Naar inhoud springen
Fictieve onherkenbare vrouw zit peinzend aan een keukentafel met een map, blanco papieren en een rekenmachine. Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Vrouw kreeg €91.195,28 bijstand en moest na erfenis van moeder deels terugbetalen, maar volgens de rechter zat er ook een gift van vader bij

Economie•

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Voeg DDS toe op Google
Volg ons op Google Nieuws
Een vrouw met bijstand van de gemeente Emmen moest een deel van die uitkering terugbetalen, nadat ze haar erfdeel van haar overleden moeder had ontvangen. De gemeente rekende al het geld dat in februari 2025 binnenkwam tot die erfenis. Volgens de rechter klopt dat niet, omdat in die stortingen ook een gift van haar vader zat.
De rechtbank Noord-Nederland in Assen verklaarde haar beroep op 6 november 2026 gegrond. De uitspraak staat sinds 18 november op rechtspraak.nl, en de gemeente moet het erfdeel nu opnieuw berekenen.

Huis van vader verkocht, kindsdeel opgeëist

Al sinds 5 juni 2014 krijgt de vrouw een bijstandsuitkering, waarbij de gemeente haar als alleenstaande behandelt. Op 10 februari 2025 meldde ze bij de gemeente dat het huis van haar vader was verkocht. Daardoor kon ze het kindsdeel uit de erfenis van haar overleden moeder opeisen. Wanneer haar moeder overleed, staat niet in de gepubliceerde uitspraak, want die datum is weggelaten.
Op 8 februari en 11 februari 2025 kwam er geld op haar rekening binnen. Hoe hoog die bedragen waren, is in de uitspraak onleesbaar gemaakt, net als het bedrag dat de gemeente terugvorderde. Wel noemt de rechter hoeveel bijstand ze kreeg tussen 19 mei 2018 en 28 februari 2025: €91.195,28.
Het college van burgemeester en wethouders berekende haar vermogen over de periode tussen 19 mei 2018 en 31 januari 2025. Daarbij gold voor haar een vrij te laten vermogen van €15.540. Bij besluit van 25 maart 2025 vorderde het college daarop te veel betaalde bijstand terug, en haar bezwaar werd op 25 juni 2025 ongegrond verklaard. Ze heeft het teruggevorderde bedrag inmiddels betaald, terwijl haar uitkering gewoon doorliep.

Waarom een erfenis tot terugbetalen kan leiden

De Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter in bijstandszaken, oordeelt al jaren dat een erfgenaam zijn recht op een erfdeel krijgt op de sterfdag. Dat geldt ook als de erfgenaam het geld pas jaren later krijgt. Artikel 58 van de Participatiewet laat de gemeente dan bijstand terugvorderen, omdat die bijstand niet nodig was geweest als het geld er eerder was.
Er geldt wel een grens. Alleen de bijstand vanaf de overlijdensdatum tot het moment dat iemand over het geld kan beschikken, komt in aanmerking. Het gaat dan hooguit om het bedrag waarmee de vermogensgrens van dat moment werd overschreden. De gemeente moet dus achteraf uitrekenen welk vermogen iemand op de overlijdensdatum had gehad, als het erfdeel er toen al was geweest.

Vader schonk een deel van de opbrengst

De vrouw betwistte niet dat ze het geld had ontvangen, maar wel hoe de gemeente het had ingedeeld. Haar moeder liet volgens haar niets anders na dan een aandeel in het huis waar haar ouders samen woonden. Dat was 50 procent van de WOZ-waarde, min 50 procent van de hypotheekschuld die toen nog openstond. Daarvan erfde zij een derde, en alleen dat bedrag had de gemeente volgens haar mogen meetellen.
Alles wat in februari 2025 boven dat erfdeel op haar rekening kwam, was volgens de vrouw een cadeau van haar vader. Na de verkoop van het huis had hij daar de ruimte voor. Op de zitting legde ze stukken over de WOZ-waarde en de hypotheekschuld over, maar de gemeente zag daarin geen reden voor een andere beslissing.

Wat de rechter beslist

De rechter vindt dat de gemeente de stortingen van februari 2025 niet helemaal aan de erfenis van de moeder had mogen toerekenen. Uit de stukken is volgens de uitspraak "voldoende komen vast te staan dat getwijfeld kan worden aan de berekening van de omvang van de erfenis". De stortingen betreffen ook niet alleen het erfdeel, want "daarin ook een component zit van de schenking van haar vader". Daardoor heeft de gemeente haar vermogen niet goed vastgesteld.
Hoeveel van het geld erfenis was en hoeveel schenking, kon de rechter met de beschikbare gegevens niet vaststellen. Daarom moet de gemeente het erfdeel opnieuw uitrekenen en binnen 12 weken opnieuw beslissen op het bezwaar van de vrouw. Ook moet de gemeente €53 griffierecht en €1.401 aan proceskosten aan de vrouw vergoeden.
Daarnaast wilde de vrouw van haar uitkering af, omdat ze eerst van het geld op haar rekening wilde leven. Of de gemeente dat terecht niet toestond, besprak de rechter niet meer. Wie het niet eens is met de uitspraak, kan binnen zes weken na verzending hoger beroep instellen bij de Centrale Raad van Beroep.

Wat dit betekent bij een erfenis in de bijstand

Wie bijstand krijgt en geld ontvangt na de verkoop van een ouderlijk huis, ziet hier dat niet elk bedrag automatisch als erfenis telt. Meld zo'n storting altijd bij de gemeente, zoals deze vrouw ook deed. Geef daarbij aan welk deel uit de erfenis komt en welk deel een gift is.
Bewaar ook stukken waaruit de omvang van de erfenis blijkt, zoals de WOZ-waarde van de woning en de hypotheekschuld rond de overlijdensdatum. Met juist zulke stukken kreeg de vrouw de rechter aan haar kant, ook al staat het precieze bedrag nog niet vast.
De rechter zegt overigens niet dat een gift van een ouder buiten de bijstand blijft. De uitspraak gaat alleen over de vraag hoe groot de erfenis was waarover de gemeente achteraf mocht terugvorderen. Hoeveel bijstand de vrouw uiteindelijk moet terugbetalen, hangt nu af van de nieuwe berekening van de gemeente Emmen.
Ga verder met lezen
loading
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten

Loading