Politici krijgen tot 18% loonsverhoging: advies aan nieuw kabinet terwijl zorg en sociale zekerheid krimpt

De commissie, voorgezeten door D66-coryfee Alexander Rinnooy Kan, vindt dat het werk van politici de afgelopen jaren ‘zwaarder’ is geworden. Complexere problemen, hogere verwachtingen van burgers, meer intimidatie. Politici zijn zichtbaarder, melden meer bedreigingen, haken vaker af. De beloning sluit niet meer aan bij de praktijk, concluderen ze. Sterker: een secretaris-generaal verdient nu al bruto 1000 euro per maand meer dan een minister (17.332 vs 16.220 euro). Dat kan niet, zegt Arpa. De minister moet als politiek eindverantwoordelijke de hoogste beloning hebben. Logisch, toch?

Het advies heet veelzeggend ‘Een gewaardeerd ambt’. En ja, het is beladen. Want terwijl gewone Nederlanders de broekriem aanhalen, willen de politieke elite drie jaar lang forse salarisstijgingen. Vooral in de grote steden: burgemeesters, wethouders en raadsleden drie keer 6 procent erbij. In het platteland iets minder. Want blijkbaar is het werk daar minder zwaar. Of minder zichtbaar. Of minder intimiderend. Hier zie je weer dat klassieke onderscheid: de Randstad krijgt meer, het platteland mag toekijken.

Intimidatie? De commissie noemt het als belangrijke reden. Politici zouden meer bedreigd worden, dus hogere beloning nodig om talent aan te trekken. Nou, als raadslid in een middelgrote gemeente (Sliedrecht) al acht jaar lang heb ik nog nooit een dreigement gehad. Waarom? Omdat ik niet de leefomgeving van mijn kiezers kapot maak met AZC’s die de veiligheid en leefbaarheid aantasten. Omdat ik niet pleit voor autoluwe wijken die MKB’ers het licht uit doen. Veel autobezitters zitten hier ook totaal niet op te wachten. Mensen worden niet boos om niets. Ze worden boos als hun directe leefwereld verslechtert door Haagse en lokale keuzes. Dat is geen intimidatie, dat is democratische feedback. Als politici dat niet aankunnen, dan moeten ze misschien een ander vak kiezen – niet hun salaris laten verhogen.

Dit is typisch Den Haag. De elite waardeert zichzelf het liefst met belastinggeld. Terwijl de burger wachtlijsten ziet groeien, energieprijzen exploderen en woningnood escaleert, moeten politici er 18 procent bij. Want het werk is ‘zwaarder’. Alsof een wethouder die een AZC doordrukt meer risico loopt dan een ondernemer die failliet dreigt te gaan door hoge lasten en netcongestie. Alsof een Kamerlid dat stemt voor massa-immigratie harder wordt aangepakt dan een boer die zijn bedrijf ziet kapotgemaakt.

Het nieuwe kabinet zou dit advies in de prullenbak moeten gooien. Niet uit gierigheid, maar uit fatsoen. Politiek moet geen lucratief baantje zijn met automatische loonsverhogingen. Het moet een roeping zijn. En als het te zwaar is geworden? Dan is dat misschien een signaal dat het beleid niet meer aansluit bij de kiezer. Niet dat de portemonnee moet worden gespekt.