Klik hier als u meer wilt lezen over ons privacybeleid en gebruik van cookies.

(Niet meer tonen)

Niall Ferguson heeft gelijk: laten we in godsnaam eens gaan werken

Geplaatst door Willem Jan Hilderink op 8 augustus, 2012 - 20:44

Beschaving ontstaat niet door (overheids)geld en lange vakanties.

Ik was afgelopen week in Berlijn. Deze 'Schauplatz der Welgeschichte' leek me een uitstekende plaats om Niall Fergusons 'Civilization' te lezen. Wat volgt is geen recensie, maar het uitlichten van een van de zes pijlers waarop, volgens Ferguson, de hegemonie van het Westen gestoeld is: de arbeidsethiek.

Bij de wat meer belezen lezers zal direct een lampje opgaan dat de illustere Max Weber verlicht. Deze grondlegger van de sociologie stelde in zijn 'die protestantische Ethik' dat het kapitalisme in het Westen kon opkomen (en zo uitzonderlijk succesvol was) door het protestantisme. Dat wil zeggen, door de protestantse (arbeids)ethiek. Volgens Luther en zijn nakomelingen was wereldse arbeid geen ijdelheid, maar de sleutel tot een Godsvruchtig leven, dat zowel profaan als sacraal voordelig zou zijn. Die religieuze motivatie resulteerde in vlijt én spaarzaamheid. Hard werken en grote spaartegoeden; de ideale voedingsbodem voor succesvol kapitalisme.

Ferguson formuleert een intelligente kritiek op Weber en amendeert diens theorie, maar zijn eindoordeel is instemmend: het typisch Westerse arbeidsethos wortelt in religieuze grond. Maar, zoals hij zelf ook al betwijfelt, of dat ethos nu nog een kenmerk is van het Westen, is zeer de vraag. Hij slaat de spijker op zijn kop als hij botweg stelt 'Europeans are the idlers of the world'. Dat doet pijn, om geen andere reden dan dat het waar is. We (ja, ook 'wij Noord-Europeanen') hebben korte werkweken, lange vakanties en onze productiviteit hebben we meer te danken aan hulpmiddelen dan aan onze eigen inspanning.

Volgens Ferguson en Weber houdt onze werkschuwheid verband met een afnemende religiositeit in Europa. Een these die alleen al aantrekkelijk is om al die fulminerende atheïsten en intellectueel oppervlakkige vrijdenkers op de kast te jagen. Of het waar is of niet, de constateringen dat 1) het Westen zijn hegemonie deels te danken heeft aan hard werken, 2) dat werken er al een jaar of veertig niet meer echt van komt en 3) dat in een land als China (dat staat te trappelen ons van de troon te stoten) hard werken door de opkomst van het Christendom de norm is, vragen zelfreflectie.

Als we op zijn minst één van de zogenaamde 'killer apps' die ons tot beschaving en wereldoverheersing leidden proberen te herwinnen, zijn we wellicht niet uitgeleverd aan Chinees bloed, zweet en tranen. Laten we dus in godsnaam gaan werken.

Foto

Reacties

gerf op 8 augustus, 2012 - 21:02

werken om te leven, of leven om te werken?

ik ben niet vies van werken, ik val niet over een paar uur meer per week. Maar werk is niet mijn hobby, of geld verdienen mijn ultieme levensdoel. Ik zie te veel mensen te jong sterven om te beseffen dat je niet moet vergeten van het "nu" te genieten. Als mensen kunnen genieten van hun werk, prima, maar ik doe vooral mijn best om ook vrije tijd te hebben en van het leven te genieten.

messenger op 8 augustus, 2012 - 21:43

weber

Weber heeft overtuigende weerlegging gekregen van historici. Niet het protestantse arbeidsethos zorgde voor welvaart, maar de technologische revolutie.

En de Chinezen? Als we hier bereid zouden zijn minimaal 12 uur per dag te werken voor de helft van het geld zouden we misschien kunnen concurreren. Maar zoals vorige scribent al aangaf, de meesten willen dat niet en inleveren is een woord dat niet in de lexicon van de gemiddelde Nederlander voorkomt.

