Vandaag is het D-day en als de VVD van Mark Rutte vanavond niet de grootste wordt zal dat mede aan mij hebben gelegen. Hoewel ik mijzelf als liberaal zie en de vrije markt ben toegedaan, heb ik net als bij de vorige verkiezingen niet op de VVD gestemd. Toen stemde ik op het CDA, omdat ik vond dat PvdA niet mocht profiteren van de kabinetscrisis die Wouter Bos en zijn adviseurs volkomen onnodig en tot grote schade van de Nederlandse politiek hadden veroorzaakt. Nu heb ik weer op het CDA gestemd, als een indirecte steun voor Angela Merkel, de christendemocratische bondskanselier die vandaag met de gunstige uitspraak van het Constitutionele Hof in Karlsruhe over de steunplannen voor de euro toch al een goede dag heeft. Maar óók omdat ik vind dat de VVD op een aantal actuele punten tekortschiet.
Dat de VVD het heeft aangedurfd om samen met het CDA het gedoogexperiment met Wilders aan te gaan, vond ik geen bezwaar. Experimenten zijn om te proberen, en ook als ze mislukken levert dat nuttige informatie op. Maar dan moet je wel conclusie trekken. Het CDA heeft dat gedaan, door nu niet met Geert Wilders verder te willen gaan. De VVD niet, die houdt die optie nog steeds open. Op zich zijn daar goede strategische redenen voor, maar de VVD had wel meer duidelijkheid kunnen geven over hoe het dat kabinet-Rutte waardeert. Het gaat om een kabinet met de eerste liberale premier sinds de Eerste Wereldoorlog. Door net te doen alsof het beleid oké was (voor rechtse mensen om de vingers bij af te likken) en te benadrukken dat Wilders degene was die is weggelopen, draait de VVD om de hete brij heen. Schaatsen in yoghurt heette dat in de tijd van Bolkestein, wat de VVD toen niet plachtte te doen. Bolkestein was wel duidelijk over de fratsen van Geert, die moest hij niet. Rutte heeft zich er nooit echt over uitgesproken, terwijl regeren met gedoogsteun van Wilders niet zomaar iets was, maar een historisch experiment. Inmiddels een mislukt experiment. Maar Rutte doet het voorkomen dat er misschien toch nog een mouw aan valt te passen. Dat geloven ze zelfs bij de PVV niet.
Erger vond ik verkiezingsslogans van het type 'wie hard werkt verdient beter' en 'voortaan voor iedereen die straf verdient: straf'. Dat zou ook op de VVD zelf moeten slaan. Sommige slogans zou je als geestig kunnen beoordelen, zoals 'zinvol bezuinigen is ook een kunst' en de ijzersterke van Margaret Thatcher gepikte 'er is maar één partij van de arbeid: de VVD' (Labour doesn't work). Maar over het algemeen zijn die slogans te kort door de bocht, wat natuurlijk eigen aan verkiezingsslogans is, maar nu wel erg hinderlijk. We praten over de VVD, een partij die zevenentwintig van de afgelopen vijfendertig jaar heeft geregeerd en sinds de komst van het eerste kabinet-Lubbers in 1982 de financieel-economische beleidslijnen heeft uitgezet. Dan kun je niet doen alsof je alleen maar buitenbochten hebt gereden. Zo'n partij moet ook iets te zeggen hebben over de dingen die in die periode fout zijn gegaan, om te laten zien dat er van het verleden is geleerd. Maar juist als het op zelfkritiek aankomt, bij PvdA en CDA in overdosis voorradig, misschien ook omdat die partiijen daartoe meer reden hebben, heeft de VVD een blinde vlek. VVD'ers houden niet van terugkijken, zij hebben het liever over de toekomst (zolang het tenminste geen 'Europese vergezichten' zijn).
