niets, maar dan ook niets van deze feiten terug. Terwijl je zelf toch altijd de eerste bent om publieke figuren en hun standpunten in het licht van hun belangen te zien. Of niet soms? Kun je deze schrijver nu plots wel op z'n woord geloven? Draait het in dit geval ineens niet om een verborgen agenda?
Het lijkt me dat jij je agenda ook maar eens bekend moet maken, Joost. Voor iemand die anderen de maat denkt te kunnen nemen, lijkt het me niet meer dan redelijk dat je zelf ook met de billen bloot gaat. En je nu niet gaan verschuilen achter een houding alsof je 'alles even kritisch behandelt'. Het tegendeel is het geval.
Ik denk dat het grote
Ik denk dat het grote probleem van de crisis veel meer het ongeremde kapitalisme is.
Er moeten net als in het verkeer regels gelden en als men die regels niet heeft of wat vooral in de laatste
10 a 15 jaar gebeurt is dat geld niets meer met het dagelijkse leven te maken heeft maar met virtualiteit dan gaat het systeem kapot.
Veel slarissen en vooral bonussen hebben niets meer met het leven te maken maar met de mogelijkheden om telkens meer te pakken te krijgen.
En dan het belachelijke argument dat als ze niet genoeg betalen krijgen we geen goeie mensen.
Dat argument kan gelden tot een bepaald bedrag van pakweg 150 tot 500 duizend € per jaar maar daarboven???? lijkt het mij fantasie.
Er lopen genoeg capabele mensen rond die voor die bedragen en ook voor minder topprestaties leveren.
Hoewel ik mezelf middenrechts vind heb ik een hekel aan mensen die onder welk zelfverzonnen verhaal zo diep graaien in geldpotten die niet van hun zijn maar van de gemeenschap waarbij heel grote bedrijven ook meedoen door hun sociale verantwoordelijkheid.
Vroeger speelde fatsoen nog wel mee maar dat is ook zeer zeldzaam geworden.
@ Oscar
U vergeet te vermelden waarom het de overheden slecht uitwam. Ramesh Ponnuru, zoals geciteerd in het artikel, legde het als volgt uit:
"The drawbacks to a gold standard are well known. If industrial demand for gold rises anywhere in the world, the real price of gold must rise — which means that the price of everything else must drop if it is measured in terms of gold. Because workers resist wage cuts, this kind of deflation is typically accompanied by a spike in unemployment and a drop in output: in other words, by a recession or depression. If the resulting economic strain leads people to fear that the government may go off the gold standard, they will respond by hoarding gold, which makes the deflation worse."
@louis-portugal
Hoog tijd om de beloningen bij de overheid en semi-overheid (inclusief banken) eens flink aan te pakken.
- 100% belasting over wat 150.000 euro per jaar uit de (semi-)publieke pot te boven gaat, met terugwerkende kracht vanaf 2000.
- te verhogen tot 110% met ingang van 2013; dan zal je zien hoe snel die vaste salarisafspraken kunnen worden bijgesteld
Dit lijkt hard, maar deze maatregelen zouden de grote graaiers uit de publieke pot nog enigszins beschermen. Er is een grote opkomende woede bij de gewone burgers; zij moeten zwaar opdraaien voor de schade die de grootgraaiers hebben aangericht.
ach
Ach, het is maar geld en dat kan je niet eten of er in wonen.
Uiteindelijk gaat het over kennis, energie, voedsel, grondstoffen......
Het is vast wel een mogelijkheid om al die schulden creatief tegenelkaar weg te strepen.
En de schuldige is ons politieke systeem, de sociaal-democratie, waarin burgers stemmen op partijen die ze een gratis lunch belooft. Dat is dan wel van geleend geld.
leningen
Over leningen betaalt men (eindeloos) rente zolang niet is afgelost. Waarom een geldlening niet beschouwen als een artikel met een vaste prijs? Je leent (koopt) dan bv 100.000 euro voor 120.000, af te lossen in 20 jaar, dat wordt 6000 betalen per jaar. Geen gezeur meer met rentes. En schulden verdwijnen dan vanzelf.
@ Mas Rob, De idee als zou
@ Mas Rob,
De idee als zou deflatie slecht zijn is uit de koker van de keynesianen. Door deflatie te demoniseren kon men makkelijker monetaire inflatie laten ontstaan. Centrale banken hebben het afwenden van deflatie als een van hun bestaansgronden. Paniek rondom deflatie is echter niet nodig.
