De ware tragiek van Downton Abbey

Foto:

Mensen geloven het niet, met dank aan linkse historici.

Sinds Brideshead Revisited heb ik niet meer zo’n mooie serie over het leven in aristocratisch Engeland gezien. Misschien vind ik het oog voor detail wel het mooist, vergelijkbaar met de zorgvuldigheid waarop Mad men in de jaren zestig is geplaatst. Alleen gaat mijn persoonlijke voorkeur naar (post-) Edwardian England uit.

De gedetailleerde weergave van het leven op een country estate is natuurlijk ergens op gebaseerd. Niet op een boek zoals bij Brideshead Revisited, maar op de werkelijkheid. Downton Abbey brengt op overtuigende wijze de geschiedenis zoals die was. En weet u wat het ongelooflijke is? Veel kijkers geloven er geen klap van.

Lord Grantham, de graaf, eigenaar van het huis en de landerijen, is een bijzonder warme man die geeft om mensen. Niet op abstract NGO-niveau, nee, Lord Grantham is begaan met zijn familie én met zijn personeel. Niet uit nutsoverwegingen, niet omdat hij anders niet krijgt wat hij wil, maar omdat hij een verantwoordelijkheid voor hen voelt en de mensen als doel in zichzelf beschouwt, niet enkel als zijn personeel. Hij representeert de adellijke deugd van de zorg. Een edelman zorgde ook voor de pachters op zijn gebied, die overigens konden gaan als zij dat wilden. De horigheid bestaat al sinds de Middeleeuwen niet meer.

Maar decennia geschiedschrijving door marxisten en sociaal-democraten heeft het ondenkbaar gemaakt dat rijke graven, hertogen en baronnen goede mensen zouden kunnen zijn. Een rijke, edelman die goed is voor het vertrapte personeel, het proletariaat? Onvoorstelbaar! De morele waarde van een mens is immers de inversie van de grootte van zijn vermogen.

Al generaties wordt de grootst mogelijke onzin over de aristocratie en de ‘bezittende klasse’ uitgestort, alles om te voorkomen dat de mensen die vroeger tot de ‘heersende klasse’ op enige achting kunnen rekenen. De ware adel is het lompenproletariaat, zo moeten we geloven. Sommige edellieden zijn het inmiddels zelf gaan geloven: de mensen die honderd jaar geleden families, personeel en pachters bestierden zijn inmiddels niet meer dan wereldvreemde figuranten in de programma’s van Jort Kelder.

In dit artikel