De Britse premier David Cameron gaf vorige week een opmerkelijke toespraak. De aanleiding werd gevormd door het 400-jarig jubileum van de uitgave van de King James Bible – de Engelse bijbelvertaling die als voorbeeld diende voor onze eigen Statenvertaling.
In de Britse literaire traditie neemt de King James Bible een aparte plaats in. Hij schiep het taalkundig arsenaal waar generaties auteurs sindsdien gebruik van hebben gemaakt. Alleen al om die reden was het volkomen begrijpelijk dat Cameron de Bijbel een centrale plaats in verleden en heden van de Britse samenleving toedichtte.
Maar hij ging nog verder. Diezelfde centrale plaats was er volgens hem namelijk niet alleen voor de uit 1611 stammende vertaling van het christelijke heilige boek, maar voor het christelijk erfgoed in zijn totaliteit. Het Verenigd Koninkrijk was en is, zo verklaarde hij onomwonden, een christelijke natie. Dat christelijke zit hem niet alleen in de rijke verzameling cultuuruitingen van schilders, schrijvers, dichters, beeldhouwers en architecten die in hun werken uiting gaven aan hun christelijk geloof (of, recenter, hun verzet daartegen). Het zit hem ook in het stelsel van politieke opvattingen en waarden dat in aanspraak misschien universeel is maar in zijn oorsprong overduidelijk christelijk.
De bijbelse opvatting dat elk menselijk leven zijn eigen unieke waardigheid heeft en dat daarom geen mensenleven ondergeschikt mag worden gemaakt aan dat van een ander ligt ten grondslag aan onze noties van vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid – noties die bijvoorbeeld geheel vreemd zijn aan het Indiase hindoeisme, met zijn verwerpelijke kastenstelsel. Het idee dat de overheid niet moet treden in de verhouding tussen een mens en zijn Schepper vormt de basis van onze scheiding van kerk en staat, een fenomeen dat in Islamitische landen onbekend is. Anders dan in het jodendom is deze directe relatie tussen God en gelovige niet voorbehouden aan enkele uitverkorenen, maar aan iedereen die zo’n relatie zoekt. En anders dan in het Boedhisme leidt het christelijk geloof niet tot een verwijdering tussen indivudu en samenleving, maar juist tot een nauwere band.
Onderzoeken tonen keer op keer aan dat christenen meer dan gemiddeld betrokken zijn bij de samenleving waarin ze leven. Ze geven meer aan liefdadigheid en verrichten zelf ook meer werk voor liefddadige doelen, ze gaan vaker naar de stembus dan anderen, ze zijn ook vaker lid van een politieke partij. Natuurlijk valt er in de millennialange geschiedenis van het christendom wel het een en ander te bekritiseren en soms zelfs ronduit te veroordelen; christenen bleken doorgaans helaas veel minder heilig dan hun Heiland. Maar laat wie dat betreft zonder zonde is, de eerste steen werpen.
Verhalen over de tekortkomingen van christenen en hun kerkelijke instituties horen we genoeg, verhalen over de unieke waarde die het christelijk erfgoed wel degelijk heeft voor het westerse beschavingsexperiment veel te weinig. Camerons toespraak verdient het daarom ook in ons land gelezen en besproken te worden. Het is een goed getimede herinnering aan de betekenis van het erfgoed dat ontstond uit leven en preken van de Mensenzoon wiens geboorte we vandaag vieren. Prettig Kerstfeest!
Zou onze kunnegin het wel met
Zou onze kunnegin het wel met Cameron eens zijn? Want ik vrees, dat we er vandaag weer van langs krijgen, ik bedoel dat we die anderen niet voldoende op christelijke wijze bejegend hebben.
De Dagelijkse Standaard
Een fijn kerstfeest Joshua en iedereen op Dagelijkse Standaard
Ja, heel goed getimed,
Ja, heel goed getimed, Cameron's speech. Hitchens was nog geen eens koud.
Doet me denken aan Naomi Klein's boek The Shock Doctrine, die ze ook niet durfde te publiceren terwijl Milton Friedman nog leefde.
hier mijn gedachte bij de
hier mijn gedachte bij de toespraak van Cameron: http://www.dagelijksestandaard.nl/2011/12/cameron-houdt-onzinnig-pleidoo...
Bedankt Josuha voor deze bemoediging..
Inderdaad, het "grondpersoneel" van onze christelijke kerken heeft menig keer de plank misgeslagen.
Maar het is inderdaad, zoals de schrijver van het stuk betoogd, de christelijke leer heeft ook veel goeds met zich mee gebracht.
Door de kernwaarden; barmhartigheid, naastenliefde, en opofferingsgezindheid hebben we kunnen zien hoeveel goede werken er door priesters, predikanten en religieuzen zijn verricht, dat laat onverlet dat er ook dingen gebeurd zijn zoals het misbruik van kinderen, dat niet goed gepraat moet worden.