Deflatie ontstaat wanneer de geldhoeveelheid minder groeit dan het aantal goederen en diensten. In een vrije markt, waarin er geen legale valsemunterij plaats vindt, zal er sprake zijn van voortdurende deflatie ten tijde van economische groei. Dit zal mensen voortdurend aan zetten tot het vermijden van schulden, sparen en kopen wat men echt nodig heeft. Ook zullen er meer investeringen worden gedaan met eigen vermogen. Hierdoor ontstaat er kapitalisatie en een productie-economie, die in schril contrast staat met de consumptie-economie (waarin geld voortdurend minder waard wordt, sparen niet loont, schulden maken wel loont en waarin de waardevermindering van het geld er veel meer onzinnige aankopen worden gedaan).
Deflation: The Biggest Myths
http://mises.org/daily/1254
@ Mas Rob
"Ramesh Ponnuru, zoals geciteerd in het artikel, legde het als volgt uit: ..."
Die meneer geloofy dus aan Myth 7:
Myth #7: Deflation creates unemploymentUnemployment of a factor of production comes about only in two cases: A) if the owner of the factor is not willing to rent it out at the price offered to him, or B) if the law prevents him from doing so. It is therefore not true that declining wage rates bring about unemployment by any sort of inner necessity. People are not just unemployed. They choose not to work for an employer under the (pecuniary and non-pecuniary) conditions offered to them. Now it is clear that no sane person will accept to work for somebody else if the wage rate does not allow him to survive anyway. But this is not the case in a deflation. Remember that here all prices fall, and thus the decline of wage rates is compensated by a parallel decline of the prices for consumers’ goods. It is true that there might not be in all cases an exact parallel between wage rates and the prices of consumers’ goods, but any deviations will be temporary only and can easily be bridged for some time with the assistance of family, friends, and charitable institutions.
Involuntary unemployment might arise in a deflation only if the latter is combined with minimum wage laws, which prevent the worker from offering his services at lower rates. But clearly this unemployment does not result from deflation, but from the minimum-wage laws, which infringe on the freedom of association.
http://mises.org/daily/1254
Deflatie
Dat dde eflatie van de jaren 30 slecht was, komt niet louter uit de koker van de Keynesianen, u vergist zich daarin. Er is wat dit betreft een vrij brede concensus onder economen.
Dit college van M. Friedman is een aanrader: http://www.youtube.com/watch?v=fNfUscKPC5g .
Goud is altijd de standaard, ook al is het niet de muntstandaard
Het westen kon jarenlang met foefjes de goudprijs naar beneden manipuleren. Maar sinds de BRICS-landen de autarkie achter zich lieten, en de bevolking er een stuk wijzer is dan de meerderheid van de bevolking in het westen, is de remonetarisering van goud en zilver iets wat onherroepelijk gaat doorzetten.
Die Ramesh Ponnuru is een monetarist = een keynesiaan light. De uitgangspunten die ze delen zijn exact dezelfde: politiek papiergeld, wetenschappelijk centraal bankieren, staatsplanning etc.
Het principe van een muntstandaard is dat het qua substantie onveranderlijk hoort te zijn, want anders is er niet eens sprake van een standaard. Je kan telkens het aantal centimeters in een meter vermeerderen, maar groter groei je daar toch echt niet van.
Tussen 1945 en 1971 hadden we natuurlijk een dollar-good-as-gold-standard. En zaten we toen in een depressie?! Nee.
http://www.forbes.com/sites/johntamny/2012/06/10/national-reviews-ramesh...
@ Mas Rob,
In een omgeving waarin overheden de boel kapot aan het reguleren zijn kan vasthouden aan een oude deugd, terwijl er massademocratie is, inderdaad verkeerd uitpakken.
@ Karl Kraut
Feitelijk was ten tijde van de London Gold Pool (1961) de dollar al niet meer 'good as gold'. En toen de VS de Vietnam-oorlog aan het financieren was waren er al zoveel dollars in omloop dat er meerdere Fort Knox nodig zouden zijn geweest als iedere staat de dollar voor goud zou willen ruilen.
DPK
Sander Boon was ook de schrijver van het verkiezingsprogramma 2010 van TROTS op NL en hij schrijft op dit moment ook aan het verkiezingsprogramma van het Democratisch Politiek Keerpunt (kortweg DPK) het program 2010 kunt u hier nalezen. (http://www.trotsopnederland.com/programma/) Ook hierin zet Sander op heldere en duidelijke wijze uiteen wat er mis is met NL. Wanneer het nieuwe programma uitkomt zal een grondige site als DDS daaar vast ook haar licht over laten schijnen.
Het probleem was een
Het probleem was een overvloed aan krediet, waardoor particulieren, bedrijven en overheden zich kapotleenden. De crisis ontstond toen teveel partijen hun schulden niet meer konden terugbetalen.
De overvloed aan krediet is door de overheid aangewakkerd, via fiatgeld. Met goud kan dit niet zo makkelijk, omdat je goud niet kunt bijdrukken.