‘Agree to disagree’

Zoveel mensen, zoveel meningen. Het ligt zo voor de hand, het lijkt zo vanzelfsprekend.

Maar toch als je op Twitter kijkt, op DDS, maar ook naar de verschillende stromingen of scholen in de wetenschap, dan blijken de meeste mensen toch vast te houden aan één enkele – en absolute – waarheid en dat is dan die van henzelf. In de economie wordt bijvoorbeeld nog altijd gestreden over het betrekkelijke gelijk of ongelijk van Keynes of van Friedman. Iedere wetenschapsveld kent zo verhitte debatten en geschillen. Veel ervan zonder richting en zonder doel.

Het accepteren van het gegeven dat er niet één absolute waarheid bestaat is enorm bevrijdend. Mensen zijn dikwijls absoluut in hun meningen en opvattingen. Bijvoorbeeld dat Jezus of God niet bestaat omdat ze hem nog nooit gezien hebben. Mijn eerste suggestie is om een optisch testje te doen. Onderstaand ziet u een afbeelding:

 

Als u 30 tot 60 seconden goed geconcentreerd naar de vier puntjes in het midden van de afbeelding kijkt, vervolgens uw ogen enkele seconden sluit om daarna in het licht van een lamp te kijken, of in het licht van de zon dat uw kamer binnen komt dan bent u waarschijnlijk bekeerd. U kunt ook geconcentreerd naar een wit / licht oppervlak kijken dicht in uw buurt. Het doel van dit testje is om u iets te laten zien dat zonder deze oefening niet bestond. Dus als u iets nog nooit zelf heeft kunnen zien, dan wil dat nog niet automatisch zeggen dat het niet bestaat.

Ufo’s
Veel mensen in de wereld hebben ufo’s waargenomen, en nog veel meer mensen die ufo’s niet zelf hebben waargenomen spreken tegen dat mensen ufo’s hebben kunnen waarnemen omdat ze menen dat ze niet bestaan. Ufo’s (Unidenified Flying Objects – of vliegende schotels) bestaan voor de meeste mensen niet. Ik heb ze ook nog nooit gezien, maar ik acht het zeer wel mogelijk dat ze wel bestaan en dat bovendien veel mensen ufo’s echt hebben gezien. Soms waren dit combinaties van natuurverschijnselen – en/of het toevallig samenkomen van omstandigheden – maar soms zijn de getuigenissen zo sterk dat je wel moet aannemen dat de betreffende persoon echt een ufo heeft gezien. Zo ook mijn vriend in Paraguay. Hij vertelde mij ooit, nadat wij elkaar al enkele jaren kenden, dat hij vanuit de auto op een zondagmiddag – zonder alcohol te hebben genuttigd – op een vrij verlaten weg in het westen van Paraguay plotseling iets aan zag komen vliegen. Het was zo bijzonder dat hij besloot de auto te parkeren. Eenmaal naast de auto zag hij dat het een vliegende schotel was, precies zoals in veel films wordt getoond. Het was snel aankomen vliegen, bleef op enkele kilometers 500 meter boven de grond zweven, waar kort daarna één voor één nog twee identieke vliegende schotels zich naast het de al hangende schotel begaven. Ze kwamen één voor één en na enkele minuten gingen ze weer weg op precies dezelfde manier als ze gekomen waren. Ze maakten alle drie een zoemend, zacht fluitend geluid. Het lijkt tot dusver op een hallucinatie. Mijn vriend echter hield een bromfietsrijder tegen die van de andere kant kwam en vroeg hem te stoppen en ook te kijken richting de vliegende schotels. De bromfietsrijder bevestigde precies hetzelfde te zien als hij zag. Mijn vriend is na deze ervaring overtuigd dat vliegende schotels bestaan en dat er dus buitenaardse wezens bestaan.