Ergo, het Avondland zal sowieso achteruit boeren. De eurocrisis versnelt het alleen.

Fenrir op 8 augustus, 2012 - 21:48

De één op de andere dag van

De één op de andere dag van niet religieus, niet nadenkend en slaafs van hedonitsche lusten overgaan naar het Christendom met de meer conservatieve normen & waarden. Dat zal zwaar worden voor de meesten, ze willen hier helemaal niet bewust worden van oorzaak en gevolg, ze willen blijven feesten, alles uitstellen, ''leuk''naar de gay parade kijken of zelfs meedoen.

Als er niet met harde hand ingegrepen zal worden, dan heeft de Islam een goed fundament, extreem hedonisme met alle vrijheden tegenover extreme wetgeving zonder of met ingeperkte vrijheden.

Oorzaak en gevolg. Actie & tegenreactie.

monty1 op 8 augustus, 2012 - 22:02

@ Messenger   "Weber heeft

@ Messenger

"Weber heeft overtuigende weerlegging gekregen van historici. Niet het protestantse arbeidsethos zorgde voor welvaart, maar de technologische revolutie..."

Wacht even. De technologische revolutie heeft voor welvaart gezorgd? Maar waar kwam die technologische revolutie vandaan? Door het arbeidsethos zou ik zeggen. Het voordurend willen weten, verder willen weten, wetenschap bedrijven, denkarbeid verrichten, als dat geen arbeidsethos is. Het is dus ook geen kip/ei-discussie. Eerst kwam het arbeidsethos (protestants, jawel), toen de vruchten als resultaat daarvan. (technologische revolutie).

Wim op 8 augustus, 2012 - 22:03

Alweer zo'n ontzettend dom

Alweer zo'n ontzettend dom stuk. "We (ja, ook 'wij Noord-Europeanen') hebben korte werkweken, lange vakanties en onze productiviteit hebben we meer te danken aan hulpmiddelen dan aan onze eigen inspanning." Wat hier weggelaten wordt is de vraag "hoe zijn we dan aan die hulpmiddelen gekomen die ons dit mogelijk maken?" Zou dat misschien  iets met de industriële revolutie te maken kunnen hebben, die zijn oorsprong in de Verlichting heeft? Met de enorme vooruitgang van de wetenschap en de daaruit voortvloeiende technologie? Zou dat er misschien iets mee te maken kunnen hebben dat we niet meer van 's morgens vroeg tot 's avonds laat hoeven zwoegen, alleen maar om überhaupt in leven te kunnen blijven, zoals dit nog steeds op vele plaatsen in de wereld (zelfs op plaatsen waar geen christen te zien is) wel gebeurt?

En dan de belachelijke opmerking dat China ons van de troon zal stoten doordat ze zo hard werken "door de opkomst van het christendom", dat terwijl het aantal christenen in China minder dan 2% bedraagt, waarvan dan nog een kwart katholiek is, terwijl in het "seculiere" Nederland nog altijd zo'n 20% protestants is. Ja ja, alfa's en cijfers, het blijft een beroerde combinatie. Het is weer typische Stapel-Vonk "wetenschap": uitgaan van een veronderstelling en daar dan naar argumenten zoeken om je vooroordeel te bevestigen.

Peter Pan op 8 augustus, 2012 - 22:52

Sadomasochisme

Het is een misvatting te denken dat religie een volk vormt. Ieder
volk creëert zijn eigen geloof. Religie is juist de blauwdruk van het volkskarakter.
Tenzij men natuurlijk in God gelooft en meent dat religie op ons is neergedaald.

Ons land wordt dan ook zeker niet gekenmerkt door een christelijke
traditie. Het christendom sloeg aan bij de masochistische mentaliteit van de
West Europeaan. Het liftte mee als parasiet op de Westerse cultuur. Hard werken
is te zien als een vorm van masochistisch lijden. Dat is de link met het
christendom. Joodse invloeden zijn sterk
aanwijsbaar, als cultuur, niet als religie.