Neem zo'n slogan als 'de overheid moet minder doen en meer presteren'. Dat vind ik ook. Heel veel mensen zijn voor een kleine efficiënte overheid die zich op kerntaken richt en die goed doet. Op het eerste gezicht niks mis mee. Maar als je even nadenkt, stuit je op tegenstrijdigheden. Als de overheid beter gaat presteren, wat de VVD (net als de meeste andere partijen) graag zou willen, ligt het voor de hand dat die overheid ook meer gaat doen. Het is een teken van gezond verstand (economie) om net zolang door te gaan met een succesformule tot die niet meer werkt. De VVD is daar zelf een voorbeeld van. Zij hanteert nog steeds dezelfde slogans en manier van denken die tusen 1982 en 2007 zo succesvol waren. We moesten 'meer markt en minder overheid' hebben, niet alleen om de markt weer lucht te geven, maar ook vanwege die overheid die vaak helemaal niet zo goed presteert (inefficiënt is). Daarom stootte de overheid ook taken af en werd er geprivatiseerd, met de belofte dat het dan ook beter zou gaan met de publieke sector. In die zin representeerde het liberalisme het beste van twee werelden en was het win-win.
Maar met het uitbreken van de schuldencrisis is dat niet meer zo. VVD'ers wijzen daarbij graag op de spilzieke overheden en de tekortkomingen van de linkse politiek. Maar links zat al dertig jaar wereldwijd in het defensief en je kunt een man als Alan Greenspan - een aanhanger van Ayn Rand - onmogelijk als links afdoen. In theorie kun je erop wijzen dat de ruime geldpolitiek die Greenspan heeft gevoerd in strijd was met alle ideeën van 'de Oostenrijkers' (liberale economen als Hayek en Von Mises), maar in de praktijk zullen weinigen het verschil zien en was ook Greenspan een man van de vrije markt. Ik betwijfel bovendien of praktisch ingestelde VVD'ers met zulke theoretische vraagstukken bezig zijn. Links heeft geen antwoord op de huidige crisis, zoals het in de jaren tachtig ook geen antwoord had op de vorige crisis, toen de verzorgingsstaten (zeker die in Nederland) echt waren vastgelopen.
Maar de schuldencrisis annex bankencrisis annex eurocrisis is nu toch echt de crisis van rechts. De wereldwijde ontsporingen in de financiële sector hadden volgens het zelfcorrigerende boekje van de vrije markt toch echt niet kunnen en mogen gebeuren. Daarom was Greenspan, een eerlijk man, in 2008 ook in een state of shock and disbelief. Ik mis bij de VVD het besef dat het liberalisme hiervoor meer dan andere ideologieën verantwoordelijk is. Erger, de schuld van de financiële crisis wordt onveranderd bij potverterende linkse overheden gelegd, terwijl het zonneklaar is dat de overheden nu in de problemen zitten omdat zij banken moesten redden die er een potje van hebben gemaakt. Let wel, deze bankiers opereerden als superkapitalisten, en meenden dat alleen zij wisten wat zaken doen was. Nou, dat hebben we geweten, zij gedroegen zich nog hebzuchtiger en roekelozer dan in de ergste karikaturen van de SP (en toppunt van brutaliteit: verwijten domme politici nu geen oog te hebben voor de gevaren van moral hazard). Dat rechts dat eigen falen niet wil erkennen is een blinde vlek en misschien wel intellectueel oneerlijk. De VVD lijkt met zijn bezuinigingsevangelie ook te ontkennen dat er met de schuldencrisis een enorm nieuw herverdelingsvraagstuk is ontstaan, waarbij hardwerkende mensen de rekening betalen voor financiële jongleurs die hun oude succesformules schaamteloos denken te kunnen voortzetten op kosten van u en mij. Dan kun je je wel druk maken over gezonde overheidsfinanciën voor onze kindskinderen in de toekomst, maar in de politiek gaat het om de praktische vraag hoe je van vandaag de dag van morgen haalt. En daarin schuilt - like it or not - altijd weer de actualiteit van John Maynard Keynes. Dan kom je er niet met de vaststelling dat deze politiek achterhaald is. Anders gezegd: there is no free lunch in politics.
Een VVD die intellectueel geloofwaardig wil blijven, zou minder praatjes moeten verkopen en meer moeten nadenken. Maar dat gebeurt niet, ik zie alleen maar goedlachse goednieuwsverkopers die anderen de schuld geven van hun tekorten. Dat getuigt niet direct van eigen verantwoordelijkheid. Daarom zou ik het helemaal niet erg vinden als de VVD weer eens in de oppositie belandt. Voor straf, omdat zij straffen als heilzaam ziet en de straf verdient die zij voor anderen aanbeveelt.
