Vergeten en verzwegen (christen)slaven

Foto:

Door het oplaaien van het debat over Zwarte Piet gaat het de laatste tijd weer veel over slavernij. Er waren echter ook veel witte slaven – de zogenaamde christenslaven – daar hoor je echter niemand over.

De afgelopen weken vielen de woorden slaaf, slavernij en dergelijken vaak in de media. Zeker in combinatie met zwarte piet. Daarbij lijkt het vaak alsof westerlingen, de blanken, de daders waren en mensen met een zwarte huidskleur het slachtoffer. Helaas is dat een juiste voorstelling van zaken. De slavenhandel is een inktzwarte bladzijde in de geschiedenis van de mensheid. Zeker ook een hele zwarte bladzijde in de geschiedenis van Nederland.

Die voorstelling van zaken is echter niet het hele verhaal. Het is goed om, bij de discussies die de afgelopen tijd gevoerd worden, het complete plaatje te zien. Blanke mensen waren niet alleen de daders, zij waren ook slachtoffer. Ik werd daarop gewezen door een lezer van DDS die mij een mail stuurde via mijn site. Zij zond mij wat informatie over christenslaven. Nu had ik vaker van dit fenomeen gehoord, maar ik realiseerde mij dat ik er eigenlijk niets van wist. En dat is vreemd!

Galeischepen
Ten tijde van de trans-Atlantische slavenhandel, het brengen van Afrikaanse slaven naar Amerika, waren er ongelofelijk veel slaven in de islamitische wereld. Een fractie van hen waren de zogenaamde christenslaven. Dit waren West-Europese slaven die door Noord-Afrikaanse slavenhandelaars van schepen werden geplukt. Ook bezochten de zeerovers regelmatig kustplaatsen in Spanje, Italië en Frankrijk om slaven mee te nemen. De meeste van deze (mannelijke) slaven kwamen op de galeischepen terecht. Een gruwelijk einde van hun leven wachtte hen.

Ook Nederlanders waren de dupe. Cijfers hierover verschillen. Waarschijnlijk zijn het er rond de tienduizend geweest. De meeste van hen werden op de Noordzee van vissersschepen gehaald. Af en toe kwamen zeerovers zelfs op de Nederlandse kusten om mensen mee te nemen en tot slaaf te maken. Hetzelfde geldt voor Ierland en Engeland. Er gaan zelfs verhalen de ronde dat de kapers af en toe nog noordelijker kwamen.

Michiel de Ruyter
Over de christenslaven is weinig bekend. Hun totale aantal wordt door sommigen op 1,25 miljoen geschat. Sommigen van hen hadden mazzel. De Barbarijse zeerovers gaven familieleden af en toe de gelegenheid hun geliefden vrij te kopen. Ook werden gevangen genomen kapers regelmatig geruild voor christenslaven. Michiel de Ruyter, bij een ieder bekend, heeft dat ook gedaan. Hij liet Tunisische kapers vrij in ruil voor vrijlating van slaven. Daarmee verschilt deze slavernij en slavenhandel trouwens van de slavenhandel die bijvoorbeeld Nederlanders hebben gevoerd. Het was voor een negerslaaf in Amerika uitgesloten om geruild of vrijgekocht te worden.

Het verhaal van de christenslaven is ernstig onder belicht. Nergens staat, bij mijn weten, een monument voor deze sneue stakkers. Op school wordt er geen aandacht aan besteed. In de recente discussies rondom slavernij wordt het thema niet eens aangestipt. We zijn het vergeten en het lijkt wel alsof we dat nog prettig vinden ook.

Geheugen
Ik schrijf dit allemaal niet om de trans-Atlantische slavenhandel te bagatelliseren. Wat Nederlanders in vroegere tijden (onder andere) hebben gedaan, valt niet goed te praten. De geschiedenis van de christenslaven is echter ook onderdeel van het complete plaatje. Slavernij was een wereldwijde gruweldaad die door alle volken werd bedreven. Ook waren alle volken er slachtoffer van. Naast de negerslaven werden in Afrika christenslaven gehouden, er was Arabische slavenhandel en we moeten de inheemse slavenhandel in Afrika ook niet vergeten.

Laten we met z’n allen blij zijn dat de wereld op het gebied van slavernij een stuk beschaafder is geworden. Daarnaast is het goed om met z’n allen de krachten te bundelen en de nog bestaande slavernij op de wereld gezamenlijk te bestrijden. En nee, VN, daarmee bedoel ik niet zwarte piet.

Ook zou het goed zijn als we de christenslaven en andere vergeten en verzwegen slaven(groepen) weer een plekje geven in onze geschiedenisboeken en in ons nationale geheugen.

Hopelijk is dit artikel daarvoor een eerste aanzet. Helpt u mee?

U kunt mij volgen op Twitter. Kijkt u ook eens op mijn site.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Like nu onze nieuwe pagina voor nieuws en opinie!