Interview Trouw met Pascal Bruckner over klimaat

Schuld en boete van Dostojevski.

Een gastbijdrage van Jeroen Hetzler.

Schuld en boete van Dostojevski. Dit is wat het interview van Kleis Jager In Trouw met de Franse denker Pascal Bruckner bij mij opriep … maar wel een beetje anders. Laat ik daarom meteen het vraaggesprek met u doorlopen. Kleis Jager schrijft:

Bruckner ziet in de ‘klimaatpaniek’ een nieuwe seculiere religie die is opgebloeid op de ruïnes van een ongelovige wereld. Wij zijn allemaal zondaars, enkel en alleen door onze aanwezigheid op aarde. Profeten van het einde van de wereld als Al Gore of de Brit sir Martin Rees (auteur van ‘Our Final Hour’) willen ons niet zozeer beschermen maar straffen, dwingen boete te doen, volgens Bruckner.

De AGW–hypothese is na meer dan 100 jaar tot op heden niet bewezen, zelfs weerlegd door de huidige temperatuurstagnatie. Hoe kan het dat dan toch zo velen hier zo onvoorwaardelijk in blijven geloven? Hoe is de gedachte ontstaan dat de wij mensen schuldig zouden zijn aan rampen die zich nog niet hebben voorgedaan en vermoedelijk nooit zullen plaatsvinden? Het Oudtestamentische oerbeeld van de erfzonde als schuld omdat de mens ooit de paradijselijke natuurlijke orde verstoorde, klinkt door in het AGW–geloof. De mens neigt van nature naar schuldgevoelens, herdefinieert ze binnen elke nieuwe religie (thans AGW), past ze in een nieuwe situatie in (duurzame transitie) en gaat over tot de orde van deze ‘nieuwe’ dag.

Het alarmisme is inderdaad omgekeerd evenredig aan de onverschilligheid van de publieke opinie. De paniekzaaierij maakte in 2007 en rond de klimaattop in Kopenhagen in 2009 nog indruk omdat het allemaal vrij nieuw was. Het heeft nu veel minder impact, we weten het nu wel, de opwarming heeft een plaats gekregen in de catalogus van bekende verschijnselen.

Opwarming van de aarde begon na het einde van de Kleine IJstijd rond 1750 en bij het begin van de Industriële Revolutie met toenemende menselijke CO2–emissie. Maar een causaal verband…? Zo kan men evengoed stellen dat de toename van het aantal auto’s de oorzaak is van de gestegen levensverwachting.

Daar komt bij dat de voorspellingen erg onzeker zijn. Men gaat nu uit van een stijging van de temperatuur met 0,5 tot 4,5 graden in 2081-2100, ten opzichte van 1986-2005. Zo’n enorme marge duidt erop dat de klimatologen het eigenlijk niet weten, het is eigenlijk helemaal geen voorspelling. Bovendien stagneert de temperatuur sinds vijf jaar. Als het nog vijf jaar zo doorgaat, dan wil dat misschien zeggen dat de klimatologen ernaast zitten.

De temperatuur stagneert al sinds 1998. Phil Jones van het CRU stelde dat 15 jaar voldoende is voor een verantwoorde uitspraak. Bruckners woorden zijn derhalve nu al bewaarheid zoals daadwerkelijk ook is gebleken door het falen van alle modellen die het IPCC hanteert.

Het aantal klimaatsceptici neemt toe, in ieder geval in Frankrijk, omdat de wetenschap haar autoriteit heeft misbruikt en geen enkele nuance toeliet. Zo hoorde je wel dat de opwarming net zomin weerlegbaar is als de zwaartekracht, of het feit dat de aarde rond is: zo wordt een principe verward met een historisch fenomeen.

