De belegering van Wenen

Noot van de auteur: Voor onderstaand verhaal over het beleg van Wenen heb ik elementen gebruikt uit een eerdere publicatie over deze historische slag in het Historisch Nieuwsblad en op IsGeschiedenis.nl. De tussen aanhalingstekens geplaatste (en gehyperlinkte) gedeeltes zijn rechtstreeks gebaseerd op deze eerdere publicaties. Mijn excuses aan beide auteurs voor het pas later invoegen van deze bronverwijzing.

In de zomer van 1683 is Wenen omsingeld door een leger van meer dan honderddertigduizend Turken en Tartaren. De verdedigers van de stad zien aan de overkant van de Donau en rondom hen een onafzienbare vlakte van tenten ontstaan. Ondanks hun enorme overmacht kiezen de aanvallers voor de langzame uithongeringsstrategie. Terwijl de Turken zich ingraven bemoeien Tartaarse ruiters zich met de omgeving van de stad: “oogsten worden platgebrand en dorpen en kloosters uitgemoord. Op grote schaal wordt er geplunderd en verkracht en overlevenden worden afgevoerd naar de slavenmarkt.” Er breekt een angstige tijd aan voor de inwoners van Wenen. Zullen de muren het houden? Of zal de stad in handen vallen van de moslims?

De grootste tent in het legerkamp van de Turken is die van grootvizier Kara Mustafa. Met zijn extravagante personeel en meegebrachte huisdieren zoals katten, konijnen, papegaaien en een struisvogel is dit het onmiskenbare hoofdkwartier. Mustafa heeft van Sultan Mehmet IV de opdracht gekregen om Wenen te veroveren en hij is vastbesloten om deze opdracht tot een goed einde te brengen. “Kara (‘zwarte’) Mustafa staat bekend om zijn grenzeloze ambitie en zijn harem van vijftienhonderd vrouwen, maar vooral ook om zijn wreedheid. In 1679 heeft hij alle gevangenen uit een Pools stadje levend laten villen.” “Ik zal nog geen vrucht in de moederschoot sparen”, laat hij de Weners weten. Als ze vanaf de muren de op staken gezette hoofden zien van hun vermoorde landgenoten weten ze dat het menens is. 

De keurtroepen van de Ottomanen worden gevormd door de janitsaren. Deze werden als klein kind geroofd uit christelijke gezinnen, vooral uit de door de Ottomanen veroverde Balkanlanden. Afgezonderd van hun familie en cultuur werden ze bekeerd tot de islam en ondergingen ze een lange en onmenselijk harde training. Het zijn deze janitsaren die de omwalling en de bastions van Wenen bestormen als de Ottomanen de zwakke plekken in de verdediging onder vuur nemen. Maar ondanks de doodsverachting waarmee de janitsaren vechten zijn de Weners in eerste instantie optimistisch. Doordat de Ottomanen veel tijd nodig hadden voor de mobilisatie is Wenen versterkt en bevoorraad en is er een garnizoen van ruim tienduizend verdedigers in de stad. “Bovendien zijn de Turkse kanonnen te licht en de vestingwerken van de stad ongeschikt voor stormladders.”

Waar de verdedigers zich pas echt zorgen over maken is de oorlog onder de grond. “De Turkse mineurs zijn echte specialisten en graven geduldig steeds langere tunnels. Als muskusratten boren ze zich een weg onder de bolwerken om daar hun springladingen tot ontploffing te brengen.” Voor de Weners vangen er slapeloze nachten aan; bij elk huis worden de oren tegen de vloer gelegd. Iedereen is bang dat uit een gat onder zijn huis de eerste vijandelijke soldaten de stad zullen binnendringen. Wie gekras of gerommel hoort moet dit onmiddellijk melden. De Weners gaan als nooit tevoren naar de kerk, maar hard gezongen wordt er niet want Wenen luistert. Vanuit de stad worden er graafploegen de bodem in gestuurd om tegen-gangen te graven. “Soms komt het tot gevechten onder de grond, maar meestal graaft men langs elkaar heen.”

