De titel zegt het al, socialisten en liberalen liggen elkaar niet! Concreet, VVD en PvdA liggen elkaar niet. Of is dit te generalistisch, te algemeen? De stromingen van liberalen en socialisten verschillen, dat is zeker. De exacte beschrijvingen die hieronder op kinderlijk eenvoudige wijze zijn beschreven liegen er niet om:

De liberalen zijn voorstanders van vrijheid op persoonlijk en economisch gebied. De beslissingsbevoegdheid moet in handen zijn van particulieren en niet in handen van de staat. Doel is het maken van winst, waardoor arbeid, werkgelegenheid, koopkracht en welvaart ontstaan.

Socialisten zijn voorstanders van de gelijkheid van de mensen. Nivellering is daarom een ‘hot item’ binnen dit denken. Verschillen tussen de mensen moeten verkleind worden. De beslissingsbevoegdheid zien ze liever in handen van de staat. Tegenstellingen tussen rijke en arme klassen zullen dan vanzelf verdwijnen. Ze prefereren staatsbemoeienis en zijn voorstander voor een verzorgingsstaat.

Bij het lezen van deze beschrijvingen, zal niemand ontkennen dat de verschillen tussen socialisten en liberalen vrij groot zijn. In vroegere tijden werd dit ook duidelijk kenbaar gemaakt door de verschillende zuilen. We hadden de socialistische zuil en de neutrale, liberale zuil. Tussen deze zuilen waren strikte scheidingen, al konden ze op politiek vlak zo af en toe wel overleggen of samenwerken.

Waar het mij vooral om gaat is dat de hedendaagse verschillen tussen de VVD en PvdA wel te herleiden zijn. In de geschiedenis zijn er vaker strubbelingen geweest tussen deze twee partijen. In de jaren 50 lagen de VVD en PvdA nog vrij dicht bij elkaar. Ze vonden elkaar destijds in de kabinetten Drees I en Drees II. Na deze twee kabinetten groeiden de partijen zichtbaar uit elkaar. Het duurde een hele tijd voordat deze partijen weer samen in een coalitie zaten, namelijk in 1994. Het kabinet Kok I werd ook wel het Paarse kabinet genoemd, vanwege de vermenging van de kleuren rood en blauw. Een uniek kabinet! Dit omdat er voor het eerst sinds 1918 geen confessionele partij in het kabinet zat.

De liberalen en socialisten (sociaaldemocraten) hebben voor het kabinet Rutte II , Rutte-Asscher, nog nooit met zijn tweeën een kabinet gevormd. In het verleden werd er altijd een derde partij bijgezocht, en gevonden. In 1998 bij het kabinet Kok II werd bewust D66 erbij gehaald, ondanks dat de partijen VVD en PvdA boventallig waren. Een derde partij erbij halen werd ondanks nog nieuw leven ingeblazen door VVD coryfee Hans Wiegel. Dit om vooral een meerderheid te krijgen in de Eerste Kamer. Destijds werd het zo beschreven:

Wiegel raadt een tussenformatie met CDA en D66 aan voor een evenwichtige politieke spreiding.

“Het huidige regeerakkoord zit toch al vol gaten, dat is niet meer dan een vodje papier geworden.”

Het laat zien dat de geschiedenis zich herhaalt. In 2010 nog brak Rutte de onderhandelingen met de PvdA af, omdat ze het niet eens konden worden over het bezuinigingspakket. Uiteindelijk werd Rutte I gevormd met de partijen CDA en PVV. Qua stromingen een meer evenwichtig fundament. De PVV rechts-conservatief, het CDA als een middenpartij. De politieke spreiding in dit kabinet was groter, al leverde dat ook zo zijn problemen op.

De situatie waar we nu mee zitten onder Rutte II is een situatie waarbij de stromingen ten eerste botsen. Het is vooral een ‘geven en nemen’ cultuur geworden waar beide partijen een paar punten laten vallen, hun speerpunten behouden en ruzie gaan maken over andere punten. Zo hebben we in de afgelopen tijd diverse meningsverschillen gezien tussen VVD en PvdA.

Zo struikelden ze de laatste tijd over ‘Cameron’, het asielbeleid en bijvoorbeeld Europa in zijn algemeenheid. Rondom ‘Cameron’ liet Michiel Serveas (PvdA) het volgende weten:

De regering moet hier afstand van nemen. "Premier Rutte moet duidelijk maken dat dit iets is dat Nederland niet kan steunen."

Rondom het asielbeleid liet Khadija Arib (PvdA) het volgende weten:

"Natuurlijk moeten we fraude aanpakken, maar hier worden grote groepen mensen die al zoveel ellende hebben meegemaakt de dupe. Het is belangrijk dat we echte vluchtelingen snel met hun gezin herenigen. Dat gebeurt nu te vaak niet."

Het blijkt in alles dat, waren zie niet veroordeeld tot elkaar, beide een totaal andere kant op zouden gaan. Persoonlijk ben ik benieuwd of de tegenstellingen, die vanaf ouds bekend zijn, dit kabinet gaan opbreken! Een ‘geven en nemen’ cultuurtje houdt ook een keer op. De bom gaat onherroepelijk een keer barsten. Het gemor binnen de partijen, en van onder andere VVD coryfee Hans Wiegel zijn natuurlijke vage tekenen. De historie voedt in ieder geval de verwachting van een pittige periode, en wellicht vervroegde verkiezingen!