Alles is relatief
In de wetenschap, en vooral in de filosofie, denken mensen al eeuwen na over abstracte begrippen als kennis, waarheid en wetenschap. Ze bespreken en beschrijven verschillen tussen een overtuiging, kennis of een feit die enkel en alleen is gebaseerd op een mening, of anderzijds een overtuiging, kennis of een feit of inzicht dat claimt wetenschappelijk onderbouwt te zijn. De claim wetenschappelijk te zijn en op welke wijze en met gebruikmaking van welke feiten, kennis en wetenschap deze zijn onderbouwd, kan worden getest op juistheid, op geldigheid en kan door een ander worden bevestigd, bekritiseerd c.q. weerlegt.

Als mensen over iets van mening verschillen, is het belangrijk om allereerst een goed onderscheid te maken over de aard van het object van het verschil. Kijk onderstaand in het spectrum van (wetenschappelijke) kennis. Er bestaan verschillende gradaties in wetenschappelijke kennis: Vaststaande feiten – Bewezen stelling – Betwiste stelling.

Waarheid, wetenschap en realiteit
Aan het ene uiterste staat de extreme realist die uitgaat van de veronderstelling dat de waarheid en de realiteit één zijn zonder daar het concept van kennis en wetenschap bij te betrekken, terwijl aan het andere uiterste men uitgaat van een verbinding tussen waarheid en kennis, zonder dat daar de werkelijkheid bij te hoeven betrekken. Iets kan bestaan zonder dat het iets zelf is getoond, is waargenomen, is gezien. Een veronderstelling kan genoeg zijn.

Vaak argumenteert men door te stellen dat iets waar is. Om het verder nog overtuigender te maken, stelt men ook wel dat iets echt waar is, of zelfs echt – echt – waar. De waarheid voor de één is echter nog geen waarheid voor een ander. In de krant en om u heen wordt u vaak geconfronteerd met een stelling die wetenschappelijk is aangetoond. Wetenschappers zelf gebruiken echter zelden deze vorm van overtuigen. Wetenschappers weten als geen ander dat als ze iets aannemelijk kunnen maken (een bepaald causaal verband bijvoorbeeld, of bepaalde relaties, of kansberekeningen) dat hiermee vrijwel nooit sluitend bewijs is geleverd, dat hetgeen zij gevonden hebben dan ook absoluut waar is, of altijd klopt. Onderzoek in de wetenschap beperkt zich altijd tot de omstandigheden, de specifieke doelgroep, of het onderzoeksmateriaal bijvoorbeeld. Iets dat onder bepaalde omstandigheden overtuigend kan worden aangetoond, is dikwijls in het geheel niet, of in veel mindere mate aan te tonen in andere omstandigheden. Een andere sample of sample size. Een andere locatie. Een ander bedrijf. Een ander land. Bij mensen met andere opvattingen. In andere culturen. Bij verschillende geloven of bij atheïsten. Mij werd geleerd zorgvuldig te formuleren in wetenschappelijke schrijverijen. Zoiets als, de uitkomsten en resultaten van dit specifieke onderzoek “seem to suggest that”, of allerlei andere vage suggestieve beweringen. In plaats van deze als vaag of onbetekenend te duiden, worden dit soort beweringen in de wetenschap opgevat als zorgvuldig. Als wetenschappelijk verantwoord. Met dit soort formuleringen en zorgvuldigheid verkoop je echter geen kranten, maak je geen onderhoudende televisieprogramma’s en kom je in de politiek of in het bestuur van organisaties geen steek verder. In die sferen geldt vooral de realiteit, en bovendien de realiteit zoals deze door de drager van de mening, de opvatting of de veronderstelling wordt begrepen of wordt gezien.

De manier waarop mensen met waarheid, met wetenschap en met realiteiten omgaan wordt in zeer vergaande wijze bepaald door de manier waarop verschillende mensen, met verschillende wereldbeelden, met verschillende mensbeelden, met verschillende filosofische opvattingen hier naar kijken. De realiteit, de waarheid, wetenschap en kennis kunnen verschillend worden gezien en ervaren door evenzo veel verschillende mensen.