Het woord ‘principe’ wekt inderdaad ten onrechte de indruk van een natuurwet, maar dat is de AGW–hypothese allerminst. Hetzelfde geldt voor het voorzorgbeginsel dat elke wetenschappelijke onderbouwing afwijst:

Het voorzorgbeginsel kan volgens deze EU-mededeling van toepassing zijn ‘als de wetenschappelijke informatie onvolledig is of geen uitsluitsel geeft dat de mogelijke gevolgen voor het milieu of of de gezondheid van mensen, dieren en planten weleens potentieel gevaarlijk en onverenigbaar met het gekozen beschermingsniveau kunnen zijn.

Verderop in het vraaggesprek gaat Bruckner hierop in. Eerst stelt hij:

Er wordt al gewerkt aan een economie met minder CO2-uitstoot. Alleen Duitsland, waar ze nu kerncentrales ontmantelen omdat de ecologie die met succes demoniseerde, neemt nu zijn toevlucht tot steenkool en gaat ons nu allemaal flink vervuilen, zonder dat iemand daar iets van zegt.

Deze intern strijdige situatie, en het zwijgen, is het gevolg van dogmatische struisvogelpolitiek die de inherente (technische) tekortkomingen ontkent van de bij de Energiewende aangewende middelen. Bruckner wijst voorts op de noodzaak van deemoed. Prometheus stal het vuur uit de hemel en werd zwaar gestraft voor zijn overmoed:

De ecologie heeft, terecht trouwens, altijd het idee van de menselijke industriële overmoed bestreden, het industriële Prometheïsme. Maar trappen ze nu niet in dezelfde val door van ons heersers van het heelal te maken die ook gaan over regen en zonneschijn? We hebben zeker een grote verantwoordelijkheid. Maar de natuur en het universum gaan denk ik onze macht te boven.

De christelijke erfzonde is nu vervangen door de ecologische voetafdruk, aldus Bruckner:

Als we onze schuld niet inlossen worden we gestraft met natuurrampen.

Geheel in de christelijke traditie tot ver na de Middeleeuwen kunnen we echter aflaten verdienen door het planten van bomen na een vliegreis in de verwachting regen, droogte, orkanen en zonneschijn te beheersen. Bruckner wijst in dit verband op het onderliggende motief dat zijns inziens het groene denken bepaalt:

Er is geen oorzakelijk verband tussen opwarming en rampen. Wie beweert dat dit wel zo is, wordt gedreven door een puur animistisch idee: het geloof in een bezielde aarde, een aarde die wraak neemt op ons, een zieke, vertoornde Gaïa die het op ons heeft voorzien.

Pittige uitspraken gaat Bruckner niet uit de weg. Met deze twee besluit ik deze bijdrage.

Het is dramatisch dat de huidige regering zich een energiebeleid laat dicteren door een clubje dat leeft in de mythe van het ‘ontgroeien’. Stel dat we al in de jaren vijftig zoiets hadden gehad als het voorzorgsprincipe….Dan hadden we nooit snelwegen, kerncentrales, een luchtvaartindustrie of een TGV gehad. Dan waren we een achterlijk land gebleven.

De ecologie heeft te lang toegegeven aan de lokroep van schuld en ascese. Om de harten terug te winnen zou het juist voor groei moeten pleiten, omdat die uiteindelijk ten goede komt aan de bescherming van de planeet.

Schuld, maar anders dan in de roman van Dostojevski, aan misdaden die heel goed mogelijk nooit begaan blijken te zijn. En boete nu, vooruitlopend op die veronderstelde misdaden in de verre toekomst. Dit lijkt mij te veel voorzorg en te weinig wetenschap.

Aldus Jeroen Hetzler.

Voor mijn eerdere DDS–bijdragen zie hier.

 


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

20 reacties

  1. NN

    Het nivo is nu zelfs voor dds standaarden dramatisch gezakt. Je kunt iemand tegenwoordig dus blijkbaar wel beschuldigen van ‘een buitengewoon onbeleefd geformuleerde stelling’, maar desgevraagd weerwoord geven is er niet bij. Full stop.

  2. hugo matthijssen

    NN

    Je stelt aan het eind van je reactie een vraag:

    Dus, wat is het alternatief van populistisch rechts? De kop in het zand. Een campagne tegen de natuurwetten.