Overigens blijf ik van mening dat het anti-Europese populisme moet worden uitgerookt. Maar dat wist u al. Verder wens ik iedereen een fijne verkiezingsavond. Dat zal best lukken, want dat het CDA gaat verliezen staat vast.
Ach ja Dirk-Jan van Baar de
Ach ja Dirk-Jan van Baar de Petra Stienen van de Euro .
"Overigens blijf ik van
"Overigens blijf ik van mening dat het anti-Europese populisme moet worden uitgerookt."
Ik ben daarentegen van mening, dat de Eurofielen, die verantwoordelijk zijn voor ál deze ellende voor miju in de "IJzeren Maagd" plaats mogen nemen! (http://nl.wikipedia.org/wiki/IJzeren_maagd)
<...Maar juist als het op
<...Maar juist als het op zelfkritiek aankomt, bij PvdA en CDA in overdosis voorradig...>
Euh... CDA en zelf-kritiek. Come on. Die blijven gewoon met blinden paten voor hun aambeeld geschroeft naar de klippen zeilen ? Het CDA zelfkritiek ? Wow hoe verzin je het. De helft van haar kiezers zijn naar de PVV en de VVD getrokken en "omdat ze zoveel zelfkritiek hebben" stellen ze de ultralinkse predikante Ruth peetoom en haar socialistisch tehologisch aapje jacobine 'ik op CDA stemmen ? Nee ben je mal' Geel aan om de partij te zuiveren van zuidelijke, katholieke, gematigde, realistische en conservatieve elementen.
Er is geen partij die zich zo oost-indisch doof rondom hun ivoren Poco totempaal heeft gestrengeld als het CDA.
Uitroken zegt onze democraat,
Uitroken zegt onze democraat, en dan? Zijn de problemen dan opgelost? U bent wat mij betreft nu echt over de schreef gegaan met uw blinde Eurofilie. Wat u doet is een voedingsbodem zaaien voor een leger nieuwe Breiviks die de EU als doel hebben.
corporatisme
De heer Van Baar verwart liberalisme met corporatisme.
Hayek en Von Mises zijn nooit voor een eenheidsmunt geweest. En al helemaal niet voor een eenheidsmunt in 1 Pan-Europa. Zie bijvoorbeeld zijn 'denationalisation of money' van Hayek.
Von Mises is nooit voor een pan Europa geweest, als dat leidt tot 1 Federale natiestaat. Enkel als vrijhandelszone (zoals bijv. de EEG was) was hij er voor. Zie bijvoorbeeld zijn boek 'Liberalism'.
De hele Oostenrijkse school gaat er van uit, dat faillissementen de vrije markt aan het werk zijn. En juist daarin schiet de VVD te kort, omdat het faillissementen van ABN, ING, Griekenland en Spanje gewoon ontkent en tegen de stroom in belastingbetalersgeld gaat gooien.
De vrije markt werkt namelijk prima, want ze wil dat de PIIGS minder gaan lenen en verhogen dus de rente. Het is vervolgens de VVD die voor ingrepen is om de rente te verlagen, waardoor zij de vrije markt preverteren in een soort marktsocialisme, oftewel corporatisme.
We hebben geen vrije geldmarkt
"Maar de schuldencrisis annex bankencrisis annex eurocrisis is nu toch echt de crisis van rechts. De wereldwijde ontsporingen in de financiële sector hadden volgens het zelfcorrigerende boekje van de vrije markt toch echt niet kunnen en mogen gebeuren."
Die zelfcorrectie vindt wel degelijk plaats: de kredietcrisis is dat. Die bewijst de onhoudbaarheid van dit financiële bestel, dat is gebaseerd op olngedekt geld als overheidsvoorziening (zie de grondwetten) en met een gepriviligeerde bankensector. Alleen centrale bankiers en politici werken die correctie tegen door in te grijpen in markten, "stimuleringen", het opkopen van rommelpapieren enzo. Rekent het vrijemarktproces eindelijk af met het collectivistische stelsel, werken de collectivisten het weer tegen. De echte crisis is eigenlijk de inrichting van dit stelsel (ongedekt geld, monopolie op geldcreatie, allerlei staatsgaranties die uitwassen in de hand werken) en de enorme onevenwichtigheden die zijn ontstaan. De kredietcrisis is de onvermijdelijke uitkomst.
