Het roer moet om

Nederland bevindt zich in de ernstigste economische crisis sinds vele decennia en zal nog wel even onder die omstandigheden blijven zuchten. We maken een diepe recessie door, de werkloosheid is gestegen tot zorgwekkende hoogte en zal verder stijgen, en het vertrouwen van de burger is zover gedaald dat een verdere daling nauwelijks nog mogelijk is.

Begrotingsdoelstellingen worden niet gehaald, niet alleen niet in Nederland maar evenmin elders in Europa. De retoriek van de Nederlandse regering en de Europese Commissie viert hoogtij, maar brengt mogelijke oplossingen geen stap dichterbij. Dat we ‘sterker en socialer uit de crisis komen’ is verworden tot een bezweringsformule, een serieus kabinet onwaardig. Dit soort ti-ta-tovenaar gebabbel is voor de burger die aan koopkracht inboet, zijn baan verliest, zijn hypotheek niet meer kan betalen en die regelmatig verneemt hoe Nederlandse garanties aan andere landen zonder heldere democratische verantwoording en controle de pan uitrijzen, onbegrijpelijk en letterlijk weerzinwekkend. Dat de nooit gekozen Eurocommissaris Olli Rehn het financieel-economisch beleid van ons land lijkt te bestieren, draagt ook al niet bij aan de waardering van de burger voor Europese instituties.

Door de grote verwevenheid van Nederlandse en Europese problemen is het niet eenvoudig hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Het centrale punt waar het naar mijn mening om gaat is hoe te manoeuvreren in een situatie van langdurige economische recessie en krimp. Is het huidige bezuinigingsbeleid dat in belangrijke mate de burger en zijn koopkracht treft een adequate aanpak? Is begrotingsfetisjisme dat de 3% norm in Europa heilig heeft verklaard maar dat haaks staat op de politieke en economische werkelijkheden het beleid dat vertrouwen schept en oplossingen biedt? Zijn de economische modellen die ook door het CPB gehanteerd worden van een kwaliteit en betrouwbaarheid om daar onze financieel-economische toekomst aan op te hangen? Het moge duidelijk zijn dat hier enorme problemen liggen. Ik zal de verleiding weerstaan deze problemen uitdagingen te noemen. Ook aan dat soort retoriek heeft de burger geen behoefte. In de echte wereld is het maar beter de dingen bij de naam te noemen en allerlei eufemismen definitief af te zweren. Hiermee heb ik hiermee waarschijnlijk al een wens uitgesproken waaraan de huidige coalitie niet zal voldoen.

Maar terug naar de Europese besluitvorming, de kwaliteit ervan, de rol van Nederland en de gevolgen voor ons land in dit proces. In de huidige financieel-economische crisis speelt de Europese Centrale Bank, de ECB, een sleutelrol. Werd onder Duisenberg en Trichet het ECB beleid nog geschraagd door economische, liever dan politieke overwegingen, onder Draghi zijn we helaas de Rubicon van volledig gepolitiseerd economisch beleid in Europa overgestoken. Het mandaat van de ECB is tot het breekpunt opgerekt, de rente wordt langdurig kunstmatig laag gehouden, met desastreuze gevolgen voor onder meer de Nederlandse pensioenen, en de democratische controle is ver te zoeken. En inmiddels wordt aan die Europese landen die het iets beter doen dan gemiddeld gevraagd enorme financiële garanties te verlenen, niet alleen voor failliete landen maar ook voor hun failliete banken. Uiteraard bekostigd uit belastinggelden.

