Amerikaanse midtermverkiezingen: T minus 16

Formeel gesproken gaat het in midtermverkiezingen om de selectie van federale en statelijke politieke functionarissen: gouverneurs, senatoren, afgevaardigden en dergelijke. In praktijk vormen ze doorgaans vooral een referendum over de zittende president. Dat is in dit geval op zijn zachtst gezegd een beetje vervelend voor Democratische kandidaten. Zoals onderstaande grafiek namelijk laat zien, is Obama sinds zijn aantreden bezig met een spectaculaire duikvlucht in zijn waarderingscijfers:

In Europese commentaren worden de protesten tegen het sociaaldemocratische beleid van Obama steevast afgedaan als 'extreme uitingen' van een 'hardrechtse achterhoede'. De Tea Parties zouden een soort Ku Klux Klan achterige samenzwering zijn van oude blanke conservatieven die zich niet willen verzoenen met het aanbreken van een nieuw kleurrijk Democratisch tijdperk van hoop en glorie. Zoals deze grafiek laat zien, mist men daarmee echter een belangrijk punt. De gemiddelde Amerikaan deelt namelijk de zorgen van de Tea Parties over de staat van de natie onder president Obama. Een combinatie van torenhoge begrotingstekorten (een rechtstreeks gevolg van Obama's gefaalde Keynesiaanse stimuleringsbeleid), 10 procent werkloosheid, een aanhoudend kwakkelende huizenmarkt en stagnerende economische groei leidt bij hen tot vertwijfeling, een vertwijfeling die op zijn beurt weer leidt tot boosheid op de president.

Deze boosheid lijkt nu te gaan leiden tot een enorme electorale ontlading. Dat de partij van de zittende president bij de midterms een paar zetels verliest is op zich niet opmerkelijk. Maar van normaal zetelverlies lijkt allang geen sprake meer te zijn; de politieke kenners voorspellen iets dat eerder op een tsunami lijkt. De meest voorzichtige voorspellingen hebben het inmiddels al over een verlies van 55 Huiszetels en 7 Senaatszetels. Het Huis belandt 100 procent zeker in Republikeinse handen, de Senaat is 'too close to call'; datzelfde geldt voor de herverkiezing van Senaatsleider Harry Reid, die het onderspit dreigt te delven in een gevecht tegen Tea Party kandidaat Sharron Angle. Het Huis verloren, zijn Senaatsleider politiek onthoofd: voor een president die twee jaar geleden Washington binnendreef op een wolk van optimisme, zou het een gevoelige tegenslag zijn. Een herverkiezing die begin 2009 nog gegarandeerd leek, zou opeens op losse schroeven komen te staan.