In de 17e eeuw is heel Zuid-Oost Europa onderdeel van het Ottomaanse rijk. Hongarije ligt op de grens en fungeerd als slagveld tussen de Turken en de Habsburgers. De Ottomanen zijn al eeuwenlang een bedreiging voor Europa en hebben in 1529 ook al eens een poging gedaan om Wenen te veroveren. De stad wordt door hen als ‘de gouden appel’ gezien. Het is veruit de grootste stad van Midden-Europa en na verovering ervan ligt Duitsland en de rest van Europa voor hen open. Maar belangrijker nog, de keizer van het Heilige Roomse Rijk zetelt er; opvolger van de roemruchte Romeinse caesars. Keizer Leopold I is Wenen echter allang ontvlucht. En terwijl de Turken tunnels graven, “galopperen zijn boodschappers naar de keurvorsten van Saksen en Beieren, naar de graaf van Waldeck en naar koning Jan Sobieski van Polen”.

Eind augustus wordt de situatie steeds nijpender voor de inwoners en verdedigers van Wenen. De Turken hebben het Burgbastion veroverd en hun mijnen hebben bressen geslagen in de buitenste muur. Zelfs met handgranaten en kanonnen vol schroot wordt het steeds moeilijker om de dichte drommen janitsaren buiten de muren te houden. In de stad is dysenterie uitgebroken en de Weners beginnen de moed te verliezen. Waar blijven de bondgenoten van de keizer? “Het leger van Karel van Lotharingen, een zwager van de keizer, zwerft al rond de stad maar is lang niet opgewassen tegen de overmacht.” *(http://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/28341/daar-komen-de-turken.html)

Op 28 augustus worden er vuurpijlen afgeschoten, in de hoop dat het ontzettingsleger het signaal begrijpt. “Een paar dagen later verzamelen eindelijk de Duitse keurvorsten zich bij Tulln, nog geen 25 kilometer van Wenen. In Tulln wachtten ze op Sobieski en zijn hoofdmacht.”

In het keizerrijk van Leopold I betaald men in die tijd Türkensteuer (Turkenbelasting) om de strijd tegen de moslims te bekostigen. En op bevel van de keizer zijn er overal Turk-bellen om alarm te kunnen slaan. Toch is het begin september zeer de vraag of deze maatregelen Wenen zullen redden. Er is een gapend gat ontstaan in de laatste muur rond de stad en de Turken maken zich op voor een grote stormloop. Maar dan arriveert eindelijk de Poolse cavalerie. De bondgenoten trekken samen met Karel van Lotharingen door het Wienerwald en in de vroege ochtend van 12 september kijken ze vanaf de Kahlenberg neer op het belegerde Wenen. “De ceremoniemeester van Kara Mustafa zou de aanblik van het aanvallende christelijke leger niet meer vergeten. In zijn dagboek schrijft hij: ‘Als zwarte pek, die alles op zijn weg vernietigde, stroomde het de helling af’.”

Er volgt een twaalf uur durende bloedige strijd tussen de Turkse infanterie en de gecombineerde troepen van keizer Leopold en de Duitse staten, die later de ‘Heilige Liga’ genoemd zullen worden. Op dat moment zijn de Turken nog steeds bezig Wenen binnen te komen. De Turkse mineurs hebben een finale ontploffing voorbereid onder het Löbelbastion om een laatste grote bres in de verdediging te slaan. Maar terwijl er boven de grond op leven en dood wordt gevochten ontdekt één van de Weense tunnelgravers de Turkse mijnen en weet hij de springlading net op tijd onschadelijk te maken. Aan het eind van de middag stijgt er plotseling gejuich op onder de troepen van de Heilige Liga als op het afgesproken moment de Poolse cavalerie verschijnt. In de grootste cavaleriecharge uit de geschiedenis stormen twintigduizend met lange lansen bewapende Poolse ruiters de helling af.

Aangevoerd door koning Jan Sobieski breekt de Poolse cavalerie door de Turkse linies heen. Ze snijden dwars door het Ottomaanse leger en gaan in de verwarring die ontstaat recht op het tentenkamp af. De laatste nog overgebleven verdedigers van Wenen springen vanachter de muren tevoorschijn en mengen zich ook in strijd. Na nog geen drie uur vechten na de charge zijn de Turken verslagen en is Wenen ontzet. “Na de slag parafraseert koning Jan Sobieski de beroemde woorden van Julius Caesar: Venimus, Vidimus, Deus vincit – ‘Wij kwamen, wij zagen, God overwon’.”