De bevrijding voor mij kwam toen iemand mij uitlegde wat het begrip ontologisch relativisme inhield. Het is iets specifieker dan relativisme: als filosofisch hanteerbaar begrip is de term relativisme geïntroduceerd door de sofisten, die van mening zijn dat waarheid relatief is, en dus niet objectief te kennen is. Dé waarheid bestaat voor hen niet. Ontologie kan worden begrepen als alles dat (iets) is, waarneembaar en soms tastbaar. Bij deze manier van zien, veronderstelt men dat iedereen op zich gelijk heeft en dat de mening of opvatting van de één niet beter of slechter is dan de mening of opvatting of waarheid van de ander omdat ieders gelijk wordt bepaald door ieders eigen referentiekader, ervaringen en de manier waarop – en het perspectief van waaruit – naar iets gekeken wordt. Realiteiten of waarheden bezien vanuit verschillende standpunten kunnen verschillende resultaten opleveren. Mensen worden geacht beperkt rationeel te zijn. Ieders rationaliteit wordt bepaald maar bovenal beperkt tot je eigen perspectief, referentiekader of ervaringen.

Ik heb het zelf niet verzonnen. Ik heb het wel bestudeerd en geprobeerd te begrijpen. Het kunnen accepteren van afwijkende meningen, van het andere gelijk, of de waarheid van een ander dan die van jezelf, is een ontzettende verrijking. Het geeft rust.

Ik heb Jezus gezien! En U? Ik wilde dit graag eens met u delen in de wetenschap dat de meeste van u het met mij oneens zullen zijn. Agree to disagree is dan meestal een (h)eerlijk vervolg.

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

16 reacties

  1. katja

    Al die puntenbeschouwende kan daar nog eentje bij, dunkt mij.

     

    Die van pech en geluk hebben. Dat er zijn die daar meer en minder van hebben, net zo als van geld. Wat betekent dat de maakbaarheid van het leven wel het aller relatiefst in de wereld is. 

  2. rekaba

    Goed gezien V.K. 

    Je kan er alleen Jezus in zien als je er al een beeldvoorstellingn van had.

    Toch vermed ik dat je Jezus ook zag maar dat niet wilde ekennen, Waarschijnlijk om de subjectiviteit van zien aan te tonen?.

  3. Wilhelmson

    Ben ik oneens .
    Niets is relatief. Hierbij beweer ik niet dat de waarheden absoluut zijn. Maar ze zijn wel kwalitatief en niet kwantitatief.
    Het menselijk denken is niet subjectief, maar verloopt volgens vaste regels die niet te ontkennen vallen omdat zij axiomatisch zijn. Zonder axioma’s is er geen rekenkunde en dus ook geen wetenschap. Een concept kan dus objectief worden opgebouwd via een verifieerbaar juiste observatie van de werkelijkheid, die elke zweem van subjectiviteit, of zelfs intersubjectiviteit uitsluit.
    De notie dat er maar één realiteit bestaat, dat de zintuigen betrouwbaar zijn, en dat op basis daarvan dus een objectieve theorie kan worden gebouwd is een stelling die praktisch niet meer verdedigd wordt. Het elastische relativisme is echter onbetrouwbaar en vernietigend , terwijl het objectivisme ons zal redden.
    Als we toch nooit zeker kunnen zijn dat de realiteit die we waarnemen wel echt “de” realiteit is, dan valt heel de notie van “gelijk hebben” in het water: iedereen heeft namelijk zijn eigen gelijk. Dit is het einde van elk vredevol samenleven. Immers, als iedereen per definitie al gelijk heeft, dan is er geen waarheid buiten de hyperindividuele mening om, en dus ook geen standaard om met elkaar om te gaan.
    De metafysische premissen van Kant’s relativisme leiden dus tot een onleefbare wereld, waarin de mens van niets meer zeker is, geen morele standaard meer heeft, en vrijheid een illusie is die ten koste van anderen wordt uitgeoefend. Het is met andere woorden de wereld waarin wij nu in al zijn droefheid leven. Daar waar kinderen minder dan ooit houvast invinden en pubers virtuele games tot waarheid nemen.
    Vrij vertaald komt het hierop neer dat de waarheid van het bestaan eerst komt, nog voor het bewustzijn van het individu en dat deze waarheden tot waarden dienen van elk volk en elk individu in dat volk. Naast de axioma’s kan men dan meer dan voldoende formuleren, berekenen en opbouwen om aan een ieder toe te laten zich als uniek en vrij individu te ontplooien.
    Het menselijk instrument bij uitstek is zijn “Redelijkheid”, gedefinieerd als het menselijk vermogen om de realiteit te identificeren op een niet-contradictorische manier.
    Een redenering kan perfect logisch zijn, maar toch fout. Van immens belang zijn de startpunten van het denken. Er zijn eigenlijk maar twee opties.
    Ofwel start men het denken vanaf een dogma, ofwel van af een axioma. Dit is het essentiële onderscheid tussen iemand die rationeel nadenkt, en iemand die halsstarrig aan een bewering blijft vasthouden, wat de argumenten tegen die stelling ook zijn. Het is niet omdat een redenering perfect ineen zit, dat men de verantwoordelijkheid ontloopt die logica ook te gronden op een uitgangspunt. En dat uitgangspunt moet een axioma zijn.
    Een axioma is een startpunt van het denken dat niet kan worden bewezen, omdat het zelf het begin is van alle bewijs. Wie een axioma wil ontkennen, heeft dat axioma nodig om dat te doen, en komt in een onvermijdelijke contradictie terecht.
    Onze axioma’s mag en kan men nooit relativeren. Die erven we onveranderlijk mee. Liever sneller bewust via onze geijkte opvoedingskanalen , dan onbewust door test en falen.
    Zo zie ik het .

