Wordt 13 september wederom CDA-bijltjesdag?

Frits Wester begon er gisteren al eventjes over bij de uitzending van Wat kiest Nederland: het CDA staat er allesbehalve riant voor. In de peilingen van dinsdag gingen ze weer drie zetels onderuit en kwam het CDA uit op hun dieptepunt van 13. Mocht deze dalende lijn doorzetten, en de partij dus met een zetelaantal van minder dan 15 over de finishlijn komen... nou, dan pakken zich donkere wolken samen.

Boven het CDA welteverstaan, al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat die wolken er al een flink tijdje hangen: eigenlijk al sinds de jaren '90 verkeert de middenpartij in een status van verval. Men heeft geprobeerd de christen-democratie met progressivisme te rijmen, en die opzet heeft jammerlijk gefaald. De regeringspartij van weleer is een crypto-linkse partij geworden. Daar rechts kiezers liever op een 'echte' rechtse partij stemmen, en linkse kiezers liever voor het niet-cryptische origineel kiezen blijft er maar weinig koek over voor Van Haersma Buma en zijn team. Verlies op 12 september lijkt dan ook gewoon onoverkomelijk.

De vraag is uiteraard hoe er gereageerd gaat worden op de tweede gevoelige verkiezingsklap op rij. De kieslijst voor 2012 is zó samengesteld dat figuren met een al te bont CDA-verleden alvast preventief geruimd werden.

Maar de 'bezem-erdoor'-mentaliteit gaat verder terug dan dat. De vorige keer, in 2010, maakte Jan Peter Balkenende nog vóórdat de uitslagenavond voorbij was een eind aan z'n politieke carrière, en de ochtend was nog vers toen ook het bijna voltallige CDA-bestuur z'n functie neerlegde (alleen Henk Bleker bleef op z'n post, en promoveerde zichzelf tot voorzitter).

En zoals RTL-journalist Wester al aangaf gisteravond, was de grote 'after-election defeat'-schoonmaak van 2010 niet uniek. De partij werd altijd al snel gezuiverd van tegenvallende lijsttrekkers, zonder dat zij al te lang het zwaard van Damocles boven het hoofd te hebben gehad. Jaap de Hoop Scheffer werd zelfs voor de verkiezingen van 2002 nog gedumpt en Eelco Brinkman viel van z'n voetstuk vóór hem.

Frits Wester zei verder dat Buma zo kort pas leider was, dat hij wellicht deze dodelijke dans wel zou kunnen weten te ontspringen. Dat alle pijlen gericht zouden worden op 'de rode dominee' Ruth Peetoom. Mogelijk, maar ook Peetoom zit nog niet al te lang in het zadel. Moet zij dan ook maar blijven zitten? Inmiddels kan de conservatieve minderheid binnen het CDA haar bloed wel drinken voor het wegwerken van uitmuntende rechtse CDA-Kamerleden als Ger Koopmans en Pieter Omtzigt.

Daarnaast komt Buma nauwelijks uit de verf en draait alle kanten uit. Hij maakt op mij de indruk van een politicus in staat van paniek. Ik vrees dus dat Wester iets te snel zijn zegen aan Van Haersma Buma gegeven heeft: het is namelijk niet alleen de CDA-boodschap waar iets aan ontbreekt, maar ook aan de voornaamste boodschapper: de lijsttrekker.

Nee, ik denk dat bij een verdere massale afkalving van het CDA er een nieuwe grote ontslagronde volgt. Buma zal wellicht niet direct opstappen, maar er in de aftermath er toch de brui aan moeten geven. Peetoom kan beter meteen opstappen, want gebleken zal zijn dat haar 'revitalisatie' van het CDA een averechts proces was.

Kortom: 13 september wordt CDA-bijltjesdag. Dat wordt uiteraard smullen, want bij het CDA gaat zoiets altijd gepaard met een grote politieke soap.