     

    Als we kijken naar de agw theorie die eenzijdig is gebaseerd op de veronderstelde correlatie tussen co2  en temperatuur in een laboratoriumsituatie en we noemen dat natuurwetten dan is een campagne tegen deze onzin nuttig.


    Als we de werkelijkheid van de natuurwetten die naast de geringe invloed van co2 vanuit veel invloedsfactoren uiteindelijk  het actuele klimaat bepalen achterwege laten en al jaren uitgaan van de simpele correlatie tussen temperatuur en co2 dan zijn het de klimaatalarmisten het die campange voeren tegen “de natuurwetten” en blijkt in de praktijk dat “het klimaat” een andere weg gaat als de voorspellingen de afgelopen jaren.

    NN ga je eens verdiepen in “de natuurwetten” die van invloed zijn op het klimaat en je zult zien waar je blinde vlek zit.

  3. Ook Boos

    Zouden we door het “voorzorgprincipe” de gemiddelde leeftijd naar  ver boven de 100 jaar kunnen optrekken? Zouden we de kwaliteit van het leven door het “voorzorgprincipe” zodanig maken dat we allen zonder zorgen zouden zijn?

     

    Zolang het niet concreet meetbaar is, geloof ik er niks van. Ik ga uit van het feit dat “gemak de mens dient”, ook al valt er een “beetje fijnstof” in het eten.

     

  4. Hetzler

    @Matthijs Dat is natuurlijk een gezocht argument, want het aantal verkeersdoden laat jij gemakshalve buiten beschouwing, laat staan die door fijnstof uit uitlaten. Ik zou je volgende keer 2 keer bedenken voordat je met een dergelijk argument komt.

  5. NN

    @Hetzler, je sluit mooi af met “Schuld, maar anders dan in de roman van Dostojevski, aan misdaden die heel goed mogelijk nooit begaan blijken te zijn. En boete nu, vooruitlopend op die veronderstelde misdaden in de verre toekomst. Dit lijkt mij te veel voorzorg en te weinig wetenschap.”

    Dus, wat is het alternatief van populistisch rechts? De kop in het zand. Een campagne tegen de natuurwetten.

  6. Matthijs

    Dat met die auto’s is een slecht voorbeeld, want dat is namelijk wel waar.

    Dat zijn nu uitvindingen van de vrije markt die wel degelijk ons leven aangenamer maken en verlengen.

    Ik kan nu binnen 5 minuten naar een gespecialiseerd ziekenhuis, waar ik voorheen overleed omdat ik onderweg gestorven was.

  7. NN

    @Hugo en Matthijs, wat is al dacht. Populistisch rechts heeft geen ander antwoord dan (zonder bewijs) de wetenschap aan te vallen. Chapeau!

  8. hugo matthijssen

    NN

    “De wetenschap”?

    De enige echte, het ware geloof je mag niet afwijken.

    Nogmaals klimaatalarmisten bij het IPCC bedrijven al lang geen wetenschap meer.

     

    De voorspellingen blijken al 15 jaar fout en toch stug doorgaan.

    In de echte wetenschap kijken we naar de praktijk en vragen we ons af waar we fout zitten.

    En wat blijkt de klimaatgevoeligheid voor co2 blijkt veel minder als waarop al de voorspellingen zijn gebaseerd.

     

    Toch zijn we nu opeens 95% zeker in plaats van 90. (IPCC)

    Dat heet cocensus bij handopsteken, dat is politiek en politiek is nog steeds geen wetenschap.

  9. Matthijs

    Geen bewijs, geen claim.

    Nu mijn claim; agw is een sprookje, hier mijn bewijs; de eerste, tweede wet van de thermodynamica en de algemene gasnet.

    Fijne avond!

  10. NN

    @HL, er is niks onbeleefds aan. Lees nog eens.

  11. Matthijs

    Wie claimt, moet bewijzen.