Daaraan tegengestelde culturen die in economisch en wetenschappelijk
opzicht niets presteren zijn gebaseerd op mannelijk sadisme. Het zijn de
bekende patriarchale samenlevingen. De islamitische cultuur is daarvan een opmerkelijk
voorbeeld.

De toevloed van tientallen miljoenen moslims heeft het arbeidsethos
in Europa helaas blijvend beïnvloed. Islam en christendom houden elkaar in een
sadomasochistische houdgreep.

Dit voert ons naar de conclusie dat moslims uit het testament
hun eigen religie moeten hebben opgebouwd. Wat betekent dat de verschrikkingen
van de islam hen wel degelijk mogen worden aangerekend.

Maar dan komen wij in conflict met artikel 1 van de Grondwet
dat de causaliteit juist van overtuiging naar de bezitters daarvan laat lopen. Gelovigen
zijn hooguit slachtoffer van hun religie, zij mogen hiervoor niet aansprakelijk
worden gesteld. Dat wordt anders gemakkelijk ‘haatzaaien’. Maar dan gaat men dus
impliciet uit van het bestaan van God.

Wilders mag zich daarom wel tegen de islam keren maar niet
tegen moslims. Wanneer wij werkelijk naar een volwassen en meer onafhankelijke
rechtspraak willen moeten wij de overtuigingen weer aan hun bezitters kunnen
toewijzen. Men heeft dan weliswaar vrijheid van meningsuiting maar is op de kwalijke
gevolgen daarvan wel degelijk aanspreekbaar.

Het probleem dat zich dan nog voordoet is of de vrijheid van
meningsuiting nog wel bestaat. Daarom moet men zich afvragen of er naast God
wellicht nog een hogere instantie is die hierin kan beslissen, de basale
moraliteit bijvoorbeeld.

Marinus1984 op 8 augustus, 2012 - 23:32

Religie en arbeidsethos

Ik ben het niet eens met dit verhaal. Veel voormalige Engelse kolonies in Afrika zijn ook protestants, maar het arbeidsethos is niet veel beter dan in de katholieke, voormalig Franse kolonies. 

Ik denk dat het klimaat ook een grote invloed op het arbeidsethos heeft. Noord-Europa is een gebied met wisselvallig weer, en winters waarin niks groeit. In die omstandigheden leer je wel vooruitdenken en kansen pakken als ze zich voordoen. Wie zomers niet hard werkte en oogstte als het kon, crepeerde in de winter. In een vruchtbaar gebied met een klein verschil tussen seizoenen en genoeg zon (de tropen), was dit niet nodig. Het klimaat was al ongeveer zo voordat het Christendom bestond, daarom heeft het veel meer tijd gehad om door te werken in de cultuur/mentaliteit van mensen.

Verder hebben we nog de wet van de remmende voorsprong. Een grote welvaart, veel (schijn)zekerheid en een grote voorsprong op anderen, leidt allemaal tot arrogantie en decadentie. En daar heeft de westerse beschaving al minstens een eeuw last van (het speelde al in de aanloop naar WO-I). 

DonBasco op 9 augustus, 2012 - 00:49

Probleem is uitkeringen

Ik geloof niet dat er in Nederland niet hard genoeg wordt gewerkt. Het probleem is dat er te weinig wordt gewerkt. 

Als ik de cijfers van het CBS goed heb geïnterpreteerd krijgen zo'n twee miljoen mensen een uitkering. Als we daar dan ook nog de ruim drie miljoen mensen bij optel die een AOW uitkering genieten is het voor mij wel duidelijk. (dat kan niet goed gaan)

Daar komt nog dan nog bij dat van de +/- zeven miljoen werkende in een voltijd of deeltijdbaan ongeveer éénderde een baan heeft bij de overheid, of de semieoverheid,

Het komt er dus op neer dat een slordige 4,7 miljoen mensen de kar trekken in Nederland, en die kar wordt steeds zwaarder!!! 

