Na acht jaar heeft 41 procent van de statushouders geen werk maar Aartsen en Van den Brink verwelkomen SER-advies over 'netwerkprobleem'

Het hardste cijfer in de hele brief staat al op de tweede pagina, waar de Sociaal-Economische Raad (SER) en het kabinet de arbeidsparticipatie van statushouders op een rij zetten. En wat blijkt? "Hoewel de arbeidsparticipatie van statushouders in de jaren na vergunningverlening duidelijk toeneemt, is acht jaar na vergunningverlening 59 procent aan het werk." Lees dat getal nog eens heel langzaam door: acht jaar nadat een asielzoeker een verblijfsvergunning, een voorrangswoning, zorgtoeslag en een inburgeringstraject van de Nederlandse belastingbetaler heeft gekregen, is pas 59 procent aan het werk.

Dat betekent dat zelfs na acht jaar in Nederland nog altijd eenenveertig procent van de statushouders helemaal géén werk heeft! En bij asielzoekers die nog in de procedure zitten, ligt de arbeidsparticipatie volgens de SER zelfs nog "fors lager". Van de 59 procent die na acht jaar wél een baan(tje) heeft gevonden, gaat het bovendien vaak om eenvoudige functies met een tijdelijk of flexibel contract, aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Het sprookje dat asielmigratie onze arbeidsmarkt komt redden, ligt hiermee definitief in gruzelementen.

Elk normaal kabinet zou bij het zien van zulke rampzalige cijfers direct op de noodrem trappen en concluderen dat de verzorgingsstaat deze eindeloze instroom simpelweg niet kan dragen. Maar zo werkt het natuurlijk niet bij de Sociaal-Economische Raad en bij de ministers Thierry Aartsen (VVD) en Bart van den Brink (CDA). Want aan wie ligt het volgens dit officiële rapport dat zoveel nieuwkomers niet werken of niet op niveau aan de slag komen? Natuurlijk niet aan hun eigen taalachterstand, cultuurkloof of gebrek aan bruikbare diploma's, maar aan Nederland.

In de kabinetsreactie staat het met uitgestreken gezicht opgetekend: "Opvallend is dat een kwalitatieve onderbenutting niet zozeer wordt gezien als een mismatch tussen vaardigheden en de arbeidsmarkt, maar als een structureel netwerkprobleem." Je leest het echt goed: als statushouders niet aan het werk komen op het niveau dat Den Haag voor ze in gedachten had, dan is dat geen mismatch van hun vaardigheden, maar een "structureel netwerkprobleem" waarvoor werkgevers, gemeenten en het UWV zich moeten schamen.

En daar blijft het niet bij. Volgens de SER ligt het trage werken van asielzoekers en statushouders óók aan onze eigen opvang en inburgering: "Volgens de SER bemoeilijken de huidige inrichting van de asielopvang, met veel verhuizingen en een lange verblijfsduur in opvanglocaties, evenals de inrichting en eisen van het inburgeringsstelsel, een tijdige start op de arbeidsmarkt met optimale kansen voor doorstroom naar functies die aansluiten bij het niveau van de nieuwkomers."

Het ligt volgens de Haagse polder nooit aan de nieuwkomer zelf, maar altijd aan de "eisen van het inburgeringsstelsel" en aan de Nederlandse samenleving die nog niet hard genoeg haar best doet. En hoe reageren VVD-minister Aartsen en CDA-minister Van den Brink op dit polderadvies? Ze slikken het als zoete koek. "Het kabinet verwelkomt het advies van de SER en deelt de urgentie die wordt geschetst om het arbeidspotentieel van asielzoekers, statushouders en Oekraïense ontheemden beter te benutten."

Sterker nog, Aartsen en Van den Brink bombardeerden het aan het werk helpen van nieuwkomers tot een morele plicht voor heel Nederland: "Het kabinet ziet het als een gezamenlijke maatschappelijke opdracht om nieuwkomers zo snel mogelijk in staat te stellen mee te doen via werk, hun talenten te benutten en een bijdrage te leveren aan de samenleving. Daarbij staat niet alleen de vraag centraal wat van mensen wordt verwacht, maar ook wat nodig is om die verwachting daadwerkelijk waar te kunnen maken."

Daarom heeft het kabinet-Jetten een speciale "ministeriële Taskforce Asiel en Migratie opgericht", en los daarvan wordt er gewerkt aan de Implementatiewet GVVA-richtlijn (2026D54536) om gecombineerde vergunningen voor verblijf en arbeid van arbeidsmigranten van buiten de EU nog verder te stroomlijnen.

Terwijl Nederlandse zzp'ers en kleine mkb-ondernemers door diezelfde VVD-minister Thierry Aartsen worden gewurgd met controles en verplichte kosten waardoor er al 133.000 zijn gestopt, rolt het kabinet voor statushouders en asielzoekers een compleet leger aan jobcoaches, begeleidingslijnen en gemeentelijke loketten uit.

Wie voorbij de ronkende taal van de SER en het kabinet kijkt, ziet wat deze "gezamenlijke maatschappelijke opdracht" de Nederlandse belastingbetaler in de praktijk oplevert. Elke lichting van tienduizenden asielzoekers die door Bart van den Brink wordt binnengelaten, betekent dat vier op de tien statushouders zelfs na acht jaar nog altijd niet in hun eigen levensonderhoud voorzien en aan het infuus van de bijstand, de huurtoeslag, de zorgtoeslag en het gemeentelijke armoedebeleid blijven hangen.

Dat heeft helemaal niets te maken met een "structureel netwerkprobleem" of met te strenge inburgeringseisen. Het heeft alles te maken met het feit dat asielmigratie vanuit een compleet andere taal en cultuur naar een hoogontwikkelde kenniseconomie gedoemd is om uit te lopen op langdurige uitkeringsafhankelijkheid. En hoe meer begeleiders, taalcoaches, taskforces en poldercommissies je daar tegenaan gooit, hoe duurder de asielindustrie wordt voor de gewone man die elke ochtend in de file staat om de belastingen op te brengen.

Het is ook zo typerend voor de VVD en het CDA. In verkiezingstijd spelen ze de strenge poortwachter die vindt dat iedereen zijn eigen broek moet ophouden, maar zodra de SER met een dik rapport komt waarin de schuld bij de inrichting van het inburgeringsstelsel wordt gelegd, tekenen Aartsen en Van den Brink grotendeels bij het kruisje.

Als na acht jaar nog altijd 41 procent van de statushouders geen baan heeft, dan is de oplossing niet het afzwakken van de eisen of het optuigen van weer een ministeriële Taskforce om werkgevers onder druk te zetten. De enige echte oplossing is het onmiddellijk stopzetten van de instroom die deze bodemloze put elk jaar verder vult.

Want een kabinet dat het een "gezamenlijke maatschappelijke opdracht" noemt om miljarden te blijven pompen in een stelsel waarin vier op de tien statushouders zelfs na acht jaar nog niet werken, leeft op een compleet andere planeet dan de werkende Nederlander.