    Jij claimt; het zijn algemene natuurwetten, dus moet je met bewijs komen!

    Indien je niet over de brug komt, vervalt je claim.

    Geen rookgordijnen optrekken, dat is niet netjes.

  12. hugo matthijssen

    NN

     

    Er zijn wetenschappers die de klimaatleugen veel beter bloot kunnen leggen.

     

    http://climategate.nl/2013/11/20/knmi-anti-wetenschappelijk-propagandabureau-met-mini-ijstijd-verhaal-sybren-drijfhout/

     

    Benieuwd naar je reactie

  13. hugo matthijssen

    NN

     

    Je roept het volgende 

    Mijn stelling: ‘sceptici’ zijn als de dood dat het debat inhoudelijk wordt, anders hadden ze hun grieven wel duidelijk beschreven in een nippc of dgrk achtig iets. Nu: niets.

     

    De werkelijkheid die ons vele miljarden heeft gekost.

     

    De schrijvers aan de ipcc rapportten zijn vrij om zonder opgaaf van redenen kritiek naast zich neer te leggen.

    Daarnaast is uit het verleden gebleken dat ook niet wetenschappelijke info wel als zodanig gebruikt wordt dat is al een aantal malen voorgekomen.

     

    Nadat het rapport gereed is, waarbij ze ook belangrijke zaken gewoon weglaten zoals  de klimaatgevoeligheid voor co2 waar het toch om draaide, komt er een politieke  inspraakronde en wordt het in een aantal sessies advies aan beleidsmakers in elkaar geflanst en een aantal zaken zonder onderbouwing aangedikt.

    Daarbij worden de verschillende belangen zeker tegen elkaar afgewogen.

     

    Het IPCC is allang geen wetenschap meer maar een politieke organisatie die kan bestaan bij de gratie van belangentegenstellingen, concensus en handjeklap.

     

    Ook doen ze uitspraken die nergens onderbouwd worden zoals de kreet dat we nu 95% zeker zijn ook een gevolg van het concensus geneuzel.

     

    Waar ze ook erg goed in zijn is hun alarmistische voorspellingen uit eerdere rapporten die in de praktijk al lang achterhaald zijn onder het tapijt te schuiven en weer vrolijk aan een nieuwe ronde beginnen.

    De praktijk zijn ze al lang uit het oog verloren.

     

    En dat noem jij wetenschap ga eens een beetje filosofie bestuderen dan vallen de schellen van je ogen.


  14. Hans Labohm

    NN,

     

    Als wetenschap wordt bedreven op de rand van het bekende en onbekende wemelt het van de hypothesen. Die dienen alle te worden bestudeerd, bekritiseerd en – zo mogelijk – te worden weerlegd. Dat is de normale gang van zaken binnen de wetenschap.

     

    Je schrijft: ‘Maar helaas. Zoals in een vorig draadje al bleek zegenen de ‘sceptici’ het nipcc wel, maar zijn te leep om hun lot eraan te verbinden. Want dan is het over. Als ze hun ‘scepsis’ eenduidig maken, dan weten ze dat dat het einde van hun ‘scepsis’ betekent.’

     

    Dat is een onzinnige en buitengewoon onbeleefd geformuleerde stelling, die niet van de juiste wetenschappelijke instelling getuigt.

     

    ‘Scepsis eenduidige maken’? Betekent dat dat ze een consensus moeten bereiken? Dat is geen wetenschap. Wetenschap is bewijs leveren. De grondhouding van de wetenschapper hoort scepsis te zijn. Dat geldt zowel voor pro- als anti-AGWers. 

     

    Weerleg nu eerst maar eens het NIPCC-rapport.

     

     

  15. Hetzler

    @Matthijs Mogelijk is je ontgaan dat het hier om een statistische correlatie gaat die causaal gezien een onzinrelatie is, net als CO2 en opwarming. Vandaar kennelijk de verwarring bij je.

