´De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten´, is een dusdanig vaak gebruikte frase dat men bijna zou vergeten dat het om een politieke filosofie draait, en niet om een op zichzelf staande waarheid. Maar wat rechtvaardigt deze gedachte van nivellering eigenlijk?
John Rawls schreef met zijn Theory of Justice een van de belangrijkste politiek filosofische werken van de vorige eeuw. Zijn werk snijdt een tijdloos thema aan: wat is rechtvaardigheid betreffende de verdeling van welvaart.
Rawls’ Theory of Justice is het beste werk dat pleit voor nivellering. Het bracht dan ook een veelheid aan academische reacties, discussies en zelfs polemiek teweeg. Zijn theorie stoelt op een alleraardigst gedachte-experiment. Hierin wordt de lezer gevraagd zich de zogeheten sluier van onwetendheid aan te meten. Dit houdt in dat de lezer zich een maatschappij voor moet stellen, waarvan hij niet weet met welke eigenschappen hij of zij er terecht komt. In de woorden van Rawls:
"...no one knows his place in society, his class position or social status; nor does he know his fortune in the distribution of natural assets and abilities, his intelligence and strength, and the like."
Vervolgens wordt de lezer gevraagd een rechtvaardige verdeling van welvaart te formuleren. Aangezien mensen niet weten hoe zij in deze hypothese ter aarde zouden komen, zijn mensen geneigd te pleiten voor een zo klein mogelijk in verschil in welvaart. Dit omdat als zij geboren worden zonder al te veel capaciteiten die welvaart kunnen generen, toch nog een goed leven kunnen leiden. In de woorden van Rawls:
"social and economic inequalities are to be arranged so that they are to be of greatest benefit to the least-advantaged members of society."
De bovenstaande gedachte is het beste dat nivelleringsliefhebbers in hun arsenaal hebben. En toegegeven, het kost moeite er goede argumenten tegen te vinden. Het bekendste werk tegen Rawls is Anarchy, State and Utopia, door professor Robert Nozick. Dit werk, heeft een sterk Libertarische inslag en stelt dat de sacrosanctity ofwel de onschendbaarheid van het leven, maakt dat eigendomsrechten non-negotiable zijn, waaruit volgt dat de herverdeling van welvaart onrechtmatig is.
Mijn eigen grootste bezwaar tegen de Rawls’ principe van Justice as Fairness heeft een iets andere inslag. Ik gun iedereen een menswaardig bestaan, in de bescheiden zin van het woord. Hiertoe draag ik met een menselijke tegenzin graag belasting af.
Echter, ik ben van mening dat Rawls’ maatschappij beeld niet zelfvoorzienend en daarom niet houdbaar zal blijken. Om welvaart te kunnen herverdelen, moet er ten eerste welvaart zijn en ten tweede moet deze blijven voortbestaan.
Nivellering impliceert dat degenen zonder talent of zonder de wil hun aanwezige talent te laten renderen, bijna evenveel welvaart en comfort mogen genieten als degenen die wel talent hebben en het ook daadwerkelijk ontplooien. En dit, middels belastingheffing, op kosten van de laatst genoemde groep.
Ik vrees dat precies deze gedachtegang uiteindelijk de doodsteek betekent voor een welvarende en innovatieve maatschappij.
Prestaties en innovaties worden geleverd, omdat deze renderen. Zij die presteren en innoveren ervaren comfort en welvaart. Zodra het leveren van innovaties en prestaties niet meer rendeert, door hoge belastingheffingen voor 'the greatest benefit to the least-advantaged' , zullen prestaties en innovaties afnemen en uiteindelijk verdwijnen. Dit heeft stagnatie en het uiteindelijke faillissement van een samenleving tot gevolg.
Dit zou tot gevolg hebben dat uiteindelijk iedereen zielig en arm is. Deze toestand is wat Churchill bedoelde met zijn uitspraak: ‘The inherent vice of capitalism is the unequal sharing of blessings; the inherent virtue of socialism is the equal sharing of miseries.’
