Onbegrensde vrijheid is een gevaar voor de samenleving

Foto:

Een interessante ontleding van het libertarisme gisteren door Trias Politica, maar er valt nog een belangrijk aspect aan toe te voegen.

Oplettende lezers hebben in augustus al kunnen opmerken dat ondergetekende absoluut geen fan is van de doorgedraaide ideologie die luistert naar de naam libertarisme. Een nieuw artikel over (de vele nadelen van) het libertarisme verscheen gisteren op deze site, waardoor ik nogmaals aan het denken ging over de streng-liberale theorie waarin de overheid volledig ontmanteld moet worden.

Evenals de heer Politica – die het genoemde stuk schreef – vind ik de achterliggende gedachte van het libertarisme mooi: vrijheid, vrijheid, en nog eens vrijheid! Geef de burger vrijheid en er ontstaat interactie en handel. Als liberaal ben ik uiteraard van mening dat zoiets prachtig is.

Echter, de radicale middelen waarvan de libertariërs zich bedienen bevallen mij geenszins. Zoals ook Trias al zegt zijn libertariërs compromisloze querulanten, die niks willen behalve totale afschaffing van belastingen. Alle belastingen staan immers gelijk aan ordinaire roof. Beetje belasting verlagen? Da’s niet goed genoeg. Alles moet weg, en anders niks! Dat niet álle belasting weghoeft (ook een minimale nachtwakersstaat heeft geld nodig om te blijven functioneren) staat voor elk redelijk denkend mens echter als een paal boven water. Libertariërs stappen echter graag over dat punt heen.

Verder willen libertariërs private politie, afschaffing van anti-kartelverboden en een uitverkoop van het Nederlandse leger (voor zover dat momenteel nog bestaat, natuurlijk). Alles onder het motto van: burgers zijn slimme mensen, die kunnen het allemaal wel alleen.

En dat is meteen de allergrootste valkuil van de libertariërs: evenals het oeroude communisme van weleer denken libertariërs dat de gewone burger de piëteit zelve is, nooit misbruik van omstandigheden maakt en vooral nooit iets verkeerd doet. Wat natuurlijk baarlijke nonsens is: bij een samenleving zonder functionerende overheid krijg je wat er in Baghdad gebeurde op de dag dat het regime van Saddam Hoessein viel in april 2003: de natuurtoestand.

Toen de Amerikanen de laatste troepen van de Ba’ath-partij verjaagden, sloegen ogenblikkelijk criminelen toe, die de situatie snel naar hun hand konden zetten. Kostbare kunstschatten zijn toen overal vandaan gestolen. Maar niet alleen dat: zelfs ziekenhuizen werden leeggeroofd. De hele stad werd ondergedompeld in een spiraal van geweld en plunderingen. Het Irakese experiment met één dag libertarisme heeft volkomen gefaald.

Het moge echt duidelijk zijn dat de brave burger geen belang heeft bij het complete ontbreken van centraal gezag: alleen in een samenleving met louter goedwillenden is dit een optie. Maar in de werkelijke, weerbarstige samenleving vol met kwaadwillenden is libertarisme geen optie. Tenzij je wil dat alles non-stop geplunderd wordt, natuurlijk.

Geef de burger teveel vrijheid, en er zullen altijd mensen zijn die deze vrijheid grandioos misbruiken. Grote bedrijven die machtige kartels vormen, allerlei paramilitaire knokploegjes die een bende-oorlog gaan voeren onder het mom van ‘private politie’ en niemand die garandeert dat anderen met hun tengels van je spullen afblijven. The survival of the fittest, het recht van de sterkste, revisited.

Een kleine overheid is en blijft nodig om tegenwicht te bieden aan de kwaadwillende mens. Helaas pindakaas.

In dit artikel