Ouder Nederlands echtpaar in gesprek aan de houten keukentafel met een kop koffie voor het raam. Afbeelding gemaakt met Gemini AI van Google
SVB en CPB in nieuw AOW-rapport: liever ouderenkorting (€2.067) halveren dan snijden in je AOW
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleMoet Den Haag de komende jaren bezuinigen op de stijgende AOW-rekening, dan kan de politiek beter aan de belastingregels voor ouderen sleutelen dan aan de AOW-uitkering zelf. Dat is de rode draad in het IBO-rapport Kostbaar goed, dat minister Hans Vijlbrief op 19 november 2026 naar de Tweede Kamer stuurde. Ambtenaren werkten hiervoor samen met de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en het Centraal Planbureau (CPB).
Voor alle duidelijkheid: er is op 19 november nog niets besloten. Een nieuw kabinet komt pas begin 2027 met een officiële reactie op de 32 beleidsopties uit het onderzoek. Toch is het rapport belangrijk voor iedereen die al AOW krijgt of richting de pensioenleeftijd gaat, want het laat precies zien aan welke knoppen Den Haag straks kan draaien.
De druk op de begroting loopt namelijk snel op. Vorig jaar gaf de overheid ongeveer €56 miljard uit aan de AOW, goed voor 4,7 procent van onze economie. Volgens berekeningen van het CPB komt daar tot 2040 €12 miljard per jaar bij ten opzichte van 2025, waardoor de AOW-kosten stijgen naar 5,7 procent van het bruto binnenlands product.
Ouderenkorting en belasting eerder in beeld dan de AOW zelf
Wie vreest voor een vermogenstoets op spaargeld of een inkomensafhankelijke AOW, kan voorlopig opgelucht ademhalen. De werkgroep ziet niets in dat soort ingrepen. Ze maken het stelsel volgens de onderzoekers onnodig ingewikkeld en zetten de uitvoering bij de SVB zwaar onder druk, terwijl de huidige basis-AOW juist goed werkt tegen armoede onder ouderen zonder aanvullend pensioen.
Wil een volgend kabinet toch geld ophalen bij gepensioneerden, dan wijst het rapport eerst naar het belastingtarief. In 2026 betaalt iemand onder de AOW-leeftijd in de eerste schijf 35,75 procent belasting, inclusief 17,9 procent AOW-premie. Zodra je de AOW-leeftijd bereikt, valt die premie weg en betaal je nog 17,85 procent. Een van de 32 opties verlaagt die AOW-premie stapsgewijs naar ongeveer 9 procent en verhoogt tegelijk het basistarief. Dat raakt vooral AOW'ers met een midden- of hoog aanvullend pensioen en levert de schatkist op termijn ruim €3 miljard per jaar op.
Lees ook
Ook de speciale heffingskortingen voor AOW-gerechtigden liggen op tafel. Die kosten de schatkist samen 0,5 procent van onze economie. De ouderenkorting bedraagt in 2026 maximaal €2.067 per jaar; als Den Haag dat bedrag halveert, scheelt je dat als oudere tot €1.033,50 per jaar en levert het de schatkist in 2031 ruim €2,6 miljard op. Het volledig schrappen van de alleenstaandeouderenkorting van €540 per jaar bespaart in 2030 bijna €800 miljoen.
Samenwonen met AOW loopt nu vast op controles
Niet elke optie in het rapport gaat over bezuinigen. De onderzoekers leggen ook de vinger op een al lang bestaand pijnpunt: de strenge partnerregels bij de SVB. Volgens de geldende AOW-bedragen per 1 juli 2026 krijgt een alleenstaande €1.662,16 bruto per maand, tegen €1.139,39 per persoon als je samenwoont. Dat scheelt €522,77 bruto per maand, oftewel ruim €6.273 bruto op jaarbasis.
Omdat het verschil zo groot is, moet de SVB voortdurend nagaan of twee mensen op één adres echt een gezamenlijke huishouding voeren. Dat kost niet alleen veel handhaving, maar schrikt ook ouderen met een latrelatie af. Veel alleenstaande AOW'ers houden liever twee huizen aan dan dat ze het risico lopen op een flinke korting.
De werkgroep pleit daarom voor objectieve partnerregels op basis van vaste overheidsregistraties. De SVB hoeft dan niet meer in iemands privéleven te graven om te bepalen wie een partner is. Per saldo kost zo'n vereenvoudiging de schatkist €130 miljoen per jaar, omdat meer mensen het hogere bedrag houden. Daar staat tegenover dat er duizenden woningen kunnen vrijkomen als ouderen weer zonder angst voor een AOW-korting durven samen te wonen.
Geldlek bij loonheffingskorting kost honderden euro's per maand
Hoewel armoede onder Nederlandse gepensioneerden relatief zeldzaam is, laat het nieuwsbericht van de Rijksoverheid zien dat twee groepen het toch lastig hebben. Dat zijn AOW'ers met een jongere partner zonder goed eigen inkomen en mensen die jaren in het buitenland woonden. Voor elk gemist verzekeringsjaar verlies je 2 procent AOW-opbouw, terwijl lang niet iedereen met een tekort de AIO-aanvulling aanvraagt.
Lees ook
Nog opvallender is een stil geldlek dat nu al speelt bij ouderen die geen belastingaangifte doen. Ruim 200.000 mensen met alleen AOW en een deel van de 165.000 ouderen met neveninkomen betalen elke maand tussen de €200 en €300 te veel belasting als de loonheffingskorting verkeerd staat ingesteld. Op jaarbasis loopt dat al snel op tot €2.400 à €3.600 die je zomaar laat liggen. Voorzitter Angelique Berg waarschuwt in haar voorwoord overigens ook tegen het verder oprekken van de AOW-leeftijd, omdat de grote verschillen in levensverwachting dan nog harder doorwerken.
Waarom het vakantiegeld schrappen slecht uitpakt
Voor de volledigheid rekende de werkgroep ook harde bezuinigingen op de AOW zelf door. Het schrappen van het AOW-vakantiegeld levert in 2039 ruim €4,3 miljard op, en de AOW verlagen richting bijstandsniveau scheelt in 2049 €8,2 miljard. Toch raden de onderzoekers die route nadrukkelijk af. Juist ouderen met de kleinste portemonnee krijgen dan de hardste klap, waarna een groot deel alsnog bij de SVB moet aankloppen voor een AIO-aanvulling.
Aan jouw maandelijkse AOW-betaling verandert vandaag niets en ook voor 2027 zijn de kaarten nog niet geschud. Wel kun je dit weekend al één praktische check doen: log in op Mijn SVB en kijk of je loonheffingskorting aanstaat op de juiste uitkering. Doe je normaal geen aangifte inkomstenbelasting, dan voorkom je met die controle van twee minuten dat je elke maand honderden euro's te veel betaalt.
Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading




