Alkmaar had na de messteek in februari alleen een nieuwsbrief voor de bange school naast het azc, nu valt er een dode

Rond half zes in de middag werd een 24-jarige man op de COA-locatie neergestoken. Hij overleed. Een 22-jarige verdachte werd direct aangehouden. Volgens Transport Online stonden beiden ingeschreven op de opvanglocatie. Hulpdiensten rukten grootschalig uit, met een traumahelikopter. Wat er precies aan voorafging, is nog onduidelijk.

Dat de toedracht nog niet bekend is, verandert niets aan de vraag die Alkmaar nu moet beantwoorden. Want dit is niet het eerste mes op deze locatie. En niemand kan zeggen dat er niet gewaarschuwd is.

Op 28 februari liep een ruzie over de huisregels uit de hand. Een bewoner pakte een mes uit de keuken van de opvang, een derde bewoner die tussenbeide kwam, raakte gewond aan zijn been. Het college sprak toen van "dit tweede incident in relatief korte tijd".

De afhandeling? De dader werd overgeplaatst naar een time-outlocatie en zou niet meer terugkeren. De bewoners deden zelf geen aangifte, het COA wel. Of daar ooit een strafzaak uit volgde, is niet bekend. Een mes trekken in een azc leverde in elk geval één ding op: een verhuizing.

En de buren? De opvang ligt vlak bij scholengemeenschap Willem Blaeu, een hockeyclub en een rugbyclub. Ook zij voelden zich na februari onveiliger. Het antwoord van de gemeente: een gebiedsteam dat langskwam en een nieuwsbrief. Een nieuwsbrief, voor een school die zich niet meer veilig voelde.

Het meest veelzeggende zinnetje kwam van de gemeente zelf. Die heeft naar eigen zeggen geen zicht op de geweldsgeschiedenis van bewoners, vanwege de privacywet AVG. Je plant een opvang naast een school, en je mag niet eens weten wie er komt wonen.

Hoe zorgvuldig Alkmaar met de buurt omging, bleek al bij de start. In mei 2025 trokken de eerste asielzoekers in het voormalige belastingkantoor, inmiddels zijn het er 150. Het COA sprak zelf van een "stille" opening voor omwonenden. Eerst de mensen erin, dan pas het verhaal.

De gemeente wist bovendien precies hoe gevoelig deze plek lag. Het gebouw was van 2016 tot 2019 al eens azc, en volgens NH Nieuws sneuvelden er in Alkmaar meerdere coalities op het asielbeleid rond deze locatie. Dit was geen onbekend risico. Dit was een bekend risico dat bewust werd weggewuifd.

Zo gaat het overal. Gemeenten krijgen een opdracht uit Den Haag, het COA vult de gebouwen, en de buurt hoort achteraf wat er gebeurd is. Gaat het mis, dan is er een persbericht vol schrik en bezorgdheid, en daarna gaat alles gewoon door.

Natuurlijk vallen er ook buiten azc's doden door messen. En natuurlijk is een verdachte pas schuldig als de rechter dat zegt. Dat geldt hier ook.

Alleen is dat de vraag niet. Een overheid die honderden mensen op één terrein zet, naast een school en twee sportclubs, draagt een extra verantwoordelijkheid. Na een eerste incident had ze moeten ingrijpen. Na het tweede zeker. Twee waarschuwingen en daarna een nieuwsbrief: zo ziet bestuurlijk falen eruit.

Vanaf nu dus: elk geweldsincident in een opvanglocatie wordt vervolgd, en de buurt hoort wat er met de dader gebeurt. Wie een wapen trekt, gaat niet naar een time-outlocatie, maar naar de politiecel, en verliest bij een veroordeling zijn verblijfsrecht. En gemeenten krijgen vooraf zicht op de geweldsgeschiedenis van wie er naast een school komt wonen, AVG of niet.

Minister Van den Brink moet de Kamer bovendien laten weten hoeveel geweldsincidenten er jaarlijks in opvanglocaties plaatsvinden, en hoeveel daarvan tot vervolging leiden. Zolang dat getal onbekend blijft, blijft elk incident 'een incident'.