Shooting the messenger

Foto:

Wat zegt het over een maatschappij als niet de aanstichters van geweld, maar degenen die hen een excuus gaven of erover berichten verantwoordelijk worden gehouden voor de aangerichte schade?

De onrust in het Groningse Haren van afgelopen vrijdagnacht bleek vooral het werk van relschoppers die waarschijnlijk uit waren op chaos. Verontrustender was dat blijkbaar ook jongeren die op het plaatje van iets meer dan 18.000 inwoners afkwamen om er feest te vieren vrolijk meeplunderden toen zich de mogelijkheid aandeed. Het leek nog het meest op de rellen die vorig jaar augustus in de Britse hoofdstad Londen plaatshadden.

Net zoals toen wordt de schuldvraag vooral in externe factoren gezocht. De Londense rellen zouden een reactie zijn geweest op de bezuinigingsmaatregelen van de Britse regering. De onrust in Haren was de schuld van (sociale) media die volop belangstelling hadden voor dit toch opmerkelijke fenomeen: een enkel bericht op Facebook en de inwoners van Haren konden zaterdagmorgen een puinhoop aantreffen in hun dorp.

Een derde voorbeeld, eerder deze week: tienduizenden moslims die in de hele Arabische wereld en daarbuiten de straat opgaan om te “demonstreren” tegen een Amerikaanse anti-islamfilm. Waarschijnlijk dat het merendeel van de menigte nog nooit van de film had gehoord, maar gemakkelijk kan worden opgeruid door radicale imams die maar wat graag de gelegenheid aangrepen om tegen de Verenigde Staten te betogen.

De reactie van enkele Westerse leiders was ronduit beschamend. President Barack Obama bracht vooral in herinnering dat Amerika elke godsdienst respecteert en zijn regering hield dagenlang vol het allemaal de schuld was van de film, zelfs nadat de Libische autoriteiten hadden laten weten dat de aanval op het Amerikaanse consulaat in de havenstad Benghazi, waarbij de ambassadeur Chris Stevens om het leven kwam, daags van tevoren was gepland.

De meest lafhartige respons was wel die van de Duitse sociaaldemocraat Martin Schulz, de voorzitter van het Europese Parlement, die woensdag niet alleen de inhoud, maar zelfs de “distributie” van de anti-islamfilm in kwestie veroordeelde. De tientallen doden die bij de “demonstraties” zijn gevallen, zijn de schuld van YouTube? Volgens dezelfde logica is de vernieling die in Haren is aangericht de schuld van de NOS, omdat die verslag deden van… het nieuws.

Dit is te gek voor woorden, maar tekenend, vrees ik, voor een maatschappij die de eigen verantwoordelijkheid van haar burgers op tal van manieren ontkent. Zijn de rellen in Haren en Londen en de nerveuze manier waarop deze week met het moslimgeweld werd omgesprongen niet de uitwassen van een poging om al het menselijk handelen naar externe factoren te verklaren?

Zoals de Londense relschoppers geen blaam trof, omdat de nare rechtse regering bezuinigde op hun sociale zekerheden (wat overigens niet het geval was), zouden de moslims die van Egypte tot Pakistan ambassades bestormden en auto’s in brand staken, gekrenkt zijn door een poging tot satire. Niet hun schuld! Had de Britse regering maar niet moeten korten op hun uitkeringen. Had dat filmpje maar niet gemaakt worden moeten. Had de media maar geen aandacht moeten besteden aan de op handen zijnde beroering in Haren.

De Britse premier David Cameron kwam vorig jaar dichterbij de waarheid toen hij vaststelde dat inwoners van de achterstandwijken waar de rebellen uitbraken, “werd toegestaan te geloven dat de wereld hen iets verschuldigd was.” Het probleem, voegde hij er aan toe, was dat een “ziek” deel van de samenleving gelooft dat het slechts rechten en verworvenheden, maar geen verantwoordelijkheden heeft.

Mensen worden in die opvatting bevestigd wanneer hun wangedrag niet wordt gecorrigeerd.

Voorkomen is beter dan genezen, daarom moet net zo goed worden gezocht naar de werkelijke oorzaak van het probleem. Dat heeft niets te maken met een filmpje of een oproep op internet. Het is eerder de zieke mentaliteit waar Cameron over sprak: het afschuiven van je eigen problemen en verantwoordelijkheden op anderen en vervolgens nog de hand bijten die je voedt.

Wie verwacht dat Obama of Schulz het daar ooit over zal hebben?

 Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Like nu onze nieuwe pagina voor nieuws en opinie!