     

    @NN Het gaat niet om je lot ergens aan te verbinden. Hier is geen enkele reden voor. Het rapport van het NIPCC bevat de wetenschappelijke inzichten van die kant en is allesbehalve een overzicht van grieven. Deze laatste term is misplaatst omdat het gaat om verschil van inzicht waarbij het NIPCC zich baseert op observaties i.t.t. het IPCC dat zich op modellen beroept. Dit is het cruciale verschil en tevens het antwoord op jouw tegen beter weten in herhaalde vraag. Dat jij dit verschil niet wenst te zien is geheel aan jou. Criticasters hechten meer aan observaties en experimenteel bewijs dan aan modellen, die immers hypothesen op zichzelf zijn. Er is dus voor dezen alle recht en reden om zich bezig te houden met de resultaten van observaties en experimenten zonder hun lot aan wie of wat dan ook te verbinden. Observaties en experimenteel bewijs -of juist weerlegging- vormen namelijk de ruggegraat van wetenschappelijke ontwikkeling. Het debat is hierdoor, in elk geval van de zijde van criticasters, juist permanent inhoudelijk; je moet dit niet verwarren met geen podium krijgen, geen onderzoeksgelden krijgen of overladen worden met hoon. Het hoort bovendien bij criticaster als individualisten om hun lot aan niemand te verbinden i.t.t. tot alarmisten als kudde aan het IPCC in het bijzonder en paniekzaaierij in het algemeen.

  16. NN

    @Hugo, je bevestigt wat ik stelde. Je komt niet verder dan de wetenschap aan te vallen. Helaas niet op argumenten, maar op een onderbuikgevoel.

    Liever had ik dat de ‘sceptici’ eens met een duidelijk overzicht van hun grieven kwamen. Ik hoopte dat het nipcc dat gaf. Dan kan de wetenschap dat ontkrachten en is de discussie over de feiten eindelijk over.

    Maar helaas. Zoals in een vorig draadje al bleek zegenen de ‘sceptici’ het nipcc wel, maar zijn te leep om hun lot eraan te verbinden. Want dan is het over. Als ze hun ‘scepsis’ eenduidig maken, dan weten ze dat dat het einde van hun ‘scepsis’ betekent. Zie vragen aan Hans en dgrk.

    Mijn stelling: ‘sceptici’ zijn als de dood dat het debat inhoudelijk wordt, anders hadden ze hun grieven wel duidelijk beschreven in een nippc of dgrk achtig iets. Nu: niets.

  17. Leo KarelJan

    Inderdaad vertonen de klimaathysterici alle trekken van een religieuze sekte.

    En ook de vergelijking met het communisme dringt zich op. Uiteindelijk is het een aanval op ons systeem van vrije markt en de daaruit voortvloeiende wil tot welvaart en vooruitgang. Communisme wordt groene maffia met als doel macht over het individu en vernietiging van de samenleving met zijn individuele vrijheden en ondernemerschap. Vrijheid van meningsuiting, recht op privé bezit: alles wordt door het groene, marxistische gezwel aangetast.

    Vaclav Klaus (ex-president van Tsjechië ) heeft er goed over geschreven.

  18. Matthijs

    Nog altijd beter dan het alternatief.

  19. Matthijs

    Kom maar eens op met je natuurwetten!

    Vorige keer aan je gevraagd, maar je bent nog steeds niet over de brug gekomen.

    NASA stuurt vandaag een robot naar Mars omdat ze er geen snars van begrijpen hoe het kan dat er op Mars zo weinig warmte is, met zoveel CO2.

    Eigenlijk snappen ze het prima, maar dat is niet links politiek correct,.. 🙂 (ik doe ook aan fallacies)

  20. dorotheus

    goed stuk, maar eerder dan van een geloof zou ik van betweterige ideologie willen spreken.

    Ook de stagnatie van de temperatuur tussen 1950 en 1970 was in tegenspraak met de AGW-postulering. Weet iemand wat daar als de meest plausibele verklaring voor wordt gezien? Aerosolen en zure regen o.i.d.? Meer roet?

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.