Meta-bril filmt ondanks afgedekt lampje, blijkt uit test

De bond publiceerde het onderzoek op 10 september. De laatste beschreven controle vond plaats op 2 september, met softwareversie 127. Het gaat dus om een concrete test van een bepaald apparaat en een bepaalde softwareversie, niet om een algemene vaststelling over iedere camerabril die te koop is.

De Consumentenbond onderzocht een Ray-Ban Meta Wayfarer. Een gewone sticker over het opnamelampje blokkeerde de opnamefunctie volgens de onderzoekers inderdaad. Met een speciaal afdekkend accessoire bleef filmen echter mogelijk.

Dat verschil is belangrijk. De beveiliging ontbreekt niet volledig, maar bleek in deze proef te omzeilen. De bond beschrijft dat de bril ook met de geïnstalleerde updates bleef opnemen. De testverantwoording vermeldt het onderzochte model, de controledatum en softwareversie.

DDS schreef eerder over de zorgen rond de Meta-camerabril en heimelijk filmen. De nieuwe ontwikkeling is dat nu ook de werking van de bijgewerkte bescherming is onderzocht.

Op zijn privacypagina legt Meta uit dat het witte opnamelampje bedoeld is om anderen te laten weten wanneer de drager beelden maakt. Als de bril ontdekt dat het lampje wordt geblokkeerd of gemanipuleerd, hoort de camera automatisch te worden uitgeschakeld. Dat is de werking die Meta zelf beschrijft.

Daar zit een cruciaal onderscheid: de bril moet de afdekking eerst herkennen. De test van de Consumentenbond laat zien dat dit bij het onderzochte accessoire niet goed genoeg gebeurde.

Voor iemand die tegenover de drager staat, maakt de technische oorzaak weinig verschil. Die ziet mogelijk geen waarschuwing, terwijl de camera wel beelden vastlegt. Een beveiliging kan op papier aanwezig zijn en toch onvoldoende bescherming bieden in een specifieke praktijksituatie.

Afdekking is niet het enige punt van kritiek. De Consumentenbond meldt dat het lampje in fel zonlicht of op afstand soms moeilijk te zien is, terwijl de camera nog duidelijke beelden kan maken.

De organisatie pleit daarom voor een verbod op de camerabril in de huidige vorm. Dat is een oproep van de bond; het nieuwsbericht kondigt geen overheidsverbod aan. Lees de verklaring bij de onderzoeksuitkomsten.

Een waarschuwingslampje moet meerdere dingen tegelijk doen: werken, zichtbaar zijn en door omstanders worden begrepen. Iemand kan een lichtpuntje opmerken zonder te weten dat het betekent dat er een opname loopt.

Daar komt bij dat het apparaat sterk op gewone brillen lijkt. De drager hoeft geen telefoon op te tillen of een camera te richten op de manier die omstanders gewend zijn. Juist daardoor is de herkenbaarheid van de waarschuwing zo belangrijk.

Meta beschrijft de privacybescherming niet alleen als een technisch vraagstuk. Het bedrijf zegt ook advertenties, berichten en Marketplace-aanbiedingen te verwijderen die diensten voor het manipuleren van het opnamelampje aanprijzen.

Volgens de onderneming kunnen betrokken accounts worden geblokkeerd en wordt ook juridisch opgetreden tegen aanbieders van zulke diensten. Die aanpak staat in Meta’s toelichting over de camerabrillen.

Dat is een aanvullende maatregel, maar geen antwoord op de vraag of een bril een al aanwezig accessoire herkent. Het verwijderen van een verkoopadvertentie verandert niet vanzelf de werking van een apparaat dat iemand al draagt.

De nieuwe test maakt daarmee vooral duidelijk wat een volgende beoordeling moet uitwijzen: voorkomt een aangepaste beveiliging ook daadwerkelijk dezelfde manier van onopvallend opnemen?

In de discussie worden ook verschillende vormen van gegevensgebruik gemakkelijk door elkaar gehaald.

Meta zegt dat gewone foto’s en video’s voor de persoonlijke galerij eerst op de bril worden opgeslagen. De gebruiker kan ze vervolgens naar de telefoon overzetten. Delen op sociale media en het gebruiken van AI-functies zijn afzonderlijke handelingen met eigen gegevensverwerking. Die uitleg staat eveneens in de toelichting van het bedrijf.

Dat neemt het probleem voor een omstander niet weg. Een opname kan ongewenst zijn, ook wanneer zij nog niet openbaar is gemaakt. Maar het is wel belangrijk om onderscheid te houden tussen het maken, bewaren, verwerken en publiceren van beelden.

De lampjestest bewijst op zichzelf niets over waar alle gemaakte opnames uiteindelijk terechtkomen.

Wie een camerabril gebruikt, kan niet alle verantwoordelijkheid bij het waarschuwingslampje leggen. Meta adviseert zelf om de voorkeuren van anderen te respecteren, te stoppen als iemand niet gefilmd wil worden en de bril uit te schakelen op gevoelige plekken, zoals een kleedkamer of dokterspraktijk.

Voor omstanders volgt een beperktere, maar nuttige conclusie: geen zichtbaar lampje is niet onder alle omstandigheden bewijs dat er geen opname wordt gemaakt. Omgekeerd bewijst alleen het dragen van zo’n bril niet dat iemand aan het filmen is.

De vraag is dus niet of iedere brillendrager moet worden gewantrouwd. Het gaat erom of een consument en zijn omgeving kunnen vertrouwen op de bescherming die bij het product wordt beloofd. In de beschreven test bleef daar een aantoonbaar gat zitten.