De sultan houdt Kara Mustafa verantwoordelijk voor de nederlaag en laat de grootvizier executeren in Belgrado. De Ottomanen verliezen in totaal 60.000 manschappen en worden vanaf dat moment steeds verder teruggedrongen. De nipte redding van Wenen doet de Europese leiders besluiten de Heilige Liga op te richten om het christelijke Europa te beschermen tegen de moslims. Hongarije wordt terugveroverd en bij de vrede van Karlowitz in 1699 verliezen de Ottomanen nog veel meer land. Wanneer de Turken Griekenland uitgejaagd worden moet één historische Europese schat het echter nog ontgelden. Het Parthenon in Athene, dat 2000 jaar overleefd heeft, wordt door de Turken als wapendepot en kruithuis gebruikt en wordt in de strijd opgeblazen. 

Gebruikte bronnen:

  • “A History of the Modern World”, R.R. Palmer e.a.
  • “Daar komen de Turken”, Luc Panhuysen Historisch Nieuwsblad
  • “Beleg van Wenen: laatste Ottomaanse invasie van Europa”, Robin Bruggeman IsGeschiedenis.nl
Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en word lid van onze spiksplinternieuwe Facebookgroep!

Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

25 reacties

  1. GeneraalPPardon

    dr. Kwast:

    Je kunt een links gehersenspoelde bezwaarlijk overtuigen, zoals je een ontkenner van de Holocaust niet kan overtuigen, zoals je een ontkenner van de islamisering niet kan overtuigen. Ontkenning van de islamisering is de auto-immuunziekte van het volk dat voor tirannen zwicht. Het is de auto-mutilatie van de verholen calvinistische media die klaarstaan om de Linker Wang toe te keren, want “weg met ons”.

     

    Bij linksen die altijd verwijzen naar de zondeboktheorie is de realiteit de zondebok. En dat is niet per se de rationaliteit, want die is ook het instrument van zgn. intellectuelen om utopieën voor te spiegelen.

    Ook nu is Turkije alleen maar seculier in schijn, kijk maar naar de vlag. Turkije bezit al lang een godsdienstige overheidsdienst, de diyanet, belast met het regelen van de islam, ook in het buitenland. Hier heet deze dienst “Islamitische Stichting Nederland”.

    En het oprakelen van de Armeense genocide (1915) krenkt de identiteit van Turkse moslims die er überhaupt onder lijden dat hun Ottomaanse Wereldrijk (1517-1917) zo smadelijk onderging in Wereldoorlog-1. Het islamisme en de de-secularisatie van Erdogan (“er bestaat geen gematigde islam, minaretten zijn onze bajonetten”) zet zich af tegen het seculier bedoelde Turkije van Kemal Ataturk (1923). Omdat Turkije in wezen globaal conservatief islamitisch is kan Erdogan zijn sloopwerkzaamheden voortzetten.

     

     

  2. Eminem2

    @ Jan Van 

     

    Broeva, Haro!”

     

    Wat een dronken Obelix riep? Ik zie het verband even niet…

  3. Evert Mouw

    Zou de “Battle of Helm’s Deep” uit LOTR hier een verwijzing naar zijn?

    http://www.youtube.com/watch?v=Z6XicBBN1l4

     

    De overeenkomt: juist als alles verloren lijkt, komen de reddende troepen de beslissende slag brengen. Vgl. ook het ontzet van Leiden.

     

    Natuurlijk is het verleidelijk om de levenskrachtige geest uit vroeger eeuwen te vergelijken met het suicidale Europa van nu. Zonder (irrationeel?) geloof in iets hogers lijkt de mens, of in ieder geval de meerderheid, enkel nog op korte termijn te kunnen denken. Dat zou wel een hoop verklaren.

  4. Govert

    Ook ‘leuk’:

    De geschiedenis van islam in Europa en hoe het ons nu beïnvloedt.

    Why We Are Afraid, A 1400 Year Secret, by Dr Bill Warner –
    https://www.youtube.com/watch?v=t_Qpy0mXg8Y

  5. cmsuijkerbuijk

    De geschiedenisliefhebbers zullen dit ook wel leuk vinden:

    The Siege of Vienna 1/5 – YouTube

  6. oudgediende

    Is de diepere betekenins  dat toen de christelijke landen tenslotte een eenheid vormden tegen de ottomaanse expansiedrift? En dat nu ze een eenheid vormen om de islamitische expansiedrift niets in de weg te leggen?