Bron CBS: http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=37789ksz&D1=0-5,6-9,11-13&D2=38,(l-16)-l&HDR=T&STB=G1&VW=T

Fatima op 9 augustus, 2012 - 01:39

werklozen bashen

Door de grootschalige mechanisering en automatisering is veel arbeid uit handen genomen. Een bedrijf als Mitsubishi produceert automobielen zonder arbeiders, ploegbazen, teammanagers, personeelszaken, afdelingsmanagers, artsen, psychologen, juristen, etc.. De fabrieken draaien op robots, 24 uur per dag, zodat ook het licht en de verwarming uit kan. De investering is allang terugverdiend. Het geld komt ook binnen zonder werkenden. Ik stel dat de overbodig gemaakte werknemers het recht hebben op schadeloosstelling. Want het BNP heeft er niets onder geleden. Alleen daarom al hebben werklozen RECHT op een uitkering of een basisloon.

Er blijft altijd werk over dat niet kan worden vervangen door machines. Dat werk zou extra moeten worden beloond. Maar werkloosheid is geen schande. En arbeidsethos wordt vaak misbruikt voor uitbuiting. Ik denk dat ons land gewoon blijft draaien als de helft van alle werknemers hun baan opzegt. ER zijn zoveel kunstmatige baantjes, zoals zorgmanagers, schoolmanagers, commissarissen, teammanagers, advocaten, vluchtelingwerkers, deskundologen, raamstaarders, baliekluivers, superieuren, uebersuperieuren, topmannen, topvrouwen, reclamemakers, kamerleden, omroepmanagers, putjesscheppermanagers, etc.

In de Derde Wereld hebben ze zes portiers voor een deur. Komt op hetzelfde neer, met dat ene grote verschil: in Nederland zijn ze allemaal tooooorenhoog opgeleid. Dat heeft geleid tot hoogmoed.

vanhetgoor op 9 augustus, 2012 - 08:26

De Bijbel of de Bankrekening

Ik weet niet of het protestantisme rechtstreek verantwoordelijk is voor de opkomst van de economie in Europa. Het zou heel goed kunnen zijn dat het indirect is, of zelfs alleen maar het gevolg is van een afgeleide. Ik probeer na te gaan in mijn eigen herinneringen welk stuk van de bijbel verantwoordelijk is. En om nog preciezer te zijn welk gedeelte uit het Nieuwe Testament. Ik kom niet verder dan de wijze maagden die hun lamp brandende hielden, omdat zij zorg moesten draagen voor donkere tijden. Nergens in het Oude Testament wordt werken beloond, steeds is het weer de zegen van God die rijkdom bracht en nergens wordt er voor gewerkt. Althans niet door de beleidsbepalende personen. Doet een beetje denken aan de Polder-maatschappij, vol met overbodig overleg en uitkeringtrekkers. Ik denk toch dat het arbeidsetos èn de spaarzaamheid niet rechtstreeks het gevolg zijn van het christendom, er zijn te veel zaken die absoluut ingaan tegen 'Het Woord!' De woeker wordt veroordeeld evenals ledigheid. Wisselaars worden zelfs de tempel uit gesodemieterd! Dus geen plekje aan de rechterhand van God voor bankiers en aandeelhouders. In tegendel zelfs! En geld uitlenen tegen rente is ook al geen goed bijbels idee. De huidige zakenwereld komt er niet goed van af.

Het Europese klimaat dwingt de mensen tot sparen en hard werken in de zomer, zodat men de winter kan teren op de voorraden uit de zomer. Ik weet niet of christelijke gemeenschappen in regio's met een mediterraan of tropische klimaat het beter doen dan de plaatselijk niet-christelijke samenlevingen. Ik denk van niet namelijk. Als we kijken naar christenen over de hele wereld dat zijn de economie en het succes geen gemeenschappelijke factor. Wel zijn mondiaal andere eigenschappen alomvertegenwoordigd zoals pragmatisch denken, zekerheid en acceptatie van de wereld waarin men leeft.

