Nieuwe box 3-belasting zet innovatie op het spel: "Dit wil je niet!"

De hervorming van box 3 verandert de manier waarop vermogen wordt belast. Waar eerder werd uitgegaan van een fictief rendement, kijkt de overheid straks naar de daadwerkelijke waardestijging van bezittingen. Spaargeld en beleggingen vallen onder een jaarlijkse vermogensaanwasbelasting. Bij bijvoorbeeld een tweede woning of een belang in een onderneming wordt belasting pas betaald op het moment van verkoop.

Het nieuwe systeem moet in 2028 ingaan. Tegelijkertijd geldt het slechts als tussenstap. Het kabinet wil uiteindelijk overstappen naar een vermogenswinstbelasting, waarbij belasting pas wordt geheven wanneer winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Juist die overgangsfase baart Constantijn zorgen. In WNL Op Zondag zei hij: "Het signaal wat je krijgt is: kom maar niet, Nederland is not open for business. Dit wil je niet."

Volgens de prins ontstaat vooral onzekerheid bij startups, investeerders en werknemers die aandelen als beloning ontvangen. Veel jonge technologiebedrijven gebruiken aandelenopties om talent aan te trekken, omdat hoge salarissen in de beginfase vaak niet mogelijk zijn.

Constantijn legt het probleem helder uit: "Mensen die aandelen hebben, werknemers in bedrijven, denken: ik kan de belasting helemaal niet betalen, want ik heb het geld niet. De aandelen hebben namelijk op papier waarde, maar je kan het niet verhandelen."

Dat betekent dat werknemers belasting kunnen moeten betalen over een papieren winst, zonder dat zij daadwerkelijk geld ontvangen hebben. Volgens hem werkt dit ontmoedigend voor talent dat overweegt naar Nederland te komen.

De discussie over belasting op ongerealiseerde winst speelt wereldwijd. Constantijn wijst erop dat ook internationale ondernemers kritisch zijn. "Dit is een regeling waar tot aan meneer Musk op gereageerd is. In Amerika hebben ze dezelfde discussie gehad. De oprichter van Shopify en anderen zeggen ook: dit is zó jezelf in de voet schieten."

Opvallend is dat de Tweede Kamer tegelijk met de invoering van het nieuwe stelsel een motie aannam waarin wordt onderzocht of belasting alleen moet worden geheven bij gerealiseerde winst. Dat vindt Constantijn opmerkelijk.

"Het is merkwaardig dat dit nieuwe stelsel is aangenomen en er meteen daarna een motie is aangenomen die zegt dat voordat deze regeling in werking treedt, er een nieuwe regeling moet komen. Dat geeft heel veel onzekerheid."

De komende jaren zal blijken of het nieuwe box 3-stelsel wordt aangepast voordat het in 2028 ingaat. Tot die tijd blijft de onzekerheid bestaan. Juist die onzekerheid, zo stelt Constantijn, is voor veel ondernemers het grootste probleem.