    De geschiedenis kan ons wijze lessen leren. Voor het te laat is.

  7. Percolator_HNJ

    Prachtig verhaal. Opdat wij niet vergeten!

  8. arno

    Alleen zijn ze nu zonder wapens gekomen, als je de baarmoeders niet meerekent. En ook hebben we al toe gestaan dat ze hun eigen kazerne’s/triomfbogen (moskee) hebben kunnen bouwen.

  9. metamorfose

    De dag dat de reddende Polen bij de muren van Wenen opdoken, 11 september, de dag dat de islamitische expansie richting Westen gekeerd werd, is door de geitenhoeder-horden gebruikt om ons opnieuw officieel de oorlog te verklaren door de Twin Towers binnen te vliegen.

    Mooi stuk, complimenten.

     

  10. Fop Schipper

    Treffende vergelijking met de slag om Helm’s Deep inderdaad (Lord of the Rings). Had ik nog niet eens over nagedacht, maar er zijn zeker parallellen. Helm’s Deep staat ook op het punt om te worden ingenomen als de Rohirrim onder aanvoering van Gandalf in de vroege ochtend de helling af komt stormen…

     

    Hele mooie scene in de film ook trouwens.

  11. Kiwi45

    Prachtig verhaal. En het deed me denken aan dat mopje.

    Twee Marokkanen komen met een roeibootje de Rotterdamse haven in gevaren. De douane houdt ze aan, en vraagt wat ze komen doen.

    ‘Nou, wij komen Nederland binnenvallen, en maken er een Islamitisch land van.’

    De douanier lacht, en roept: ‘ja, ja, met z’n tweetjes zeker?’

    ‘Nee hoor,’ zegt de Marokkaan, ‘wij zijn alleen maar de achterhoede, de rest is er al.’

     

  12. dr.Kwast

    Hoe veel lezen de Standaard ? Hoe veel lezen E.J Bron ? Hoeveel lezen echt nieuws ? Hoe veel zijn er die zeggen het zal mijn reet roesten mijn tijd zal het deuren, Arme kinderen.

  13. metamorfose

    Hier een aanvulling:

     

    ‘In a sense, the fateful date of 9/11 , 1683 marked the end of the 1,000-year reign of Islam. A thousand years of darkness seemed to draw to a close. The lack of innovation—the ‘bida’ that Islam dreaded—and the near-disappearance of the wealth-creating dhimmi population that sustained the Umma had exhausted and depleted Islam.’

    (uit: ‘Marked for Death, Islam’s War Against the West and Me’, Geert Wilders, p 112)

     

  14. Leo KarelJan

    Hoeveel kinderen die van school af komen kennen de namen van helden als Jan Sobieski en Karel Martel?

    Het slechte geschiedenisonderwijs maakt van een volk een ruggengraatloze kudde die zonder besef van het verleden door het leven gaat. Deze kudde is een gemakkelijke prooi voor de linkse “weg met ons” Gutmenschen.

     

    PS: Karel = Karel Martel  en Jan= Jan Sobieski.

  15. geert milders

    Adolf Hitler (Braunau am Inn, 20 april 1889 –Berlijn, 30 april 1945) was een in Oostenrijkgeboren Duits politicus en de leider van deNationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij. Hij was rijkskanselier van Duitsland van 1933 tot 1945 en staatshoofd(als Führer en rijkskanselier) van 1934 tot 1945.Hitler veranderde Duitsland van een beginnende democratie, de Weimarrepubliek, in een totalitaire staat met hemzelf als de absolute dictator, die elke tegenstand tegen zijn regime op meedogenloze wijze de kop indrukte. Tegenstanders werden opgesloten in concentratiekampen of, zoals Ernst Röhm, vermoord. Hitlers streven om de vernederingen van de Vrede van Versailles (1919) voor Duitsland ongedaan te maken en zijn expansiepolitiek om Lebensraum voor Duitsland te creëren, leidden tot het begin van de Tweede Wereldoorlog. Een ander kenmerk van Hitlers politiek was zijn extreem-racistische nazi-ideologie waarbij een ras van als Arisch beschouwde Übermenschen moest worden gecreëerd. Dat leidde tot de systematische uitroeiing van miljoenen die als Untermenschen gezien werden, zoalsJoden, maar ook Slavische volkeren, Roma,gehandicapten en andere niet-Joodse slachtoffers van het naziregime, in deHolocaust. Toen duidelijk werd dat Duitsland de oorlog zou verliezen gaf Hitler tevergeefs de opdracht dat het Duitse volk tot het einde door moest vechten en dat het de Duitse industriële complexen moest vernietigen. Zelf pleegde hij in zijn ondergrondse bunker in Berlijn zelfmoord. Aan het einde van zijn regering lag Duitsland en een groot deel vanEuropa in puin en waren er tientallen miljoenen doden te betreuren.