Op dit moment is de ene woestijn 'godsdienst' overal in opkoment, en niet door hard werken maar juist door het tegenovergestelde, opmaken en potverteren. Oogsten waar men niet gezaaid heeft, liegen bedriegen bedreigen en roven. Die huidige opkomst van de islam is wèl rechtstreeks een gevolg van het christendom, niet omdat het christendom zondigen toestaat omdat dit essentieel is voor vergeving. Men accepteert lijdzaam het slechtofferschap, men is in afwachting van de inkeer en bekennen van schuld. Iets wat natuurlijk nooit zal komen. De islam is een roversbende die alleen kan bestaan omdat het het christendom misdadigers vergeeft. 

Jeroen op 9 augustus, 2012 - 08:49

idlers of the world? onzin

De enige reden om langer te werken is om meer geld te verdienen. Daarom zie je dat vooral de eigen bazen en in mindere mate het midden tot hoge management werkweken van 6x12 uur normaal vinden. Voor de rest zijn we allemaal gewoon uur- of stukloon werkers en werken we totdat we voldoende verdiend hebben. In de meeste gevallen is dat zo'n 8 uur per dag. En voor de meeste koppels 8 dagen per week. Daarboven is meer verdienen niet nodig.

Het punt dat te veel mensen werkloos toekijken is een ander probleem. Maar dit probleem is overal, ook in China.

Mishu op 9 augustus, 2012 - 10:06

Lees Rodney Stark

Nial Ferguson haalt zijn wijsheid uit de Amerikaanse bestseller The Victory of Reason van godsdienstsocioloog Rodney Stark. Dat deze man in Nederland bij het grote publiek onbekend is, komt omdat hij over de islam kritische uitspraken heeft gedaan. Niet politiek-correct genoeg.

Onderstaande recensie geeft de kern van zijn denken goed weer:

Professor Stark advances the revolutionary, controversial and long overdue idea that Christianity and its related institutions were directly responsible for the most significant intellectual, political, scientific and economic breakthroughs of the past millennium.

Christian theology, says Stark, is the very font of reason. While the world's other great belief systems emphasised mystery, obedience or introspection, Christianity alone embraced logic and deductive thinking as the path towards enlightenment, freedom and progress.

There were no Dark Ages, he argues, as this period was the incubator of the West's future glories. Encouraged by the Scholastics and embodied in the great medieval universities founded by the Church, faith in the power of reason permeated Western culture, stimulating the pursuit of science and the evolution of democratic theory and practice. The rise of capitalism was, says Stark, "also a victory for church-inspired reason, since capitalism is in essence the systematic and sustained application of reason to commerce - something that first took place within the great monastic estates."

Myths that Muslim Arab civilisation kept the flames of civilisation burning while Europe languished in the Dark Ages and Middle Ages are put to bed. While Islamic scholars kept ancient Greek and Roman learning alive, their culture did nothing with it.

Stark reminds us that during the "Dark Ages", there were such key inventions as clocks and bells to tell the time and deep-earth ploughs that revolutionised agriculture. European "round" ships, and compasses to tell direction at sea, enabled international transport, communication and travel to occur at an increasing rate.

At the same time, Christian ideas about personal freedom and individual rights led to the abolition of slavery and the enshrining of property rights in the Magna Carta.

The long-held belief that the Protestant work ethic was responsible for kick-starting capitalism in England and Holland is debunked. In fact the medieval Catholics of Venice, Genoa and other Italian city-states invented capitalism and representative government centuries before England and Holland.

There is much more in this fascinating, thought-provoking book.

In his conclusion Stark notes that many in China - which is now embracing the West's capitalism, if not its democratic institutions as yet - have been converting to Christianity. According to a leading Chinese scholar, among other things, it is because Christianity is inseparable from modernity - something no other world religion or secular creed can claim.

