Beschermen is nodig, maar maak legaal gokken niet onmogelijk

Maar er zit ook een andere kant aan dit verhaal. Bescherming verandert in betutteling wanneer de overheid het legale aanbod zó onaantrekkelijk maakt dat spelers vanzelf hun toevlucht zoeken tot buitenlandse of illegale websites. En precies dat risico dreigt steeds nadrukkelijker aanwezig te zijn in het Nederlandse kansspelbeleid.

De gedachte achter regulering was aanvankelijk helder: haal online gokken uit de schaduw. Laat volwassen Nederlanders die ervoor kiezen om te spelen, dat doen bij aanbieders die onder toezicht staan. Daar gelden regels over identificatie, veilige betalingen, verantwoord speelgedrag en aansluiting op Cruks. Wie wil controleren waar hij of zij terechtkomt, doet er verstandig aan eerst te kijken naar de vergunning en de voorwaarden van een aanbieder. De redactie schreef daar eerder al over in het artikel over waar je op moet letten bij een online casino.

Dat systeem werkt echter alleen als het legale alternatief ook daadwerkelijk concurrerend blijft. Wanneer belastingen stijgen, regels zich opstapelen en reclame voor vergunde aanbieders vrijwel onmogelijk wordt gemaakt, ontstaat er een voorspelbaar effect: spelers gaan zoeken naar plekken waar die beperkingen niet gelden. Niet omdat zij massaal kwaad in de zin hebben, maar omdat de markt nu eenmaal reageert op wat beschikbaar en aantrekkelijk is.

Dat is precies de paradox waar Den Haag rekening mee moet houden. Een Nederlandse aanbieder met een vergunning moet investeren in controles, preventie en transparantie. Een buitenlandse partij die zich weinig aantrekt van Nederlandse regels, heeft die kosten en verplichtingen vaak niet. Wie de legale markt steeds verder dichtreguleert, beloont uiteindelijk dus juist de partijen waar de Nederlandse toezichthouder geen of nauwelijks grip op heeft.

Een volwassen kansspelbeleid begint daarom niet bij het verbieden van alles wat ongewenst kan uitpakken. Het begint bij realisme. Online gokken bestaat, of de politiek dat nu prettig vindt of niet. De vraag is dus niet óf mensen online spelen, maar waar zij dat doen en onder welke voorwaarden. De overheid kan ervoor kiezen om de ogen te sluiten, maar daarmee verdwijnen de risico’s niet. Integendeel: ze verschuiven naar een omgeving met minder bescherming, minder toezicht en minder mogelijkheden om in te grijpen.

Dat betekent niet dat iedereen maar onbeperkt moet kunnen gokken. Verantwoord spelen moet vanzelfsprekend blijven. Een vergunning, leeftijdsverificatie, limieten en een goed werkend uitsluitingssysteem zijn belangrijke onderdelen van een markt waarin de consument beschermd wordt. Ook aanbieders hebben daarin een duidelijke verantwoordelijkheid: niet alleen juridisch, maar vooral maatschappelijk.

Voor volwassen spelers die zich willen oriënteren op een gereguleerde aanbieder, is het verstandig om kritisch te kijken naar de vergunning, spelvoorwaarden en beschikbare hulpmiddelen. Via een online casino kunnen bezoekers informatie vinden over het spelaanbod en verantwoord spelen.

De les voor de politiek is simpel: bescherm mensen, maar houd het legale alternatief geloofwaardig. Want een beleid dat uitsluitend uit verboden, lasten en beperkingen bestaat, klinkt misschien daadkrachtig. In de praktijk kan het juist leiden tot minder toezicht, minder bescherming en uiteindelijk minder grip op een markt die toch al bestaat.