Moet jouw wijk van het gas af? Deze verborgen kosten telt de overheid mogelijk niet mee

Economie•05 aug , 12:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Een warmtepomp, extra isolatie of een aansluiting op een warmtenet: dat zijn de kostenposten waar de meeste huiseigenaren aan denken wanneer hun woning van het aardgas af moet. Maar daarmee is de rekening lang niet altijd compleet.

Kosten voor tijdelijke huisvesting, het opslaan van meubels en asbestverwijdering ontbreken mogelijk in de officiële berekeningen. Daardoor kan een overstap die op papier betaalbaar lijkt, voor individuele bewoners toch veel duurder uitpakken.

Daarvoor waarschuwt Vereniging Eigen Huis in een reactie op de rekenregels die het kabinet heeft opgesteld. Gemeenten moeten deze regels gebruiken wanneer zij beoordelen of een wijk kan overstappen van aardgas naar een warmtenet, warmtepomp of andere warmtevoorziening.

De uitkomst van die berekening kan uiteindelijk grote gevolgen hebben. Gemeenten gaan de komende jaren wijken aanwijzen waar de gaskraan op termijn dicht kan.

Betaalbaar voor 70 procent is niet hetzelfde als betaalbaar voor iedereen

Een gemeente mag een wijk niet zomaar van het gas afsluiten. De overstap moet volgens de voorgestelde systematiek voor minimaal 70 procent van de bewoners betaalbaar zijn.

Lees ook

Daarbij worden de kosten van bijvoorbeeld een warmtepomp, aansluiting op een warmtenet en noodzakelijke isolatie afgezet tegen de verwachte besparing op de energierekening. Zijn de totale kosten niet hoger dan het financiële voordeel over de gehanteerde periode, dan kan de overstap als betaalbaar worden aangemerkt.

Er zit alleen een belangrijke nuance in die 70-procentregel. De berekening hoeft niet te betekenen dat de overstap voor ieder afzonderlijk huishouden betaalbaar is. Een woning met een eenvoudige indeling en goede isolatie kan relatief voordelig worden aangepast. Bij een oud huis met asbest, weinig ruimte en achterstallig onderhoud kan de rekening veel hoger zijn.

Ook bewoners met weinig spaargeld of een laag inkomen kunnen in de problemen komen, zelfs wanneer een investering op lange termijn theoretisch wordt terugverdiend. Een toekomstige besparing op de energierekening betaalt immers niet de factuur die vandaag op tafel ligt.

Deze bijkomende kosten kunnen worden vergeten

Vereniging Eigen Huis stelt dat de overheid in haar berekeningen te veel uitgaat van een gunstig scenario. Bij een grote verbouwing moet een woning mogelijk gedeeltelijk worden leeggeruimd. Meubels en persoonlijke spullen moeten dan tijdelijk worden opgeslagen.

Soms kunnen bewoners gedurende de werkzaamheden niet in de woning blijven. Hotelkosten, tijdelijke huur of ander vervangend verblijf kunnen de totale rekening verder verhogen.

Lees ook

Bij oudere woningen kan tijdens de verbouwing asbest worden aangetroffen. Het laten onderzoeken en veilig verwijderen daarvan is specialistisch werk en kan aanzienlijk extra kosten. Zonder verwijdering kunnen bepaalde werkzaamheden mogelijk niet doorgaan.

Daarnaast zijn er praktische aanpassingen die gemakkelijk buiten een algemene rekensom vallen. Denk aan herstelwerk na het openbreken van vloeren en muren, schilderwerk, het verplaatsen van leidingen of het aanpassen van de meterkast.

Niet ieder huishouden krijgt met al deze kosten te maken. Het probleem is juist dat een algemene berekening onvoldoende rekening kan houden met de specifieke staat van iedere woning.

Warmtenet en warmtepomp hebben verschillende gevolgen

Wat de overgang voor je portemonnee betekent, hangt ook af van de gekozen warmtevoorziening. Bij een warmtepomp investeert de eigenaar doorgaans in apparatuur en mogelijk extra isolatie of vloerverwarming. Het elektriciteitsverbruik gaat vervolgens omhoog, terwijl het gasverbruik verdwijnt.

Bij een warmtenet ligt de situatie anders. Bewoners betalen aansluitkosten en daarna periodieke bedragen aan de warmteleverancier. De mogelijkheden om zelf een andere leverancier te kiezen zijn beperkt, omdat er meestal maar één warmtenet beschikbaar is.

Lees ook

Huurders krijgen weer met andere vragen te maken dan huiseigenaren. De verhuurder betaalt doorgaans de investering in de woning, maar de huurder kan te maken krijgen met gewijzigde servicekosten of een andere energierekening.

Daarom is een algemene mededeling dat een wijk “betaalbaar van het gas af kan” niet voldoende. Bewoners moeten kunnen zien wat de gekozen oplossing voor hun eigen woning en maandlasten betekent.

Vraag om een volledige individuele berekening

Wie hoort dat zijn wijk mogelijk aardgasvrij wordt, hoeft niet onmiddellijk een warmtepomp te bestellen. Gemeentelijke plannen doorlopen verschillende fasen en de uitvoering kan nog jaren duren.

Het is wel verstandig om informatie te verzamelen. Vraag de gemeente welke warmteoplossing wordt onderzocht, wanneer een definitief besluit wordt verwacht en welke kosten in de berekening zijn meegenomen.

Lees ook

Huiseigenaren kunnen daarnaast vragen stellen over:

noodzakelijke isolatie;
aanpassing van radiatoren of vloerverwarming;
verzwaring van de elektriciteitsaansluiting;
verwijdering van de cv-ketel en gasleidingen;
herstelwerk in de woning;
tijdelijke opslag of huisvesting;
mogelijke asbestverwijdering;
beschikbare subsidies, leningen en compensatie.

Laat bij een oudere woning vooraf onderzoeken of asbest aanwezig kan zijn. Dat is vooral relevant wanneer muren, plafonds, leidingen of oude vloerlagen moeten worden verwijderd.

Een berekening die voor de gemiddelde bewoner gunstig uitpakt, biedt geen garantie voor jouw eigen rekening. Juist daarom wil Vereniging Eigen Huis dat het kabinet de rekenregels aanpast. Gemeenten moeten volgens de organisatie niet alleen naar de mooiste rekensom kijken, maar naar de kosten die bewoners in de praktijk werkelijk kunnen tegenkomen.