"In the past 20 years", he says, "we have realised that the heart of your culture is your religion: Christianity. That is why the West is so powerful. The Christian moral foundation of social and cultural life was what made possible the emergence of capitalism and then the successful transition to democratic politics. We don't have any doubt about this."

http://www.ad2000.com.au/articles/2006/may2006p17_2253.html

Obomov op 9 augustus, 2012 - 10:17

Christendom of Christelijke ethiek

'"In the past 20 years", he says, "we have realised that the heart of your culture is your religion: Christianity.'

De katholieke ethiek (Thomas van Aquino) staat op haar beurt weer okseldiep in Aristoteles. Gelukkig zijn er meer die de analyse van Max Weber te eenzijdig vinden. 

holland op 9 augustus, 2012 - 10:20

wat is het doel

Is dit nu een betoog voor een terugkeer naar de religie? Harder werken heeft alleen zin indien er ook vraag naar is anders wordt het water naar de zee dragen. Voor een bloeiende economie moet er vooral geld rollen, wat je niet bereikt door keihard water naar de zee te dragen. Nee, je moet ook eens op het strand gaan liggen en de toerist uithangen.

Een chinees die 7 dagen per week 15 uur werkt voor een hongerloontje is geen consument en draagt dus weinig bij aan een bloeiende economie. Pas als hij - zoals nu in China veel gebeurd - vrije tijd en geld krijgt. dan pas is hij een bijdrage aan de economie. De kracht van China is zijn ondernemendheid, zoals de westerling die ook had ten tijde van de industriele revolutie.

We moeten dus niet zorgen dat we harder werken, nee, we moeten zorgen dat we meer ondernemend worden.

Ik kan de Amish people ook niet echt een bloeiende economie noemen, ondanks dat ze hard werken.

attlee op 9 augustus, 2012 - 10:24

haha

Mooi voorbeeld @Holland

"Ik kan de Amish people ook niet echt een bloeiende economie noemen, ondanks dat ze hard werken"

Krijg er meteen allerlei beelden bij, Amish people op de commerciele tour...

 een optie voor siervelgen op een paardenkar?

oudgediende op 9 augustus, 2012 - 11:01

degeneratie

Elke beschaving ontstaat, bloeit en gaat ten onder:  Jonge volken die zich tot het uiterste moeten inspannen om te overleven, zich vervolgens uitbreiden, expansie nodig hebben, tot steeds grotere bloei komen, welvaart en cultuur genieten en tenslotte werklust verliezen en gaan teren op het werk van nieuw opkomende volkeren, degeneren tot hun beschaving instort. Europa (en de westerse wereld) is niet het eerste voorbeeld hiervan.

louis-portugal op 9 augustus, 2012 - 11:50

Ik heb eens een verhaal

Ik heb eens een verhaal gelezen van een amerikaanse onderzoeker over discrimintie in de wereld.

Hij kwam o.a. tot de conclusie dat het begin van het industiële tijdperk in Nederland vooral ontstond onder de katholieken rondom de randstad in Brabant en Overijssel met de schoen- en textielindustrie.

De katholieken werden door de protestantse hollanders uitgesloten van de ambtelijke baantjes bij de overheid.

Omdat ook bij de katholieken mensen zaten die verder wilden komen dan alleen maar werken begonnen ze eigen industrietjes.

Zelf heb ik meegemaakt dat in de mijnen boven de grond hollanders werkte en onder de grond Limburgers en na de oorlog nog wat veroordeelde "fouten" van de oorlog.

In de jaren 70 kwam de EERSTE Limburger in de raad van bestuur van DSM en dat had niets met kennis te maken.

Voor de werklijk geintesseerde; ga maar eens op een bouwplaats in de randstad kijken wat daar werkt.

buiten polen enz.

Mishu op 9 augustus, 2012 - 12:29

vrijheid

@holland. De eenzijdige nadruk van Ferguson op arbeidsethiek laat zien dat hij Stark niet goed heeft begrepen, maar dat zal zijn atheistische vooroordeel zijn. Inderdaad is alleen maar hard werken geen garantie voor vooruitgang. Dat doen slaven ook.

