Klik hier als u meer wilt lezen over ons privacybeleid en gebruik van cookies.

(Niet meer tonen)

Lichtenstein en de vergeten schoonheid van Pop Art

Geplaatst door Bart Schut op 6 maart, 2013 - 13:00

Zijn kunst was niet alleen origineel, grappig en maatschappijkritisch, maar ook gewoon mooi. Nu te zien in Londen: Roy Lichtenstein.

Een schilderij dat een schilderij toont. Op een veld van duizenden rode stippen een gele kwaststrook en blauwe verfspetters. Het is een parodie van (of is het een ode aan?) het abstract-expressionisme, een gestrekte middelvinger aan het adres van Jackson Pollock.

Brushstroke with Spatter uit 1966 is één van de eerste schilderijen waar de bezoeker van de tentoonstelling Lichtenstein : A Retrospective in het Londonse Tate Modern tegenaan loopt. Een retrospectief dat weinig hiaten vertoont in het werk van de Amerikaanse kunstenaar, met Andy Warhol, Jasper Johns en Robert Rauschenberg de invloedrijkste schilder binnen de Amerikaanse Pop Art.

Aan het einde van de tentoonstelling begrijpen wij waarom Lichtenstein de abstract-expressionisten parodieert: in de voorlaatste ruimte hangen enkele van zijn eigen, vroege werken in deze stijl (1959-1960). De simpele, misschien pijnlijke waarheid is dat zij niet erg goed zijn of nog eerlijker: onorigineel, onbelangrijk, oninteressant. Maar inmiddels is de bezoeker er allang achter dat dit een blessing in disguise is. Immers, had één redelijke “action painter” meer een groot verschil gemaakt voor de kunstwereld? Het antwoord is nee: als abstract-expressionist was hij ongetwijfeld ondergegaan in het geweld van Pollock, De Kooning en Rothko.

Maar als popartiest blijft Roy Lichtenstein fier overeind tussen deze grote namen en nergens is dat beter te zien dan in vierde en meest indrukwekkende ruimte van de tentoonstelling: War and Romance. Het zijn de op goedkope stripverhalen gebaseerde schilderijen over keiharde militairen, viriele mannen en kwetsbare vrouwen die Lichtenstein in de vroege jaren ’60 van de vorige eeuw naar de absolute top van de kunstwereld katapulteerden, de hoogtepunten van zijn oeuvre die hem een household name maakten: Drowning Girl (1963), Whaam! (1963), M-Maybe (1965) en vooral zijn absolute meesterwerk: het triptiek As I Opened Fire (1964, normaal gesproken te bewonderen in het Amsterdamse Stedelijk Museum).

Voor de leek is het misschien jammer dat deze meesterwerken zo vroeg in het retrospectief worden getoond, maar voor de kenners en die-hard fans van Lichtensteins werk is ook erna nog veel te beleven, te bewonderen en te ontdekken. Zoals zijn verrassende Chinese landschappen of zijn parodieën op het werk van Picasso, Matisse en Mondriaan - kunstenaars die Lichtenstein juist zei te bewonderen. (Helaas ontbreekt de Bedroom in Arles (1992) parodie op Van Gogh.)

Hierin zit hem voor veel bezoekers misschien wel de grootste eye-opener van de tentoonstelling. Lichtensteins indrukwekkende versie in drieluik van Monets Kathedraal van Rouen (Set V, 1969), zijn bronzen buste Woman: Sunlight, Moonlight (1996, een jaar voor zijn dood) en zijn prachtige landschappen (vooral Seascape uit 1965) leiden tot de onontkoombare vaststelling dat zijn werk niet alleen origineel, humoristisch en maatschappij-kritisch is, maar dat het ook een kwaliteit bezit die vaak wordt vergeten wanneer wij aan zijn Pop Art denken: een soms adembenemende schoonheid.

 

Lichtenstein: A Retrospective, tot 27 mei in het Tate Modern, London

Roy Lichtenstein, Masterpiece 1962 

Private Collection © Estate of Roy Lichtenstein/DACS 2012

 

 

Reacties

Gielah op 6 maart, 2013 - 15:14

Proletarische kunst.

Dit soort artikelen kom ik helaas ook met de regelmaat van de de klok in de Volkskrant tegen.

Hele katérnen vol.... over wat die linkse losers dan als kunst bestempelen.

Wij gebruiken die katernen voor op de bodem van de kattenbak.

In vrijwel alle Nederlandse kranten ( waarom die niet Pravda 1, Pravda 2, Pravda 3 enzovoorts genoemd...)  zijn de lezersbrieven doorgaans nog het meest waarheidsgetrouw én het meest boeiend.

Wat die zogenaamde 'kunst' betreft.... de in de Volkskrant besproken varianten zijn minstens zo leeg en weinig inspirerend als wat er indertijd ( nog steeds...?)  in Oostblok-landen werd geproduceerd.

Dat zat hem ( zit hem?)  in de communistische doctrine die, hoewel vooral onmenselijk, toch nog weleens de indruk probeert te wekken dat die wel dégelijk uit kan stijgen boven het al te platte aardse.

Nu.... mooi niet, dus!

Een Tissot vinden wij bijvoorbeeld onder de ( door linksen aangeprezen schilders)  niet!

Karl Kraut op 7 maart, 2013 - 00:54

Rustig aan, denk aan je hart

Gielah verlangt kennelijk naar een beeldenstorm, zoals ze die dagelijks persoonlijk inpandig reeds botviert op het onschuldige V-katern van De Volkskrant, wat ik zelf nogal een innovatie vind op Nederlands mediagebied, aangezien je daardoor het politieke omhulsel prima terzijde leggen. Dat het katern in de achtertuin niet wordt verbrand, valt—gezien de toonzetting hierboven—eigenlijk dus nog mee. Nee, de  o zo zondige beeldende kunst is niet bepaald het geliefde terrein van de grifformeerde taliban in dit onderaardse tranendal der EU-protectoraten waarin we gedwongen worden te zuchten. En of het nou uit een communistische, dan wel de roomse doctrine voortvloeit, dat is natuurlijk ook één pot verf nat. Stel je toch voor dat iemand ergens van zou genieten of plezier beleven, terwijl men ook in de hele dag in de bijbel zou kunnen lezen, om daarover dan eindeloos tegen anderen over te emmeren!

François op 8 maart, 2013 - 08:05

Boeiend stukje over

Boeiend stukje over Lichtenstein! Inderdaad, die vondst, dat uitvergroten van stripplaatjes, heeft voorkomen dat hij in de vergetelheid is geraakt. Daar zat zijn talent, niet in de schilderkunst op zich. Maar toch... vooral van heel dichtbij gezien vind ik die schilderijen fascinerend. En hoewel van een afstandje gezien die plaatjes een beetje flauw lijken, zijn er naar mijn smaak toch een paar hoogtepunten, zoals die met een Mustang en de tekst WHAAM! Prachtig. Maar dat is pop van eergisteren. Die van vandaag is veel geraffineerder, theatraler en rauwer, en behoeft wel degelijk heel veel talent. Voorbeeldje: http://www.galeries.nl/kunstwerkz.asp?idnr=70254&sessionti=50989274&arti...

© 2009 - heden Dagelijkse Standaard. Alle rechten voorbehouden.