NRC: het is allemaal de schuld van Gerard Reve

Pim Fortuyn, Theo van Gogh, Martin Bosma: Gerard Reve, Gerard Reve, Gerard Reve.

Via de ‘NSB-vlag’ voor het raam van een PVV-Kamerlid vallen voor NRC-columnist Bas Heijne alle puzzelstukjes samen: het is allemaal de schuld van Gerard Reve.

Als er ooit een geschiedenis van nieuw-rechts populisme wordt geschreven, dan mag daarin de grootste invloed niet ontbreken: Gerard Reve. De taal van de huidige politieke revolte is doordrenkt van reviaanse ironie – het half ironisch, half serieus sarren van die brave progressieve weldenkenden met hun humorloze bedilzucht en morele zelfgenoegzaamheid. „Ze moesten een brandende poppenwagen je kutwerk binnenrijden”, luidt de favoriete zin van veel revianen. Daar zit het allemaal in – die hyperbolische agressie die echte woede uitdrukt, maar tegelijk ook komische onmacht. De ironie van Reve, altijd maar half ironisch, heeft zich nu in het publieke domein genesteld. Theo van Gogh, die ‘de Goddelijke Kale’ Fortuyn mocht influisteren, was een groot Revefan. Martin Bosma vindt Reve de grootste schrijver. Het beste van GeenStijl druipt van reviaanse ironie.

Heijne heeft echter een manier gevonden om te achterhalen wat deze mensen écht vinden: naar het buitenland kijken. Daar bestaat namelijk geen Gerard Reve en zegt men als gevolg nog gewoon wat men vindt, zonder ironie:

De huidige populistische partijen in Europa missen die fijne reviaanse ironie. Ze zijn pijnlijk humorloos. Dit is ons land, luidde de slogan van het Vlaams Belang bij de laatste verkiezingen. Mut zur Heimat! kopt de Oostenrijkse FPÖ. Je kunt er van vinden wat je wilt, eerlijk is het wel. In Nederland is ironie een middel geworden om niet te hoeven te zeggen wat je bedoelt, om niet op een overtuiging betrapt te kunnen worden.

En zo klopt het allemaal weer in het hoofd van de NRC-columist.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

5 reacties

  1. Gielah

    Het mag dan humorloos zijn en van weinig literaire kwaliteit, maar ik vind de uitdrukking: ‘ Dit is ONS land’, toch eigenlijk behoorlijk to the point.

  2. J. School

    In het buitenland bevinden zich ook nog filosofen die zichzelf niet zo pijnlijk verlagen tot het niveau van een gemankeerde polemist, die met gloeiende konen en nat kruis van de voorpret haastig zijn even geforceerde als rancuneuze analogieën neertikt, in de ijdele hoop reeds bij leven te worden opgenomen in een denkbeeldige eregalerij van toekomstige verzetshelden.

  3. Karl Kraut

    Goed schrijven zou in het geval van Bas Heijne inhouden zich onthouden van schrijven.

     

    Maar Bas Heijne zelf zit dus meer op de Mulisch-lijn. Wat jammer dan dat Bas Heijne niet vijftig jaar later in dit land ‘gebeurt’. Daarmee zit ik dan zelf weer op de Heinrich Heine-lijn:

     

    Gerard Reve: “De Duitse dichter Heinrich Heine schrijft: als het einde der wereld gekomen is, ga ik naar Holland,
    want daar gebeurt alles 50 jaar later.”

     

  4. J. School

    In het buitenland bevinden zich ook nog filosofen die zichzelf niet zo pijnlijk verlagen tot het niveau van een gemankeerde polemist, die met gloeiende konen en nat kruis van de voorpret haastig zijn even geforceerde als rancuneuze analogieën neertikt, in de ijdele hoop reeds bij leven te worden opgenomen in een denkbeeldige eregalerij van toekomstige verzetshelden.

  5. Raaf

    Er schijnen daadwerkelijk nog steeds mensen te zijn die niet trouw zweren aan de islam-vlag en de Linkse Kerk die nog steeds een abbonement hebben lopen op dit zieltogend haat-vod.

     

    Ik vind dat werkelijk verbijsterend.  

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.