Gegeven deze situatie mag de burger verwachten dat de democratische verantwoording en de financieel-economische controle van een dusdanige kwaliteit en transparantie zijn, dat hij inzicht krijgt in de vraag of zijn belastinggeld goed en verantwoord besteed wordt. Aan een werkelijk inzicht in die problematiek komt hij in de verste verte niet toe. De Algemene Rekenkamer heeft in het ‘EU-Trendrapport 2013’ een ontluisterend beeld geschetst en het ontbreken van adequate controlemechanismen haarscherp aan de kaak gesteld. Dit kan natuurlijk echt niet langer zo. Ook het IMF heeft eindelijk zelf moeten toegeven dat de besluitvormingsprocedures, b.v. ten aanzien van het verstrekken van miljardenleningen aan Griekenland, misleidend en ver beneden de maat waren. Door de afzonderlijke lidstaten waaronder Nederland is weliswaar veel macht en soevereiniteit overgedragen aan de Europese Commissie, maar de wijsheid van die beslissingen uit het verleden wordt nu door velen en niet alleen in Nederland betwist. De monetaire unie wankelt en het voortbestaan van de euro is zelfs voor euro-optimisten twijfelachtig geworden. De realisten denken al langer na over een toekomst nà de euro.

Minister Dijsselbloem is voorzitter van de Eurogroep geworden en dat is voor ons land geen goede zaak. De belangen van Nederland liggen bepaald niet in het zwaartepunt van dat van alle Europese landen. Dit maakt het voor een Nederlandse minister van financiën onmogelijk om èn de belangen van ons land te dienen èn om consensus te bereiken met alle Europese landen. De juistheid van die analyse wordt steeds meer door de feiten ondersteund. De illusoire 3% norm voor heel Europa is al eerder door landen als Frankrijk en Duitsland simpelweg genegeerd. Weliswaar zijn de afspraken sindsdien aangescherpt, maar Frankrijk heeft al weer voor twee jaar dispensatie bedongen bij Olli Rehn van de Europese Commissie. En dat uitstel is echt niet gebaseerd op het superieure financieel-economische inzicht en beleid van François Hollande, die in Japan weet te melden dat de eurocrisis voorbij is. Nederland daarentegen wordt in de tang genomen, en de minister van financiën is nauwelijks in een positie hier scherp afstand van te nemen. Terwijl er zelfs onder economen, toch een beroepsgroep die niet uitmunt door consensus, geen beoefenaren meer te vinden zijn die menen dat een verder aangescherpt bezuinigingsbeleid ons uit het moeras zal trekken. Om met George Orwell te spreken, sommigen zijn kennelijk meer gelijk dan anderen.

Om een volksvertegenwoordiging die een controlerende taak heeft ook in staat te stellen die taak uit te voeren, zou de regering behulpzamer kunnen zijn dan thans het geval is. Er worden aan Europese steunfondsen als EFSM en ESM vele miljarden aan garanties verstrekt en er worden ook miljarden uitbetaald die nooit meer terug zullen komen. Ook in Nederland worden miljardeninjecties verstrekt aan zieltogende banken, als tijdelijke steun of zelfs tot volledige overnames toe. Het zou buitengewoon nuttig zijn om een korte samenvatting te hebben waarop iedereen onmiddellijk kan zien welke garanties door ons verstrekt zijn aan diverse Europese noodfondsen, landen en banken, en ook binnen Nederland. Hoeveel is gegarandeerd, hoeveel is tot uitkering gekomen, hoe groot zijn de risico’s? Momenteel stelt alleen een uitgebreide, frustrerende en langdurige zoektocht langs de elektronische snelweg de burger in staat wat incomplete informatie boven tafel te krijgen.

Onlangs sprak Eurocommissaris Olli Rehn over de komst van een depositogarantiestelsel voor alle Europese banken tot een bedrag van 100.000 euro per spaarder. Men hoeft geen financieel genie te zijn om vast te stellen dat dit om garanties van enorme omvang gaat. Het betreft honderden banken waarvan een groot aantal in financiële problemen van ongekende complexiteit verkeert. De controle op die banken verkeert in veel landen in een rudimentair stadium, en van controle door de ECB is vooralsnog geen sprake, als het al ooit effectief zal gaan gebeuren. Bij het debacle van SNS Reaal bleken de overige Nederlandse banken niet in staat de bedragen benodigd in het kader van het Nederlandse depositogarantiestelsel op te brengen. Die schone taak bleek grotendeels weggelegd voor de belastingbetaler. Het zou goed zijn de mening van de regering te horen over de wenselijkheid van een Europees depositogarantiestelsel, in de bedragen die er ongeveer mee gemoeid zijn en in de risico’s voor de Nederlandse belastingbetaler. Of is er sprake van het bekende Nederlandse gezegde ‘veel beloven weinig geven doet de gek in vreugde leven’?