Daarbij werkt nivellering een fenomeen in de hand dat reeds grote delen van mijn generatie heeft besmet: entitlement. Oftwel, het gevoel recht te hebben op comfort, buiten de eigen inspanningen om. Dit creëert geesten die meer rechten dan plichten ervaren. En dit zijn bepaald niet de geesten die de Westerse wereld nodig heeft.
Timon, Het grootste bezwaar
Timon,
Het grootste bezwaar dat ik heb tegen de theorie van Rawls (behalve dat die een extreem abstract karakter heeft, en weinig handvaten heeft voor bv inkomenspolitiek) is dat het uitgaat van een gesloten natiuestaat, en de globalisering buiten beschouwing laat. Tegelijkertijd profileert hij zich wel als een internationalist.
Ik vraag me (in een
Ik vraag me (in een optimistische bui) wel eens af of het echt zo is dat die 'veil of ignorance' ertoe leidt dat mensen (egoistisch en onzeker als ze in deze gedachtegang blijkbaar zijn) kiezen voor 'eerlijk delen'.
Los van het feit dat de uitkomst een klassiek na-oorlogs oostblokland in de jaren 50 - 80 van de vorige eeuw zal zijn, stuit het mij tegen deborst dat een politieke theorie er, al is het maar als gedachtespinsel, vanuit gaat dat welvaart een natuurlijke hulpbron is waarbij een verdelingsvraagstuk uberhaupt aan de orde is.
Dit is bedoeld als theoretische oplossing voor de 'niet rechtvaardige' verdeling van 'talenten', en is vervolgens nog onrechtvaardiger (want man made)...
Adam Smith
Het was Adam Smith die de beste verdediging voor nivellering heeft bedacht. Hij wilde dat alle belastingen door de rijken opgebracht werden in verhouding tot hun inkomen uit vermogen.
'The subject of every State ought to contribute towards the
support of the government, as nearly as possible, in proportion to
their respective abilities; that is, in proportion to the revenue
which they respectively enjoy under the protection of the
State.'
Het mocht echter niet gaan om een loonbelasting;
In all cases, a direct tax upon the wages of labour must,
in the long run, occasion both a greater reduction in the rent of
land, and a greater rise in the price of manufactured goods, than
would have followed from a proper assessment of a sum equal to the
produce of the tax, [levied] partly upon the rent of land, and
partly upon consumable comodities
Hij wilde slechts een BTW op luxe artikelen aangevuld met een vermogensbelasting (destijds nog vooral een belasting op landbezit). Zijn argument was vooral economisch; het zou de benodigde belastingen met minder economische schade opbrengen dan een ander systeem.
Overigens;
'Ik vrees dat precies deze gedachtegang uiteindelijk de doodsteek betekent voor een welvarende en innovatieve maatschappij'
Deze vrees in onterecht, een progressief belastingstelsel is al 150 jaar geleden ingevoerd, en onze welvaart is nog nooit zo snel gestegen als in deze periode. Hetzelfde geldt voor de geuite vrees dat innovatie zou verdwijnen; landen met een progressief belastingstelsel behoren al anderhalve eeuw tot de innovatiefste .
Rawls' verschilbeginsel eist
Rawls' verschilbeginsel eist niet nivellering als doel op zich, maar stelt dat sociaal-economische ongelijkheid toegestaan is mits deze ongelijkheid ten goede komt aan de minst bedeelden. Dit ondervangt jouw bezwaar. Herverdeling die leidt tot welvaartsverlies voor de laagste inkomensgroepen wordt door het verschilbeginsel afgewezen. Ongelijkheden die mensen aansporen tot grotere economische productie zijn toegestaan, zolang ook de laagste inkomens er voordeel van hebben. Het 'levelling down' argument (Churchill's 'equal sharing of miseries') geldt dus niet tegen Rawls.