Als ik voor mezelf de rekening opmaak, staat het Christendom nog steeds in de plus.
Christelijke wortels
Vandaag 3 vorsten een Kersttoespraak horen houden. Albert en Bea hadden een wazig politiek correct verhaaltje over milieu en meer met elkaar delen. Alleen koningin Elisabeth had een Kersttoespraak over de geboorte van het Christus-kind en vergeving. Hulde voor the good old Queen Elisabeth!
red, white and blue
Ik plaats vraagtekens bij de uitspraak dat '...onze noties van vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid...' voortkomen uit Christelijke beginselen of bijbelse opvatingen. Het zijn noties van wat werd aangeduid met 'De Verlichting', wier filosofie juist werd gekenmerkt door een uiterst rationeel, seculier mens- en maatschappijbeeld.
Kant heeft het mooi verwoord in diens pamflet 'Was ist Aufklârung ?'. Het Rationalisme van Locke, het Empirisme van Hume, de filosofie van Spinoza, de ideeën van Diderot en Voltaire, Montesquieu en Newton. Dát vormt de basis van de noties vrijheid, gelijkheid en broederschap (rechtvaardigheid).
De Verlichting staat aan de basis van de afbrokkeling van de macht van de toenmalige geestelijke leider, de Kerk, en die van de toenmalige wereldlijke leider, de Adel. Hun plaats werd ingenomen door de burger.
De Verlichting stond aan de basis van de bekende machtenscheiding, oorspronkelijk al geformuleerd door John Locke. Scheiding tussen Kerk en Staat tot gevolg hebbend.
Het lijkt er bijna op, dat in deze tijden de anti-Verlichting weer opgeld doet: de mens neigt van nature tot het Kwade en moet (dus) worden onderworpen worden aan een stelsel, verzonnen door een nieuwe bureaucratische elite. We weten allemaal waar die zetelt.
Vertrouwen? Waarop eigenlijk?
Trias politica noemt een heleboel namen en niet toevallig staan de werken van deze mensen, die juist heel veel aan de wetenschappelijke ontwikkeling van de westelijke wereld hebben bijgedragen nog altijd op de index van verboden boeken van de Rooms katholieke kerk. {Nota bene, de meesten waren niet aan een universiteit verbonden! Dat zal met vrijheid te maken hebben.} Het ligt anders dan auteur Livestro meent. Het christendom is naar mijn idee de schepping van het Romeinse Rijk. De wrede en zeer hebzuchtige oligarchie zag in de godsdienst het beste middel om de mensen onder de duim te houden. De daden van die heersende kliek waren voor het overige ook onbeschrijfelijk slecht. Eeuwenlange propaganda doet ons anders geloven. Dat gaat tot op de dag van heden door.
Over die maatschappelijke betrokkenheid van christenen ben ik ook niet te spreken. Ik denk dat men zich veel meer kan permitteren dan anderen. Dat houdt ook in illegaal handelen. Saboteren van vreemdelingenbeleid bijvoorbeeld. Waarmee alles in de westerse wereld op zijn kop wordt gezet. Daar zit de kerk niet mee. Die is trouwens universeel. Dat is uit machtsbereik en juist omdat men niet om mensen geeft. Als de maatschappij niet diepgaand kan worden beïnvloed, eventueel wordt samen gewerkt met andere godsdiensten en politiek gerichte organisaties op dit punt, opportunisme, gaat de godsdienst teloor. Steeds een grote claim op de overheid die aan veel tegemoet komt. Echt onbehoorlijk.
De kijk op de werkelijkheid is in de westerse wereld erg vertroubleerd. Dat komt door permanente indoctrinatie, die steeds bepaald belang vertegenwoordigt maar zelden het belang van het volk. Het is zelfs vaak zo dat niemand, ook de niet-christen daarmee, nog de waarheid kent en te vaak ook niet het eigen belang. In wezen censuur. Voorbeelden: de grote fraudeurs in deze tijd worden in meederheid beschermd, de diepere oorzaak van de kredietcrisis, de vele oorlogen in Europa vanaf het jaar nul, de dogmatische politieke gespletenheid van westerse landen. Mag u over nadenken. En dan de liefdadigheid. Alle grote maffiabendes houden zich er mee bezig. Die weten een bepaalde laag van de bevolking aan te boren (te binden), die en dom en hulpbehoevend is. Op zijn mooist dan. De eerste vraag hoort te zijn: waarom? De liefdadigheid heeft meer kanten.
Men mag de belangrijkste vraag en die is naar de waarheid van het geloof, niet wegpoetsen. Voor wie is die nu overtuigend? En voor wie niet? Eerlijk?