Momenteel wordt verdacht veel gesproken over de rol die pensioenfondsen kunnen spelen in het oplossen van de crisis. Pensioenfondsen beheren het uitgestelde loon van werkenden en gepensioneerden en zijn slechts met één doel op aarde, namelijk het uitkeren van toegezegde pensioenen. Nu is natuurlijk duidelijk dat een pot met geld die zo’n 1000 miljard bevat een onvoorstelbare aantrekkingkracht bezit op alles en iedereen die graag over andermans geld beschikken. Dat de aasgieren in groten getale rondcirkelen, hoeft dus niet te verbazen. Daarom is er voor deelnemers in de pensioenfondsen alle reden zich grote zorgen te maken. Een greep in de kas van pensioenfondsen om financiële problemen van heel andere aard te helpen oplossen, zou bepaald geen nieuw fenomeen zijn. Sterker nog, het gevoel van ‘déjà vu’ dringt zich onaangenaam nadrukkelijk op. Binnenkort spreken we in deze Kamer over een wetsontwerp dat geacht wordt de ‘governance’ van de pensioenfondsen te regelen. Moderne inzichten op dit gebied leggen de zeggenschap bij hen die de risico’s lopen. Als er één ding overduidelijk is geworden in de afgelopen jaren, dan is het dat dit de deelnemers in de fondsen zijn en niemand anders. Helaas moet geconstateerd worden dat met name bij de bedrijfstakpensioenfondsen opnieuw de werkgevers die geen risico’s lopen en vakbonden die niet representatief zijn zich al polderend maar al te graag op het pluche willen handhaven. Burgers, let op uw saeck.

Over de pensioenfondsen nog het volgende. Er is grote en toenemende politieke druk om de pensioenfondsen meer te laten investeren in Nederlandse infrastructuur. De verleiding voor veel politici om in een tijd van crisis het begerig oog te laten vallen op de 1000 miljard in de pensioenfondsen is simpelweg te groot. In het debat met de ministers Dijsselbloem en Kamp in de Eerste Kamer op 14 juni 2013 werd onaangenaam duidelijk dat coalitiepartners VVD en PvdA in deze richting denken. Natuurlijk betogen zij desgevraagd dat de regering geen zeggenschap over de fondsen heeft, maar tegelijk wordt de macht van de regering om fiscale maatregelen te nemen fijntjes onderstreept. In recente SER onderhandelingen over het bereiken van een energieakkoord tonen ook de sociale partners veel belangstelling voor onze pensioengelden. Hier wordt met name betoogd dat de pensioenfondsen meer in groene energie zouden moeten investeren. Voor elke deelnemer in de pensioenfondsen is er alle reden zich grote zorgen te gaan maken, als hij dat al niet deed.

