Kindsdeel bij erfenis? Je kunt belasting betalen over geld dat je nog niet krijgt

Dat gebeurt bij de zogenoemde wettelijke verdeling. De langstlevende ouder krijgt dan de hele erfenis, terwijl de kinderen een vordering krijgen op die ouder. Die vordering is meestal pas opeisbaar als ook de langstlevende ouder overlijdt. De Belastingdienst geeft zelf een voorbeeld waarin kinderen ieder een vordering van €60.000 krijgen, maar het geld niet direct ontvangen. Toch zijn de kinderen erfbelasting verschuldigd over de waarde van hun vordering.

Dat is het verwarrende punt. Je bent als kind erfgenaam. Je hebt recht op een deel van de nalatenschap. Maar de langstlevende ouder mag het vermogen blijven gebruiken. Het erfdeel van de kinderen is dan vooral een papieren vordering.

Voor de familie kan dat logisch zijn. De langstlevende ouder moet kunnen blijven wonen en leven. Maar fiscaal wordt er al afgerekend.

Bij wettelijke verdeling moeten zowel de langstlevende ouder als de kinderen aangifte doen voor de erfbelasting, als hun erfdeel boven de vrijstelling uitkomt. Omdat kinderen moeten wachten op hun erfdeel, schiet de langstlevende ouder de erfbelasting meestal voor. De belasting wordt dan verrekend met de vordering van de kinderen, waardoor die vordering lager wordt.

Dat klinkt administratief, maar het kan in de praktijk spanning geven. Zeker als de erfenis vooral bestaat uit een woning en er weinig spaargeld is.

Veel nalatenschappen bestaan grotendeels uit een woning. Dan is er op papier vermogen, maar niet altijd contant geld. De langstlevende ouder moet mogelijk erfbelasting voorschieten terwijl het geld vastzit in stenen.

De Belastingdienst vermeldt dat uitstel van betaling kan worden aangevraagd als de langstlevende ouder de erfbelasting niet kan betalen omdat de erfenis vooral uit een woning bestaat.

Dat is belangrijk om te weten. Anders kan een erfbelastingaanslag onverwacht druk zetten op de achterblijvende ouder.

Een niet-opeisbare geldvordering op de echtgenoot van een overleden ouder hoeft niet te worden aangegeven in de aangifte inkomstenbelasting. Maar hij moet wel worden opgegeven in de aangifte erfbelasting. De Belastingdienst legt dit apart uit bij blote eigendom en niet-opeisbare geldvorderingen.

Ook dat is zo’n detail waar families makkelijk over struikelen.

Bij erfenissen komen geld en emotie samen. Kinderen willen weten waar ze recht op hebben. De langstlevende ouder wil zekerheid. Broers en zussen kunnen verschillend denken over geld, woning, rente en uitbetaling.

Daarom is het verstandig om bij leven al na te denken over testament, wettelijke verdeling, renteafspraken en erfbelasting. Een notaris of belastingadviseur kan veel ellende voorkomen.

Het kindsdeel klinkt eenvoudig, maar is fiscaal en juridisch ingewikkeld. Kinderen kunnen belasting verschuldigd zijn over geld dat zij nog niet ontvangen. De langstlevende ouder moet die belasting vaak voorschieten.

De portemonneeles is duidelijk: regel erfeniszaken op tijd. Niet omdat dat leuk is, maar omdat onduidelijkheid later geld en familierust kan kosten.

Een erfenis is al emotioneel genoeg. Maak er geen fiscale verrassing bovenop.