Stark onderstreept in zijn boek de betekenis van het christendom voor de ontwikkeling van het individu, wetenschapsonderzoek en vooral het ontstaan van politieke vrijheden. Vroomheid is absoluut geen garantie voor vooruitgang. Spanje en Italië waren allebei katholiek, maar Spanje is ondanks het geld uit de koloniën (Zilvervloot) steeds verder achtergebleven en afgegleden. Waarom ontstond de Renaissance wel in Italiaanse stadstaten (Venetie, Florence, Genua) en niet in Spanje?

Het verschil is o.m. de vrijheid om een onderneming te stichten en inspraak in het bestuur. Filips II was vroom en sober, maar ook een controlfreak die de problemen alleen maar erger maakte.

Ter verdediging van de Spanjaarden kun je wel aanvoeren dat eeuwenlange strijd tegen de islamitische overheersing natuurlijk zijn sporen heeft nagelaten. Het Spaanse katholicisme vertoont qua starheid, dogmatiek en rechtlijningheid ook islamitische trekjes.

dirkse op 9 augustus, 2012 - 13:04

slim- of hard werken?

Egalitair onderwijs heeft talenten onder het tapijt doen verdwijnen.

Kijk bijvoorbeeld naar jong talent op het gebied van muziek (opgeleid in het particuliere circuit).

Waarom is dit er niet op het gebied van talen, wis- en natuurkunde?

Het is illustratief om de eindexamens wiskunde van ULO en 3 jarige HBS uit 1920 met het huidige peil van VWO aan het einde van klas 3 te vergelijken. Thans kan geen leerling deze vraagstukken meer maken.

BigLjohn op 9 augustus, 2012 - 14:02

In het Nederland van voor de oorlog

Ik hoor mijn overleden vader nog zeggen. Voor de oorlog zei hij, moest ik als 12 jarige al gaan werken. Inwonend bij een slager en aldaar ook in de kost. Alleen op zondag mocht ik naar huis. Eerst bestellingen opnemen bij de klanten, en in een tweede ronde gaan bezorgen. Werkweken van 60 - 65 uur. Het begrip kinder-arbeid kende men nog niet. Mijn salaris moet ik thuis afgeven op een klein beetje na wat ik zelf kreeg, met het advies; om mee te sparen. Dat waren nog eens tijden. In de tegenwoordige tijd klagen ze allemaal dat ze het slecht hebben. Een 37 urige werkweek, drie auto's voor de deur, een huis vol met electronica, en drie keer per jaar op vacantie. Moeten ze iets gaan bezuinigen, bijvoorbeeld van drie auto's naar twee, of van drie vacanties naar twee, ja dan menen ze zich te scharen achter de arme mensen. Ze zijn te beklagen......Hier in Nederland wil men alleen maar met zo min mogelijk arbeids uren zoveel mogelijk verdienen, en zoveel mogelijk vrij zijn. Er komen echter nog wel eens andere tijden !

holland op 9 augustus, 2012 - 14:17

vrijheid

@mishu,

Vrijheid is voor vooruitgang geen must. China is minder vrij, maar groeit wel harder dan Nederland. Zelfs een dictatoriaal bewind kan vooruitgang bieden, als het er maar voor zorgt dat vraag en aanbod beiden worden vergroot.  

Dit is mijn kritiek op het gehele verhaal. Er wordt de verkeerde vraag gesteld en enkel een verband gelegd dat protestantisme een beter arbeidsethos geeft waardoor de aanbodzijde wordt vergroot. Dit is enkel zinvol indien deze duidelijk tekorten vertoond, maar in de huidige situatie is het niet dat we een tekort hebben aan aanbod, maar een tekort aan vraag.