Experiment mislukt?
Van Baar: "Dat de VVD het heeft aangedurfd om samen met het CDA het gedoogexperiment met Wilders aan te gaan, vond ik geen bezwaar. Experimenten zijn om te proberen, en ook als ze mislukken levert dat nuttige informatie op. Dat de VVD het heeft aangedurfd om samen met het CDA het gedoogexperiment met Wilders aan te gaan, vond ik geen bezwaar. Experimenten zijn om te proberen, en ook als ze mislukken levert dat nuttige informatie op."
Je hoort dat wel vaker, de laatste tijd, dat het experiment met de gedoogconstructie zou zijn mislukt. Maar nooit wordt uitgelegd waarom dat zo zou zijn, ook door Van Baar niet. Natuurlijk, het kabinet Rutte is gevallen, maar dat is business as usual in Nederland. Zo verging het het laatste kabinet Drees, het kabinet Marijnen, het kabinet Cals, het kabinet Biesheuvel, het kabinet Den Uyl, het kabinet Van Agt II, het kabinet Kok II, en alle kabinetten Balkenende. Dus dat het kabinet viel kan het probleem niet zijn. Wat dan wel? Graag nadere toelichting.
@ Dirk-Jan van Baar
Mooi stukje, ik kan er weinig tegen in brengen, al zou ik geen CDA stemmen. Liberalen (die niet alles uit "vrij" willen geven) zijn beter af bij D66: de sociaal liberalen die een balans zoeken tussen sociaal beleid en liberalisme: de scherpe kantjes van beide eraf want een totale vrije markt is niet de oplossing (in mijn ogen), nog "pamperen" of denken dat de staat het per definitie beter doet. De liberalen die wel geloven in dat de markt het wel weet (niet alleen economisch of etisch maar ook op sociaal terrein etc.) zijn dan weer beter af bij de LP.
De VVD... tja, die is al minstens enkele jaren weinig liberaal meer maar een conservatief populistisch partijtje. De holle slogans spreken voor zich... welke partij wil nu criminelen belonen? de staat minder efficient maken? minder blauw op straat? niet doorpakken maar afschuiven? etc. Niemand trapt toch in de slogans?? Maar toch staat de VVD zo hoog in de peilingen, ik hoop van harte dat "het volk" niet zo blind is en Marks Teflon laagje eindelijk afgebroken is. Of die stemmen nu naar D66, CDA, LP, DPK, PVV of elders gaan is mij dan weer om het even, elke stemkeuze dient gerespecteerd te worden, maar ik hoop dat dat dan ook een overwoge keuze is en ik kan me gewoonweg niet voorstellen dat zoveel mensen in het geblaat van de VVD trappen...
Hoe liberaal is de VVD?
Het is mooi dat dhr van Baar zowel Friedrich Hayek als Ludwig von Mises noemt, het is minder mooi dat hij meent dat dit in de praktijk weinig verschil zou maken. Easy money zou in een 'Oostenrijkse setting' niet bestaan en een beleid van easy money zou daarmee een onmogelijkheid zijn. Velen is het inmiddels duidelijk dat het juist dit beleid van easy money, of meer specifiek: easy credit, is geweest dat de kredietcrisis veroorzaakt heeft en, nu we het er toch over hebben, eigenlijk de oorzaak is van vrijwel alle manmade crises in de vorm van de boom-bust cyclus of de business cycle, ook wel kredietcyclus genaamd, een fenomeen dat we reeds meer dan 200 jaar kennen en naar aanleiding waarvan Karl Marx ooit concludeerde dat het kapitalisme zichzelf ten gronde zou richten.
Wie moeten we daar op aankijken? Banken zijn inderdaad bedrijven maar ook bedrijven die onderling een kartel vormen onder de paraplu van een centrale bank. Een centrale bank die zogenaamd onafhankelijk is maar geleid wordt door een ambtenaar die door de politiek wordt aangewezen. Het is dit monetaire stelsel, gecontroleerd en gereguleerd door overheidsorganen, waar de schoen wringt. Met uitzondering van de LP zijn alle politieke partijen voorstander van het systeem van fiat geld en fractioneel reserve bankieren. Is het liberaal? Neen, in de zin van klassiek-liberaal; ja, in de zin van sociaal liberaal. Omdat sociaal-liberalen net als sociaal-democraten altijd geld te kort komen en daarmee een suikeroom nodig hebben. Het 'redden' van banken met belastinggeld is daarmee indirect het 'redden' van de alomtegenwoordige staat, onder welke noemer dan ook.