Rawls geeft nog een tweede, intuitief argument voor zijn opvatting van sociale rechtvaardigheid, dat in latere politiek filosofische discussies erg belangrijk is geworden. Het is gebaseerd op een radicalisering van het idee van gelijke kansen. Ongelijkheden in status en rijkdom zijn gerechtvaardigd, zo vinden velen, mits iedereen een gelijke kans heeft op posities die deze status en rijkdom geven. Alleen succes dat het resultaat is van eigen inspanning en van eigen keuzes is verdiend. De meeste mensen zijn het erover eens dat factoren als ras of etniciteit iemands kansen niet mogen beperken. Zulke factoren liggen buiten zijn macht en ze zijn vanuit moreel gezichtspunt willekeurig. Hetzelfde geldt voor sociale en natuurlijke omstandigheden. Iemands talenten zijn voor een belangrijk deel het resultaat van een 'natuurlijke lotterij'. De verdeling van middelen mag niet door zulke moreel willekeurige factoren bepaald worden.
Lol, is dit het topstuk wat
Lol, is dit het topstuk wat ze hebben, is dit de socialisten hun beste argument?
Het zwaarste wapen?
Een of andere hypothetische kul situatie? pffff
Hoe gemakkelijk het mij ook uit komt als ik zonder armen ben geboren dat ik ook mee eet uit de ruif, dat komt mij niet toe, keihard, maar wel zo eerlijk.
Dat ik dan gevoed word door anderen, dat is goedheid van hun. Rechten bestaan niet.
Dat ik omkijk naar anderen dat mag ik vrijwillig doen.
En dan kan je met hele zielige verhalen aankomen, al dan niet tranentrekkers, feiten blijven feiten.
De auteur zou zich misschien
De auteur zou zich misschien wat minder met ideologie en wat meer met feiten moeten bezig houden. Dat scheelt weet een onzinstukje. In plaats van 'ik denk', dus 'het is zo dat'. En wat is nou zo?
Het is zo dat meer egalitaire maatschappijen het veel beter doen dan minder egalitaire.
http://www.amazon.co.uk/The-Spirit-Level-Societies-Almost/dp/1846140390
Wat er gebeurt als een maatschappij meer ongelijk wordt is te lezen in het boek The price of inequality van Stiglitz. U weet wel die met die nobelprijs. Feiten, moeilijk hè...
"Rechten bestaan niet"
Theefeest: "Rechten bestaan niet."
Als rechten niet bestaan, dan is er geen enkele redelijke grond waarop jij bezwaar zou kunnen maken tegen herverdeling door de overheid.
@chp: verwar sociale
@chp: verwar sociale rechtvaardigheid niet met sociale gelijkheid. Wat is sociale rechtvaardigheid? Iemand die werkt heeft geld, iemand die op z'n krent zit krijgt wat hem wordt toebedeeld. Op basis van bestaansminimum, niet op basis van een soort welvaartsminimum. Dat wordt wel eens vergeten. Socialisme is gewoon georganiseerde jalousie.
@Natte aap: Arafat heeft ook
@Natte aap: Arafat heeft ook een nobelprijs gekregen. Een opinie of filosofie van een nobelprijswinnaar maakt het nog geen feit. Zou u gaan werken als u het ook zo kan krijgen?
In de economie stelt een
In de economie stelt een nobelprijs (of eigenlijk wat daarvoor door gaat) wel degelijk wat voor. Daarom moet u misschien dat boek eens lezen, erg verhelderend in tegenstelling tot de gebruikelijke prietpraat van het zwikje libertariërs hier.
En ja, ook als ik het zou kunnen krijgen dan zou ik werken. Ik heb recent even niet gewerkt vanwege ziekte en dat vond ik behoorlijk vreselijk. Zo snel als het weer enigszins kon, ben ik weer aan het werk gegaan, ondanks het feit dat ik al een zeer behoorlijk inkomen 'kreeg'. Ik waardeer het feit dat ik kan werken nu nog een stuk meer dan ervoor.
Bedankt Timon Diaz
off topic
Het deelakkoord is nog wel wat prematuur. Het deelakkoord refereert aan regeringsakkoord.
Maar Rutte sluit niet uit dat er geen regering met de PvdA komt in deze onderhandeling.
Dit deel akkoord is ook de acceptatie van de PvdA van het Kunduz akkoord (SP = tegen) voordat de PvdA in de Rutte II regering zit en uitgevoerd door de demissionaire minister Jan Kees de Jager van het CDA.