Tenslotte nog een paar woorden over het ‘Nederlands Nationaal Hervormingsprogramma 2013’. Dat een regering in tijden van crisis optimisme wil en moet uitstralen, daarvoor heeft mijn fractie enig begrip. Tegelijkertijd moeten beleidsstukken toch vooral een realistische toon treffen. Dat is de enige manier om de burger te overtuigen en voor vergaande plannen te winnen. Hier wreken zich naar mijn mening de onvolkomenheden van een regeerakkoord dat enerzijds inhoudelijk onder druk van de externe omstandigheden nauwelijks meer bestaat, maar anderzijds mantra’s herhaalt uit een verleden dat echt voorbij is. Dat overheidsbeleid in de huidige crisis bezuinigingen impliceert, daarvoor bestaat alle begrip. Dat echter de vermeende noodzaak op diverse terreinen te bezuinigen de visie op een toekomstige samenleving verduistert, valt minder te prijzen. Op alle belangrijke terreinen zoals de zorg, de woningmarkt, innovatiebeleid, werkgelegenheid van ouderen en jongeren, onderwijs, armoedebestrijding, om er maar een paar te noemen, stapelen de problemen zich alleen maar op.  Wetgeving door dit kabinet voorbereid stuit in veel opzichten op grote maatschappelijke weerstand en blijkt bij implementatie dikwijls ineffectief. Kostbare infrastructurele projecten blijken veel duurder dan begroot of mislukken. Fraude en incompetentie zijn aan de orde van de dag, kosten de samenleving miljarden, terwijl maatschappelijke dienstverlening het met grote regelmaat aflegt tegen de aberratie van schaamteloze zelfverrijking. Natuurlijk valt dat soort wangedrag de regering niet in detail te verwijten, maar in de perceptie van de burger is er toch veel mis met onze samenleving en gebeurt er te weinig tegen. En dat dient de regering zich volop aan te trekken.

Tot slot van dit betoog een suggestie. Het huidige regeerakkoord is op veel punten achterhaald en ondervindt onvoldoende politieke steun, bij de burger maar ook in de Eerste Kamer. Meer draagvlak kan alleen verkregen worden door de huidige coalitie te verbreden en in goed overleg te komen tot een echte toekomstvisie voor Nederland die breed gedragen wordt en verder gaat dan retoriek alleen. Dat vereist vergaande doorbraken in het denken op allerlei terreinen als zorg, woningmarkt, innovatiebeleid, werkgelegenheid van ouderen en jongeren, onderwijs, en armoedebestrijding. Dat zal moeilijk genoeg zijn, maar geen reden om serieuze stappen in die richting niet te zetten. De Nederlandse burger verdient het.

C.A. de Lange (Onafhankelijke Senaatsfractie)


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

18 reacties

  1. Peter Pan

    .

    [De opbrengst van de gasbel ging namelijk alle jaren in de
    hypotheekrenteaftrek zitten, en vandaar dan dat we de grootste
    pensioenfondsen ter wereld hebben]

     

    Of bedoelt u dat pensioenfondsen anders staatsobligaties hadden gekocht? Zouden zij dan kleiner zijn gebleven door lagere rente?

  2. Lieftinck fan

    De particuliere pensioenen zouden alleen ingezet mogen worden om de hypotheken van de burgers mee af te lossen. Zo dalen de schulden en lekt het geld niet weg maar wordt veilig belegd in onroerend goed.

  3. trias politica

    Het wrange is. dat bij de totstandkoming van het Verdrag van Maastricht, en later Lissabon, er uitdrukkelijk is afgesproken dat landen niet elkaars schulden opkopen ter afdekking landenrisico’s. Wat de ECB hier doet is een flagrante overtreding van diens mandaat, welke erop toeziet prijsstabiliteit in de eurozone te bewerkstelligen. Maar dat kan dus niet met één munt voor alle landen, zoals we beiden weten.

    Met andere woorden: de ECB ontpopt zich hier als een verlengstuk van de EC en is dus een politiek orgaan geworden. Alleen Jens Weidmann houdt zijn rug recht, de rest knipmest voor Brussel. Het is werkelijk bizar, dat de media dit gedrag van de ECB niet kei en keihard veroordelen.

  4. trias politica

    U gelooft de fabeltjes dat de huizenmarkt weer gaat aantrekken vanaf volgend jaar? Welnu, ik voorspel u dat zulks niet gaat gebeuren. Met andere woorden: de pensioengelden worden abusievelijk gebruikt om een balansprobleem van de banken “op te lossen”.

  5. Obomov

    Niet iedereen heeft een hypotheek. Prudente burgers hebben hun huis verkocht of hun hypotheek afgelost. Zij profiteren niet van uw idee, worden eerder gestraft erdoor.