Ik vind dat DJvB gelijk heeft als hij de VVD hierop aanspreekt. Ik krijg niet de indruk dat er binnen de VVD koortsachtig en principieel overleg plaatsvindt. Men verkiest mee te lopen met de adviezen van het IMF en de ECB. Minder overheid blijkt ook bij de VVD in de praktijk een relatief begrip te zijn. Ik heb niet het idee dat het uitkeringenstelsel, de gezondheidszorg, het onderwijs of het ruilmiddel geprivatiseerd zullen worden als de VVD de alleenheerschappij krijgt.
Of daarentegen het liberalisme hierop aangekeken moet worden betwijfel ik. De klassieke constitutionele rechtsstaat schrijft voor dat de staat zich enkel met het bewaken van die rechtsstaat dient bezig te houden. Een monetair stelsel dat bankiers en politici bevoordeelt (de valsemunters profiteren voordat de inflatie intreedt) is uiteraard een vorm van onrecht en zou daarom niet mogen bestaan. De vraag lijkt mij hiermee voldoende beantwoord: de VVD treft blaam, het liberalisme niet.
Fact checker
@Donnie
Inderdaad is de VVD de partij van de holle slogans, maar liberaal zijn ze nooit geweest.
Conclusie: half waar!
Hans Roodenburg stelt zich
Hans Roodenburg stelt zich (en Dirk-Jan) de vraag
"Je hoort dat wel vaker, de laatste tijd, dat het experiment met de gedoogconstructie zou zijn mislukt. Maar nooit wordt uitgelegd waarom dat zo zou zijn, ook door Van Baar niet'
Ik kan wel een sumiere poging wagen. De Ruth Peetoom clique castreerde de enig overgebleven rechtse CDA'r Maxime Verhagen. Er mocht tijdens de onderhandelingen geen millimeter toegegeven worden aan de wensen en eisen van Geert Wilders. GEEN MILLIMETER !! En Wilders -die een bijzonder betrouwbare partner bleek in de gedoog-constructie- zag al dat er niets terecht kwam van zijn speerpunten (zoals immigratie). Sowieso was de aanstelling van dat week burgermeestertje van M'tricht al een klap in 't gezicht van veel PVV stemmers. Enfin. Ondanks aansoringen van Wilders om enigszins tegemoet te komen aan zijn wensen bleef het CDA halstarrig de hakken in 't zand zetten.
Was er een oplossing geweest ?
Jawel die was er geweest. Had Rutte niet tandeloos staan toekijken maar het CDA bij de kraag gevat dan zat dit minderheids-kabinet nog steeds in het zadel. Maar Rutte deed niks. Rutte durfde Verhagen niet te trotseren die op zijn beurt weer mak als een keffertje aan de voeten lag bij de ultralinkse dominee Ruth. Wilders werd aldus met de rug tegen de muur gezet en zag nog maar één uitweg. En aldus geschiedde...
mislukt
Waarom is het gedoogexperiment met de PVV 'mislukt'? (de vraag van Hans Roodenburg). Om de simpele reden dat voor zowel het CDA als de VVD het 'luisteren naar de achterban van de PVV' had moeten betekenen dat de PVV electoraal weer tot een eenmanspartij zou worden gereduceerd. Maar het tegenovergestelde is gebeurd. De PVV is er nog steeds (tenzij we vanavond een hele grote verrassing zien), en wordt ook niet echt door de kiezers bestraft voor het weglopen van Wilders, terwijl er vooral door het verlies van het CDA geen werkbare 'rechtse' meerderheid meer is. M.a.w.: door de opkomst van de PVV en het mislukken van het 'gedoogkabinet' is het rechterkamp verdeeld en kan er niet meer tegen links worden geregeerd. Tegelijk is ook gebleken dat de standpunten van de PVV niet in 'echt' en effectief beleid kunnen worden opgezet. De schreeuwers zitten tegenwoordig bij rechts, waar ze vroeger bij links zaten (al kan de SP natuurlijk het tegenbewijs leveren).