De presentatie van het schrappen van een deel van het Kunduz akkoord door de Greenpeace clown naast schipper en Groen rechtser Rutte is meer een lakeien dienst aan Pechtold.
@ chp
rechten bestaan niet, daar ging u iets te snel, ik heb geen recht erop om op te eisen wat jij hebt gevangen, geplukt gezaaid en geoogst.
Nee daar heb ik inderdaad geen recht op.
Robin Hood
De eerste socialist zover ik kan nagaan was Robin Hood. Hij stal van de rijken en deelde de opbrengst uit
onder de armen. En laat dat systeem van stelen en uitdelen nog steeds bestaan ! John Rawls kan het jandorie vertellen, smeerlap dat hij is ! Ik luister desnoods liever naar Lou Rawls ! De staat die over jou portemonee beschikt, en daarmee kan doen en laten wat ze willen. Het idee alleen al, en toch is het de realiteit ! Torenhoge belastingen aan rijken opleggen tot wel 50 a 60% van het inkomen, en kansloze asielzoekers dik uitbetalen. In dat opzicht is Robin Hood helaas onsterfelijk geworden ! Sommige misstanden hebben schijnbaar het eeuwige leven !
Geen leveringsplicht
Dit recht bestaat wel degelijk, hier staat echter geen leveringsplicht tegenover. Gelijke rechten houdt in dat er geen wettelijke belemmeringen zijn om dit recht uit te oefenen. Een voorbeeld hier van is dat tot een halve eeuw geleden de arbeidsovereenkomst van een vrouw van rechtswege werd beëindigd indien de betreffende vrouw in het huwelijk trad. Een vrouw diende immers voor haar echtgenoot te zorgen en de man diende als kostwinner voor de vrouw te zorgen.
Deze wettelijke belemmering is weggehaald, waarmee gelijke rechten voor mannen en vrouwen een feit zijn geworden. Hier staat echter geen leveringsplicht tegenover. Met andere woorden, het recht op comfort heeft iedereen, maar dit comfort dient wel zelf tot stand gebracht te worden.
Met een dergelijke afwijzing
Met een dergelijke afwijzing van Rawls ideeën, moet je niet raar opkijken als ze uiteindelijk toch gemeengoed worden. Het hele artikel schijnt er vanuit te gaan dat nivellering nodig is, alleen zou Rawls de verkeerde motivatie geven.
De rijkdom van de rijken (mits rechtvaardig verkregen) staat in geen enkele rechtelijke relatie tot de armoede van de armen. De armen zijn niet arm omdat er harde werkers zijn, noch zouden ze er beter van worden als deze niet zouden werken.
Als je accepteert dat wetten moeten leiden tot het grootste algemeen goed, ben je slaaf van wie maar bepaald wat het algemeen goed is. Je hebt recht op bezit omdat jij het gecreëerd hebt of omdat het vrijwillig van de "creator" aan jou is overgedragen.
Omzien naar minder bedeelden is een belangrijke menselijke eigenschap, maar de rechtvaardiging van het rechten zoeken in het nut dat het voor anderen heeft is met zichzelf in tegenspraak, want iedereen bestaat dan voor iemand anders en niemand heeft ook maar ergens recht meer op.
Rawls en burger-stemrecht
Hoogst interessant thema uit politieke filosofie, maar zoals gepresenteerd door Rawls en hier verder besproken wel erg, nee te abstract behandeld. Rechtvaardigheid in een geordende maatschappij kan nimmer los worden gezien van de politieke zeggenschap. Waar 'profiterende leden' (niet perse negatief bedoeld) eenzelfde vinger in de pap hebben als de aktieve en productieve leden, is het kwaad van degeneratie en decadentie niet te keren. Dat zien we voor onze ogen bevestigd. Het verdomde "algemeen kiesrecht" moet teen snelste worden vervangen door onvervreemdbaar stemrecht van alle burgers, d.w.z economisch zelfstandige participanten, over alle belangrijke publieke zaken; en van hen alleen; en nooit uitbesteed aan volksvertegenwoordigers die het ten eigen bate en ten gunste van hun profiteerderige achterban verkwanselen.