UWV controleert alsnog 13.000 WIA-uitkeringen na eerdere geruststelling

Dat kan gevolgen hebben voor mensen die jarenlang te weinig hebben ontvangen. Tegelijk betekent een nieuwe controle nog niet dat iedere betrokkene een vergoeding krijgt. Eerst moet worden vastgesteld of de berekening daadwerkelijk verkeerd was en wat daarvan het financiële gevolg is.

Voor de mensen die opnieuw moeten afwachten, begint de onzekerheid daarmee van voren af aan.

UWV heeft excuses aangeboden voor de gang van zaken. Volgens de berichtgeving van NOS over de aanvullende controles gaat het om een groep die eerder te horen kreeg dat nader onderzoek niet nodig was.

De hersteloperatie is inmiddels groter dan aanvankelijk voorzien. In totaal worden ongeveer 73.000 uitkeringen onderzocht. Bij de eerste aankondiging in het voorjaar van 2025 ging het nog om circa 47.000 dossiers.

Die aantallen beschrijven verschillende momenten in de uitbreiding. Het verschil bestaat dus niet uitsluitend uit de 13.000 mensen die nu opnieuw bericht krijgen.

Voor huishoudens met een beperkt inkomen kan een mogelijke nabetaling veel betekenen. Achterstallige rekeningen, uitgesteld onderhoud of een lege spaarrekening verdwijnen echter niet door de aankondiging van een onderzoek.

Het is daarom verstandig drie zaken uit elkaar te houden: de bevestiging dat een dossier wordt bekeken, de uitkomst van dat onderzoek en de uiteindelijke betaling.

Een brief over de eerste stap geeft nog geen zekerheid over de twee volgende. Ook een bedrag dat iemand zelf met oude loonstroken berekent, hoeft niet overeen te komen met de uitkomst van UWV.

Bewaar nieuwe correspondentie daarom bij de oorspronkelijke toekenningsbrief en recente uitkeringsspecificaties. Zo ontstaat één overzicht waarin zichtbaar blijft wat eerder is meegedeeld en wat later wordt aangepast. Dat helpt ook wanneer een familielid, belangenbehartiger of juridisch adviseur moet meekijken.

Voor de herstelbetalingen is een afzonderlijke regeling gemaakt. De Rijksoverheid beschrijft hoe de vergoeding voor WIA-gedupeerden wordt behandeld.

De regeling is op 1 september ingegaan. De betalingen beginnen volgens de aangekondigde planning in het najaar. Dat betekent niet dat iedereen op de ingangsdatum geld ontvangt.

Een belangrijk onderdeel is dat de vergoeding niet wordt toegevoegd aan het belastbare inkomen van de ontvanger. UWV draagt de loonheffing rechtstreeks af. Daarmee wordt voorkomen dat deze herstelbetaling het toetsingsinkomen voor toeslagen verhoogt.

Dat is van belang voor iemand die bijvoorbeeld huurtoeslag of zorgtoeslag ontvangt. Een vergoeding voor een fout uit het verleden moet niet via die route opnieuw een financieel probleem veroorzaken.

Een eenmalige vergoeding en een gecorrigeerd maandbedrag beantwoorden verschillende vragen. De vergoeding ziet op wat in het verleden is misgelopen. Een nieuwe berekening kan daarnaast bepalen welk bedrag voortaan hoort te worden betaald.

Vraag bij een wijziging daarom om een uitsplitsing. Over welke periode gaat het herstel? Welk bedrag wordt eenmalig overgemaakt? En verandert ook de uitkering die daarna maandelijks binnenkomt?

Voor de huishoudbegroting maakt dat verschil. Een eenmalige betaling kan een achterstand wegwerken, maar is geen structurele verhoging waarmee jarenlang dezelfde extra uitgaven kunnen worden gedragen.

Stel bijvoorbeeld dat iemand hypothetisch €2.400 ontvangt voor een eerdere periode. Dat bedrag staat gelijk aan twaalf keer €200, maar maakt het besteedbare maandinkomen niet automatisch blijvend €200 hoger. Het overzicht van UWV moet duidelijk maken waar het geld betrekking op heeft.

Schrijf vragen vooraf zo concreet mogelijk op. Alleen vragen of de uitkering klopt, levert minder houvast op dan vragen naar het gebruikte loon, de betrokken periode en het verschil met de eerdere berekening.

Een korte tijdlijn kan daarbij helpen: wanneer begon de uitkering, wanneer kwam de eerste brief over controle en wanneer volgde de boodschap dat onderzoek niet nodig was?

Noteer ook wanneer telefonisch contact heeft plaatsgevonden en welke uitleg toen is gegeven. Vraag belangrijke toezeggingen schriftelijk te bevestigen. Niet om iedere medewerker te wantrouwen, maar om te voorkomen dat een ingewikkeld dossier afhankelijk wordt van herinneringen aan een gesprek.

De nieuwe controle kan uiteindelijk duidelijkheid en mogelijk financieel herstel opleveren. Voorlopig is de belangrijkste verandering dat een groep die dacht buiten het onderzoek te vallen, daar alsnog middenin zit. Juist deze mensen hebben behoefte aan een begrijpelijke berekening, een heldere planning en een uitsplitsing van het bedrag waarop zij eventueel recht hebben.