Verder lijkt het mij pas echt kort door de bocht als de VVD niet meer als liberaal zou worden gezien, maar alleen degenen die het 'zuivere liberalisme' a la Hayek en Von Mises verdedigen (een hele kleine theoretisch geschoolde minderheid met sektarische trekken). Dit miskent het pragmatisme dat het liberale denken altijd heeft gehad en leidt tot het soort getheoretiseer wat links ook altijd parten heeft gespeeld: wat is het 'ware' socialisme: dat van Marx, Bernstein, Kautsky, of Lenin? En elke leider die in de praxis afwijkt van de leer, is geen zuivere socialist. Als dit bij liberalen of libertijnen ook zo gaat, blijft er weinig liberalisme meer over.
over de VVD. vandaag Erica
over de VVD. vandaag Erica terpstra op radio 1 (Nu aan de gang).
Erica: "Ik was im Oman en daar ging ik om met vrouwen in burka en gaasjes voor de ogen. Met zelfs nog een soort snavels op hun hoofd. Nou dat was reuze handig met die woestijnstof. En ik zag die twinkelende pretoogjes. Dan snap ik Wilders niet. Laat die meisjes toch. Die willen dat. Die vinden dat tof. Wij liggen op stranden met gouden bikini's en hun hebben een andere kledingstijl. Mooi toch ? Ja dat vind ik echt fantastisch !"
-De VVD in een notedop-
@DJvB Libertijnen zitten er
@DJvB
Libertijnen zitten er volop bij de VVD, daar heb je gelijk in!
ps. Het programma heet
ps. Het programma heet Kunststof, voor wie het wil terug luisteren.
VVD en EU
Vrijwel geheel met DJ eens, op de laatste alinea na dan. Het financiele debacle en de langzame verdamping van de euro is mijns inziens probleem nr. 1. Daarover zwijgt het VVD-programma in alle talen. Wat mij betreft de grootste omissie van de VVD van de afgelopen tijd! Alle andere door DJ geschetste tekortkomingen zijn daarmee vergeleken peanuts.
Kom op VVD, verzet je eens manmoedig tegen het inleveren van Nederlandse souvereiniteit aan de Brusselse moloch, en laat ons spaar- en pensioengeld a.u.b. daar waar het hoort: hier.
Eerste prognoses
De eerste prognoses zijn:
Opkomst 66%
PvdA: 11
SP: 18
GL: 1
D66: 4
CDA: 12
Geert: 78
SGP: 26
Dussuh?
Updeet
Maar met GroenSlinx zat ik bijna goed!
Dirk-Jan van Baar 19:36
Als de VVD (of ALDE) van haar eigen ideologische veren afwijkt door een eenheidsmunt in een Federale Transferunie te bepleiten, waarin faillissementen van banken en landen niet erkent worden en belastingbetalers vanzelfsprekend de 'backstop' van private risico's woren, dan veronachtzaamt de VVD (of ALDE) juist de praxis van de vrije markt waarin faillissementen noodzaak zijn en de praxis waarin natiestaten democratische units zijn, met een interne affiniteit binnen elke natiestaat die niet te evenaren is.
Het is geen kamergeleerde ideologische wijsheid, maar juist de werkelijkheid van alle dag die de VVD (en Alde) verontachtzaamd.
De vrije markt werkt niet zonder faillissementen. Democratie en belastinggeldtransfers werken alleen binnen een natiestaat en niet tussen natiestaten. Divergerende handelsbalansen tussen natiestaten kun je onmogelijk met belastingeldtransfers compenseren, omdat je dan welbewust een negatieve spiraal in gang zet die niet meer te stoppen is.
Dat is heel praktisch beschouwd allemaal, maar u noemt dat populisme, terwijl Hayek en von Mises juist zelf kwamen met dit soort kanttekeningen, omdat zij de werkelijkheid van alledag wel willen zien en niet enkel in idealisme zwelgen.
Doel moet niet zijn om de Euro te redden, maar om de democratie en het perspectief op welvaart binnen natiestaten te redden, naar vermogen van de bevolking in zo een natiestaat. Dan kom je tot heel andere oplossingen, dan dat er met het redden van de Euro gemoeid zijn.