  16. huuskesgait

    Een andere lezing is dat de Turkse troepen de stad wilden bestormen, maar dat Kara Mustafa dat niet wilde en het in eerste instantie verbood. Als de stad ingenomen zou worden mochten de troepen na de overwinning de stand plunderen. Plus natuurlijk moorden, verkrachten, enz. In het tweede geval, dus dat de stad  zich zou overgeven, zou de hele buit voor Kara Mustafa zijn. En die had voor zijn weelderinge leefwijze, met o.a. een harem van 1500 vrouwen, per dag nogal wat geld nodig. Dus verbood hij de aanval…..

    Goodgoan: Gait H.M. Leferink

  17. jantje

    1 verschil: de Turken hadden toen de politici tegen, nu mee.

  18. Marcel Vos

    We hebben de croissant er aan te danken. Door Hongaarse bakkers uitgevonden om de overwinning op de Turken te vieren. Dit broodje heeft dus niets met Frankrijk te maken, maar alles met de Turkse halve maan, en de viering van de overwinning op de Turken.

  19. Twan 21

    Waar is de Heilige Liga nu? We hebben hem hard nodig.

  20. Guus

    Ik heb genoten van het verhaal dat ik al een beetje kende ,…maar toch,… fantastisch. Hedentendage zijn we op zo’n zelfde punt aangekomen. De moslims veroveren Europa op een hele tactische manier, welke de politici binnen de EU absoluut niet door hebben.(o.a. kinderen maken) Steeds meer Moskeeën verrijzen er en steeds meer aanhangers van de haatreligie stromen over de Europese grenzen hiernaartoe en niemand die er iets aan doet. Dat de democratie totaal misbruikt wordt door de aanhangers van de haatreligie wil ook niemand weten.

    Laf links (media en politiek) hebben het klimaat geschapen waardoor de islam momenteel floreert in Europa. Nog slechts zo’n tien jaar en er zitten veel teveel vertegenwoordigers van de haatreligie op plekken binnen de politiek en andere inrichtingen waardoor deze tactische oorlogsoverwinning een feit is.Burka’s mogen dan overal gedragen worden ,de shariawetgeving is dan legaal en wij stonden erbij en keken erna.

  21. Evert Mouw

    Dit was ik nog vergeten: dank voor het goed geschreven stukje geschiedenis! Goed om kennis te houden van de beslissende momenten die ons huidige bestaan bepalen.

  22. Matthijs

    Geschiedenis, altijd fascinerend!

  23. Jan Van

    Interessant.

    Het verhaal vh Parthenon even gecontroleerd……

    Broeva, Haro!

  24. louis-portugal

    Idd ironisch dat onze voorvaderen vochten tegen islam en turken en dat “voorgangers bij ons” hen nu op alle manieren faciliteren incl. het betalen cq. onderhouden van die invasie via allerlei uitkeringen enz.

  25. Two Ravens Black Kettle

    Muito obrigado voor dit fascinerend verhaal. One of the turning points in history. De strijd is logischerwijs pas gestreden wanneer Constantinopel weer terug is gekeerd in de Christelijke moederschoot. 

    Helaas is onze elite -net als de janitsaren- ook geislamiseerd. De janitsaren werden met ombarmhartig geweld omgeturned, onze elite doet het vrijwillig. De zich keizer wanende islamofascist Martin Schult voorop, de Quisling van Europa.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.