En dat starheid en conservatisme geen goed uitgangspunt zijn voor economische vooruitgang onderstreep ik ten zeerste.

dirkse op 9 augustus, 2012 - 15:51

@holland

Vooruitgang ontstaat door investeren in productie, wetenschap en techniek.

Nu hebben we een kermiseconomie, waarin winsten worden uitgekeerd voor consumptie.

Ook is het percentage studenten in de exacte vakken (= de basis van onze cultuur, want leveren de apparaten) veel te laag. Al decennia lang kiezen jongeren voor vakken als economie en bedrijfskunde, dwz men gaat anderen vertellen hoe het moet zonder zelf over vakkennis te beschikken. Maar woekerpolissen leveren op termijn minder op dan machinebouw.

Landen die hun maakindustrie zien vertrekken betreden het hellende vlak. Want uiteindelijk gaat het altijd over fysieke producten.

En nu zit NL met een overschot aan beleidsmedewerkers, communicatiedeskundigen, managers, consultants en coaches. Een wonder dat het licht nog brandt.

Bes Tolen op 14 augustus, 2012 - 23:50

dreiging van binnenuit

De reageerders hebben hier m.i. het gelijk aan hun kant. Naar mijn idee heeft het christendom juist afbreuk gedaan aan de vooruitgang. Een hoofdprobleem is hier, dat het christendom en zo is het ook door de machthebbers in het Romeinse rijk en de kerk bedoeld, streefde naar monopolie op cultuurgebied. Overwonnen volken werden uitgeroeid dan wel geassimileerd dan wel van hun geschiedenis ontdaan. Dat lukte dan helemaal in de middeleeuwen. Maar daarvoor waren donkere eeuwen met strijd en onderwerping aan voorafgegaan. Daarna volgde de uitbuiting. Die strijd om het monopolie duurt m.i. nog steeds voort. Momenteel wordt die vooral vanuit de VS gevoerd. Met succes want men is er in geslaagd de eigen nogal ongelovige middenklasse van veel vermogen te ontdoen ten behoeve van Rooms katholieke massa immigratie. Maar dit is nog minder dan wat Europa over komt. De verliezen zijn hier veel groter. De bankensector in belangrijke landen is grotendeels aangetast. Nederland en Zwitserland zijn hier duidelijke voorbeelden. Veel internationale bedrijven werden al eerder afgemaakt. Zo verdwenen in Nederland de helft van de beursfondsen uit de AEX. Bijna al de andere staan zo zwak dat ze alle een gemakkelijke prooi kunnen worden van de in wezen echte machthebbers in Amerika en hun meer gerespecteerde medestanders. De belangrijkste economische sector, die van het onroerend goed, kent grote verliezen. In heel wat landen is het eigendom van veel bedrijven en onroerend goed inmiddels naar de VS of in mindere mate de meer gerespecteerde bondgenoten verhuisd. De oude tegenstanders van Rome worden nu overgoten met massale massieve immigratie waardoor hun mogelijkheden tot enig verzet verdwijnen. Het gaat hier juist niet om de ondergang van het christendom en jodendom maar om de ondergang van de autochtone Europeanen als entiteit. Die is onafwendbaar als alles wat de Europeanen voor zichzelf hebben opgebouwd, hen wordt ontnomen. Dat is m.i. altijd bedoeling geweest van de christelijke godsdienst die altijd in Europa overlast bleef houden van sterke tegenstanders. De godsdienst maakt zich tegenover jongere groepen gelovigen zoals in Afrika geloofwaardig door zich van alle Europese tegenstanders voorgoed te ontdoen. Als die Europese geschiedenis wordt weggevaagd, wordt de godsdienst geloofwaardiger. Dat is al vaak geprobeerd en moet een keer lukken. 

richardje op 21 augustus, 2012 - 10:44

Reith lectures

Je moet eens naar de reith lectures luisteren. Daar zegt hij vergelijkbare dingen

http://www.bbc.co.uk/programmes/b00729d9

Je kunt ze ook bij itues vinden

© 2009 - heden Dagelijkse Standaard. Alle rechten voorbehouden.