Het mag wel zo zijn dat we
Het mag wel zo zijn dat we ons als land officieel neutraal hebben verklaard tegenwoordig, maar de basis van elke westerse staat is altijd nog het christelijke geloof in welke vorm dan ook. Het zei op rooms-katholiek gebasseerd dan wel op protestante grond. Je hoeft maar een keer de stad door te lopen en je ziet de historie van het christelijk geloof van alle kanten naar je toe komen.
Met name in december hebben we in kerst en sinterklaas een hele maand aan christelijke symboliek zonder dat je dat zelf misschien opvalt. En je hoeft zelf niet eens christen te zijn, maar ook het hele denken hier heeft een christelijk uitgangspunt.
Dat is ook precies de reden waarom er geen plaats is voor islam hier.
(maar er zou nergens plaats moeten zijn voor islam)
Eppur si muove!
Goedemorgen Bes Tolen. Ik wist niet dat de werken van die Verlichtingsdenkers op een verboden boeken index van de RK Kerk stonden. Ik meen me te herinneren dat diezelfde Kerk zelfs Galileo Galileï heeft gerehabiliteerd. Wel 350 jaar na zijn dood, maar toch.
Over de vragen die je stelt: ik denk dat het tot de menselijke natuur behoort dat een kleine groep wil heersen over de massa. Dat is van alle tijden en staat m.i. los van een specifiek geloof. Wel laat de geschiedenis zien dat niet zelden een geloof, welk geloof dan ook, daarin staat het christendom niet alleen, werd gebruikt om voor het nodige fanatisme te zorgen om de macht van een kleine groep over de massa in stand te houden.
Het ligt ook niet zwart-wit. Zo heeft de adel grote wetenschappers en kunstenaars gefinancierd, tot in de laat 19e eeuw, begin 20e eeuw aan toe, en heeft de Kerk uiteraard ook bijgedragen aan de steun voor minderbedeelden.
Wat ik wilde zeggen is, dat de oorsprong van 'vrijheid, gelijkheid, broederschap' niet besloten ligt in de RK Kerk, maar juist in wereldlijke stromingen, die aan de basis hebben gestaan van wat men is gaan aanduidedn als De Verlichting. Het gemeenschappelijke kenmerk van veel van de Verlichtingsfilosofen was hun zoeken naar 'waarheid'. Niet de waarheid van het geloof, maar de 'echte'.
De huidige moderne tijd kenmerkt zich door massale informatie, die met de snelheid van het licht de wereld overgaat. Dit fenomeen is betrekkelijk nieuw en nooit eerder vertoond in de wereld. Zoals alles kan dit ten goede en ten kwade aangewend worden. De tijden dat een institutioneel geloof de mensen dom kon houden door de waarheid te verbloemen zijn gelukkig afgelopen, maar wie kijkt hoe de nieuwe bureaucratische elite probeert de massa knollen voor citroenen te verkopen waant zich somtijds terug in De Middeleeuwen.
Ik kan mij goed voorstellen, dat u niet voor niets uw nickname heeft gekozen (BesTolen)...
@ Trias Politica: 'De tijden
@ Trias Politica:
'De tijden dat een institutioneel geloof de mensen dom kon houden door de waarheid te verbloemen zijn gelukkig afgelopen, maar wie kijkt hoe de nieuwe bureaucratische elite probeert de massa knollen voor citroenen te verkopen waant zich somtijds terug in De Middeleeuwen.'
Touché!
@Trias 06.17. uur.
Hulde voor uw zeer deskundige uitleg.
En evenals U ben ik van mening, dat de Verlichting zuiverend heeft gewerkt, zeker naar het christendom toe.
Als conservatief en christelijk opgevoed, kan ik zeker nog veel halen uit het goede wat Christus heeft gebracht, maar de essentie dient inderdaad te zijn, "Mens streef naar het goede, beter U", gehaald uit de filosofie van Immanuel Kant, die ik zeer acht.
Het geloof is niet het bepalende, en dat zeg ik als christen, maar de opstelling van de ene mens t.o.v. zijn of haar naaste-evenmens-.
Bedankt Trias voor uw zeer leerrijke commentaren.
@havank
Dank voor de complimenten. Als het goed is komt morgenochtend een stukje over de wortels van de Europese cultuur hier, dat ik vanochtend schreef. Mede geïnspireerd door dit artikel.
Beste Bes Tolen
Wel bedankt voor
Beste Esther. Ik heb het bericht in Kerknieuws nu ook gelezen maar het is naar mijn idee niet helemaal correct. . De index met de daaraan verbonden censuren heeft geen kracht van kerkelijke wet meer maar houdt de morele waarde in de zin van dat gelovigen wordt gevraagd zich in acht te nemen. Rest de vraag of je kunt stellen dat de index alleen nog een historisch document is. Niet helemaal blijkbaar maar wel een groot verschil met eerder.