     

    Er valt te argumenteren dat prijsstabiliteit, afgezien van een licht hogere inflatie, voorlopg redelijk gehandhaaft wordt. Het is een heel andere vraag of prijsstabiliteit wenselijk is wanneer een interne devaluatie wordt nagestreefd. Immers, als de lonen dalen moeten ook de prijzen kunnen dalen. Anders krijg je inderdaad jaren 30 toestanden.

     

     

  6. tipo

    Interne devaluatie of revaluatie is een nationale verantwoordelijkheid, waar ieder land voor zich naar moet streven via maatregelen die via de nationale parlementen aangestuurd moeten worden. Kiest men in een land op democratische wijze voor een onhoudbaar hoog prijsniveau, dan zal zo een land de massawerkeloosheid in het eigen land aanjagen en zal men daar de consequenties van moeten dragen. De tucht van de vrije markt begrenst de democratie op die manier.

     

    De ECB steriliseert de aankopen van obligaties en handhaaft op die wijze de prijsstabiliteit. Met die prijsstabiliteit van de euro zit het tot nu toe wel goed. Daar doet de ECB geod werk. Waar de ECB de fout in gaat is dat het als een waterbed tussen overantwoordelijke democratie-en en de tucht van de markt in gaat staan, waardoor de tucht van de markt zijn zalvende werk niet meer kan doen en de onverantwoordelijke democratie-en onverantwoordelijk kunnen blijven. Gevolg voor ons is, dat wij, Nederlandse burgers over een paar jaar de rekening krijgen van de kosten die elders op democratische wijze zo bepaald zijn en waar wij Nederlandse burgers geen stemrecht hebben.

     

    Het oprekken van het mandaat van de ECB tot het politieke niveau van het redden van de Euro – kostte wat het kost – schakelt de vrije markt uit, verleent onverantwoordelijke democratie-en geen dienst en zadelt ons Nederlanders op met “taxation without representation”. Een Westerse beschaafde en welvarende wereld onwaardig. Dat moet gestopt worden door Nederlandse volksvertegenwoordigers, zo niet: Dan vertegenwoordigen zij ons niet.

  7. tipo

    Point taken.

     

    De ECB verzaakt haar taak om tot een gemiddeld stabiel prijsniveau te komen echter niet. De inflatie is redelijk voorspelbaar en van hyperinflatie is geen sprake vooralsnog. Dat is haar mandaat.

     

    Het is vervolgens de verantwoordelijkheid van elk landsbestuur om op nationaal niveau zodanig van het gemiddelde prijsniveau af te wijken, dat recht doet aan het verschil in concurentiepositie. Daar loopt de ECB in de weg bij het spanningsveld tussen nationale democratie en de tucht van de vrije markt in Vak Zuid en daar veroorzaakt de ECB voor de triple-A-landen een vorm van taxation without representation buiten iedere vorm van democratische controle om.

     

    Dat de Eurozone vrijwel onmogelijk in de huidige situatie te behouden is, als je het aan het spanningveld tussen democratie en vrije markt overlaat, wil nog niet zeggen dat je de democratie en vrije markt moet uitschakelen. Dan moet je dat democatische proces in marktomstandigheden zijn gang laten gaan, wat de uitkomst daar ook van is. Anders is de ECB een diktator, zo concludeerde Prof Markus C Kerber bijvoorbeeld. Dat is het voornaamste probleem dat onze politici moeten corrigeren, voordat de rekening onbetaalbaar is en we er helemaal niet meer op democratische wijze uit kunnen komen.

  8. Jaantje

    Toevallig een gesprek gehad met een krasse knar van 90jaar over bezuinigen deze vertelde dat hij dat zijn hele leven heeft horen zeggen.

    En ja eigenlijk ik ook.

     

     

  9. Karl Kraut

    tipo op 13 juni, 2013 – 10:31: “Met die prijsstabiliteit van de euro zit het tot nu toe wel goed. Daar doet de ECB geod werk.”

