Een nieuwbouwwoning die volgens planning over enkele maanden zou worden opgeleverd, kan plotseling vertraging oplopen doordat niet de aannemer, maar de technische controleur is geschorst.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten waarschuwt dat mogelijk 1.300 bouwprojecten moeten worden stilgelegd. Het gaat onder meer om de bouw van eengezinswoningen. De betrokken projecten kunnen pas verder wanneer de schorsing is opgeheven of een andere bevoegde kwaliteitsborger het werk overneemt.
Voor toekomstige bewoners kan dat een bijzonder onaangename verrassing zijn. Een vertraging bij de oplevering raakt niet alleen de verhuisdatum, maar mogelijk ook de hypotheek, tijdelijke huurwoning, verkochte oude
woning en afspraken met leveranciers.
Waarom een kwaliteitsborger nodig is
Bij bepaalde bouwprojecten controleert een onafhankelijke kwaliteitsborger of tijdens het ontwerpen en bouwen aan de wettelijke technische eisen wordt voldaan.
De kwaliteitsborger bekijkt bijvoorbeeld of risico’s voldoende zijn afgedekt, legt controles vast en verzamelt informatie waarmee uiteindelijk kan worden aangetoond dat het gebouw technisch aan de regels voldoet.
Deze werkwijze maakt deel uit van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Gemeenten blijven betrokken bij het toezicht, maar een deel van de technische controle is bij onafhankelijke, toegelaten partijen neergelegd.
Dat systeem werkt alleen zolang de aangewezen controleur bevoegd blijft. Wanneer een kwaliteitsborger wordt geschorst, kan de gemeente niet doen alsof er niets is veranderd. De noodzakelijke controle ontbreekt dan.
Gemeente moet bouw mogelijk stilleggen
De VNG spreekt over een van de grootste kwaliteitsborgingsbureaus van Nederland. Welke schorsing precies tot de waarschuwing over maximaal 1.300 projecten heeft geleid, is niet officieel bekendgemaakt.
In het openbare register stonden recent in ieder geval twee geschorste bureaus: Bureau Kwaliteitsborging uit Amersfoort en Borgings Combinatie Nederland uit Heerlen. Een ander bureau uit Den Haag werd eerder dit jaar geschorst.
De reden voor de afzonderlijke schorsingen is niet in alle gevallen publiek toegelicht. Evenmin is duidelijk hoe lang het duurt voordat een bureau zijn werkzaamheden eventueel mag hervatten.
Zolang geen bevoegde kwaliteitsborger verantwoordelijk is, moet een betrokken bouwproject volgens de waarschuwing worden stopgezet. De bouw kan verder wanneer de schorsing eindigt of een andere controleur het dossier heeft overgenomen.
Extra controleur vinden kost tijd en geld
Op papier lijkt overstappen naar een andere kwaliteitsborger een logische oplossing. In de praktijk moet een nieuw bureau het project en het bestaande dossier eerst kunnen beoordelen.
Een controleur kan niet zomaar een handtekening zetten onder werk dat hij nooit heeft gezien. Hij moet kunnen vaststellen welke controles al zijn uitgevoerd, of het bewijs daarvoor bruikbaar is en welke onderdelen opnieuw moeten worden bekeken.
Daarmee zijn kosten gemoeid. Bovendien moet een beschikbaar bureau worden gevonden. Wanneer honderden projecten tegelijkertijd een nieuwe kwaliteitsborger zoeken, kan capaciteit een probleem worden.
Wie de extra rekening betaalt, hangt af van de gemaakte afspraken. De aannemer, projectontwikkelaar, kwaliteitsborger of opdrachtgever kan verantwoordelijk zijn, afhankelijk van het contract en de reden waarom de oorspronkelijke controleur wegvalt.
Kopers van een nieuwbouwwoning doen er verstandig aan niet onmiddellijk zelf een tweede bureau in te schakelen. Het bouwbedrijf of de ontwikkelaar is doorgaans de eerste partij die moet uitleggen wat er aan de hand is en welke oplossing wordt gekozen.
Wat kopers nu kunnen controleren
Wie een woning in aanbouw heeft, kan navragen welk kwaliteitsborgingsbureau aan het project is gekoppeld. Dat staat mogelijk in de bouwdocumentatie of kan bij de aannemer worden opgevraagd.
Vraag vervolgens schriftelijk:
-
of de kwaliteitsborger nog bevoegd is;
-
of het project onder de gemelde schorsing valt;
-
of de werkzaamheden zijn stilgelegd;
-
wat de verwachte gevolgen zijn voor de opleverdatum;
-
of extra kosten voor rekening van de koper kunnen komen.
Bewaar antwoorden en eerdere planningen. Een vertraging kan namelijk gevolgen hebben voor tijdelijke woonruimte, opslag, verhuisbedrijven en hypotheekoffertes.
Een aangekondigde bouwtermijn is niet in iedere overeenkomst een harde garantie. Toch kan schriftelijke documentatie later belangrijk zijn wanneer discussie ontstaat over schade of verantwoordelijkheid.
Gevolgen kunnen breder zijn dan de bouwplaats
Bij een vertraagde oplevering blijven kosten elders doorlopen. Iemand heeft zijn oude woning misschien al verkocht en moet langer huren. Een ander heeft meubels besteld die tijdelijk moeten worden opgeslagen. Ook een hypotheekaanbod of rentevoorstel kan een geldigheidsduur hebben.
De omvang van het probleem staat nog niet definitief vast. De schatting van 1.300 projecten is een bovengrens, geen bevestiging dat al die bouwplaatsen langdurig stilliggen.
Dat neemt de urgentie niet weg. Het wegvallen van één grote controlepartij kan honderden opdrachtgevers, aannemers en woningkopers tegelijkertijd raken. Wie een nieuwbouwhuis verwacht, heeft daarom alle reden om nu te controleren wie de technische controle uitvoert en of de geplande oplevering nog haalbaar is.