     

    – Nee hoor, integendeel! Als het crisis is, dan moeten prijzen dalen. Maar ze, overheid en haar bankenkartel, doen er dus alles aan om wie te veel schulden heeft uit de wind te houden. Zo komt er echter natuurlijk nooit herstel, als de schuldfacilitators het geld goedkoop toegeschoven blijft worden, waardoor niemand nog fatsoendelijk kan sparen of ondernemen.

     

    En het hele begrip ‘prijsstabiliteit’, die de ECB zou dienen te handhaven, is een megalomane pretentie van Sovjetproporties: de centrale bank als het centraal geldplanbureau waarop de markt zou drijven—tenminste, wat ze nog wagen een markt te noemen, dat voor markt doorgaat.

  10. Peter Pan

    .

    Uitstekend betoog professor de Lange.

     

    1: Banken zijn medeschuldig aan de extreem opgelopen hypotheeklasten. Die mogen niet op pensioenfondsen worden afgewenteld.

     

    2: Pensioenfondsen hebben noodzakelijkerwijs een groot deel van hun vermogen belegd in het buitenland. Het is zoooo groot dat het niet eens in Nederland kan worden ondergebracht.

     

    3: Maar wat gebeurt er wanneer de stekker ooit uit het electronische betalingsysteem wordt getrokken? Wat gebeurt er bij een totale economische reset in de wereld? Dan is waarde alleen wat nog binnen de eigen fysieke grenzen van een land zelf aanwezig is. Geld bestaat dan even niet meer. Internationale verdragen worden opgezegd. Volkeren achten zich niet langer verantwoordelijk voor ondemocratisch tot stand gekomen verplichtingen van hun regeringen. En al zouden zij zich wel verantwoordelijk achten, dan nog is zelfs de exponentieel opgelopen rente op de schulden onbetaalbaar geworden.

     

    4: Bij een totale system brakedown en economische reset zijn onze pensioenfondsen al hun geld kwijt.

     

    Wie haalt de denkfouten uit mijn redenatie?

  11. Bas

    Het roer om commando en de Titanic. Wat had moeten gebeuren, eerder, was luisteren. Dat gebeurde dus niet. Begrijpelijk en menselijk. De geschiedenis is vol met achteraf kennis. Put dempen en stuurlui aan de wal adviezen is dan de volgende stap. Gewoon de waarheid onder ogen zien van een proces wat jaren geleden begon, en nu de eindfase ingaat, is geen fatalisme maar gewoon realiteit. Wat net als genoemd schip voltooit is als het op de bodem ligt. Dan kan je plannen maken tot je een ons weegt, stoppen, eenmaal op weg, kan alleen E.T. Niet voor niets kwaken enkele verantwoordelijken over A bommen. Die goede oude tijd. Die koude oorlog, toen alles kon. Is hun bijdrage op weg naar de bodem.

  12. Karl Kraut

    Peter Pan: “1: Banken zijn medeschuldig aan de extreem opgelopen hypotheeklasten. Die mogen niet op pensioenfondsen worden afgewenteld.”

     

    – Dat klinkt als een idealistisch verlangen; ik heb geen idee hoe het tegengehouden zou kunnen worden.

     

    Peter Pan: “2: Pensioenfondsen hebben noodzakelijkerwijs een groot deel van hun vermogen belegd in het buitenland. Het is zoooo groot dat het niet eens in Nederland kan worden ondergebracht.”

     

    – De euro is al tien jaar voor NL te goedkoop. En de gulden was de tien jaar ervoor te goedkoop ten opzichte van de D-Mark; dus vandaar dat handelsoverschot. Dus geen wonder dat je pensioenfondsen dan alleen in het buitenland terechtkunnen, want daar hebben ze het opgehaald (zou je kunnen zeggen). De opbrengst van de gasbel ging namelijk alle jaren in de hypotheekrenteaftrek zitten, en vandaar dan dat we de grootste pensioenfondsen ter wereld hebben. Maar de hypotheken kunnen de komende jaren dus tegen het grootste gedeelte van de pensioenen worden weggeschrapt; de geesten worden er al op voorbereid met voorzetjes her en der:

     

    C.A. de Lange: “Een greep in de kas van pensioenfondsen om financiële problemen van heel andere aard te helpen oplossen, zou bepaald geen nieuw fenomeen zijn. Sterker nog, het gevoel van ‘déjà vu’ dringt zich onaangenaam nadrukkelijk op. Binnenkort spreken we in deze Kamer over een wetsontwerp dat geacht wordt de ‘governance’ van de pensioenfondsen te regelen.”

     

    – Argentinië, here we come! De Kamer gaat iets met ‘governance’ regelen… hahaha.

     

    Peter Pan: “3: Maar wat gebeurt er wanneer de stekker ooit uit het electronische betalingsysteem wordt getrokken? (…) Dan is waarde alleen wat nog binnen de eigen fysieke grenzen van een land zelf aanwezig is.”  

     

    – Nee, zelfs dat niet.

     


     

     

  13. southener

    zijn vrijwel alle hypotheken variabel, en dus moet de ECB de (euribor) rente wel laag houden. Mocht de rente omhoog gaan zou dat de druppel zijn voor de Spaanse banken, en dus voor een land als Nederland dat dan mag dokken. De ING heeft 50 miljard in leningen uitstaan in Spanje, die wil dus ook een lage rente en is per definitie eurofiel.

     

    Ondertussen vertaaltt de interne devaluatie in Spanje zich alleen in de lonen. De prijzen passen zich niet aan deze realitiet aan. Vooral de van (lokale) overheidswege opgelegde belastingen, energieheffingen en andere geld-slurpende regelingen gaan nog steeds omhoog. Prijsstabilisatie werkt dus wel, alleen in een land als Spanje is het desastreus.

     

    Dat de EU familie niet harmonieus een huishouden kan bestieren is meer dan duidelijk. Maar alle deuren zitten op slot en iemand heeft de sleutels weggegooid. Het hoofd van de familie houdt er trouwens verdacht veel latijnse gewoontes op na.

  14. Peter Pan

    .

    [De opbrengst van de gasbel ging namelijk alle jaren in de
    hypotheekrenteaftrek zitten, en vandaar dan dat we de grootste
    pensioenfondsen ter wereld hebben.
    Maar de hypotheken kunnen de komende
    jaren dus tegen het grootste gedeelte van de pensioenen worden
    weggeschrapt;]

     

    De eerste zin bevat een verkeerde gevolgtrekking waardoor de conclusie uit de tweede komt te vervallen.

     

     

    1: De aardgasbel ging in de HRA zitten. Twijfelachtig maar goed, dat neem ik aan.

     

    2: De lage rente van de ECB is er de oorzaak van dat de huizenprijzen omhoogschoten in combinatie met schaarste. Dat heeft weinig met de HRA te maken. De tweede oorzaak is dat de vrouw ging werken. De derde oorzaak is gelegen in de aflossingsvrije hypotheek. De burger verkreeg hetzelfde huis waarvan de prijs op enig moment verdubbeld was.

     

    3: Toch hebben de banken zich door het renteverschil blauw verdiend aan hypotheekrente. Dus de winst van deze hele operatie is feitelijk in de zakken van de banken verdwenen. En aangezien banken hierin een bedenkelijke rol spelen moet de winst eerst van het verlies van de onder water staande huizen worden afgetrokken.

     

    4: Dit heeft daarom niets met pensioenfondsen te maken. Die hadden ook in hypotheken kunnen gaan. Maar dat zijn lange termijndenkers en die zagen de bui al hangen.

     

    5: Banken hopen op onvermogende burgers zodat waarde hen toevalt. Vandaar dat men niets hoeft af te lossen, men huurt feitelijk van de bank. Banken zijn de parasieten op de reële economie.

     

    6: Pensioenfondsen zijn terecht niet in de huizenmarkt gesprongen wat niets te maken heeft met de aardgasbel.

     

    7:[Maar de hypotheken kunnen de komende jaren dus tegen het grootste gedeelte van de pensioenen worden weggeschrapt]

     

    De logica van deze stelling is – helaas – niet onderbouwd.

     

  15. tipo

    Lastenverzwaringenbeleid. Dat is wat dit kabinet doet. Van bezuinigen is onder aan de streep geen sprake, want de voetafdruk van de overheid in de Nederlandse economie blijft 50%BBP en geen Eurocent lager. Er ligt nog zeker voor 8,1mld/jaar aan makkelijke bezuinigingen (PO=0,7mld, OS=4,4mld, CO2=3,0mld), waarmee het overheidstekort per direct met 1,3%BNP verlaagd kan worden. Morgen al.

     

    Wat er concreet moet gebeuren met de ECB:

    Het mandaat van de ECB moet opnieuw geformuleerd worden tot enkel de meeste enge interpretatie van het handhaven van prijsstabiliteit. Het is niet de taak van de ECB om de Euro te redden en al haar pogingen daartoe moeten voortaan buiten haar mandaat vallen. Het moet de ECB verboden worden om staatsobligaties te kopen, ook uit de secundaire markt. Het al dan niet redden van de Euro moet een democratisch proces zijn dat 100% loop via alle nationale parlementen onder de tucht van de vrije markt. Mocht dat er toe leiden dat de Eurozone uiteenvalt, of dat er een enkel land uittreed dan is dat zo democratisch mogelijk besloten, of is het in ieder geval de consequentie van democratisch genomen maatregelen. Mochten de overige EMU-landen niet met een enger geformuleerd ECB-mandaat accoord gaan, dan moet Nederland uit de Euro treden, omdat dan naast onze welvaart onze democratie ondermijnt wordt.

  16. Obomov

    Als de markt haar werk zou mogen doen – ik ben er helemaal voor – zou er geen prijsstabiliteit zijn, waarschijnlijk wel koopkrachtstabiliteit. Wat er nu gebeurt is een compromis tussen lastenverzwaringen (daar ga je het zeker niet mee oplossen), interne devaluatie, banken en landen redden (waardoor de balans van de ECB verslechterd) en streven naar prijsstabiliteit. Het resultaat is dat de prijzen redelijk stabiel blijven maar de koopkracht verminderd waardoor ook de besparingen verminderen en investeringen achterwege blijven. Op deze manier gaat het heel lang duren wat allerlei sociale risico’s genereert. Er zullen dus, zoals professor de Lange betoogt, keuzes gemaakt moeten worden.

  17. Bob Fleumer

    Wij kunnen alleen lid blijven van een vorm van Europa als die wordt terggebracht tot de EEG manier van samenwerken, als dat niet tot de mogelijkheden behoort MOETEN we er uit, meer smaken zijn er niet!

    Anders is het; over en uit voor Nederland en heer de Lange dank voor uw heldere betoog!!!

  18. trias politica

    “De ECB steriliseert de aankopen van obligaties en handhaaft op die wijze
    de prijsstabiliteit. Met die prijsstabiliteit van de euro zit het tot
    nu toe wel goed. Daar doet de ECB goed werk”

    Opgepast: talloze relevante prijsontwikkelingen, zoals de huizenmarkt, om een dwarsstraatje te noemen, worden niet meegenomen. De inflatie in ‘vak Zuid’ is natuurlijk buitengewoon laag (door vraaguitval), maar in NL en BRD weer hoog. Als je de toename van de huizenprijzen in BRD zou meenemen ligt de inflatie daar boven de 5% (op jaarsbasis). Maw: de werkelijke inflatie verschilt enorm per land en er wordt door de ECB een vertekend beelld geschetst. Verbazen doet dit natuurlijk niemand meer, maar het is wel goed om even scherp te blijven. Prijsstabiliteit nastreven in combinatie met interne devaluatie heeft alleen zin, indien die landen ook monetair kunnen devalueren of een eigen rentebeleid voeren. Sterk divergerende economieën samen in één muntstelsel maakt dat onmogelijk en is dus onwenselijk.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.