  4. V.K.

    -Toen ik het plaatje voor het eerst zag zoals afgebeeld, dacht ik dat het iets met Issis van doen had.

    -Na het staren naar die 4 puntjes zag ik  bij het knipperen van m’n ogen de zwarte issis vlag.

    -Daarna zag ik een figuur, dacht dat dit een grap was, maar inderdaad, het heeft alhoewel er van deze man geen portret is aan Jezus., maar ja, dat komt volgens mij omdat Jezus wordt genoemd in het stuk.

    Vraag me af wie men ziet wanneer dit plaatje wordt voorgelegd in bijvoorbeeld Saudi-Arabie, aangezien daar praktisch geen christenen wonen en Mohammed niet mag worden afgebeeld, met in het achterhoofd natuurlijk dat niemand weet hoe mohammed er uit heeft gezien.

    -Hetzelfde gaat natuurlijk op voor vliegende schotels.

     

    -Toevallig kreeg ik nog niet zolang het plaatje onder ogen waarin ik een vrouw zag ,heb dit aan mijn zoon voorgelegd, en zag inderdaad een dolfijn.

  5. Ongemakkelijk

    Maar hoe moet het als je wilt staan voor je overtuiging? dat kan bij ontologisch relativisme niet. Ik vind de westerse benadering echt wel beter dan de islambenadering en desnoods lever ik daar strijd voor. Maar dat zou dus niet moeten?

  6. BPS

    Relativisme is niet alleen glad ijs, het zijn gladde ijsschotsen.

    Geef mij maar de vaste grond die Wilhelmson onder z´n voeten heeft.

    Als ik tijd heb, ga ik er nog nader op in. Om zwevers een nat pak te bezorgen.

  7. BPS

    @Dr. Gert Jan Mulder. U daagt mij uit met dit artikel en u pest @Wilhelmson er mee.      Kijk nou toch eens hoe u ons aansteekt tot verweer en overweldiging.

    Agree to disagree is: ieder het zijne en zijns weegs. Bemoei je met je eigen zaken. i.p.v. een ander ongevraagd te verstoren en te verbreken (onder- op- af- in- en uit- breken)    Dan kan iedereen in vrede en vrijheid leven. Duitsers spreken nog van “Verbrechers”.       Vult u zelf maar in wat allemaal verbroken kan worden. Agree? Without disagreement?  

    Relativeren is populair sinds de relativiteitstheorie van Einstein. Allemaal Einstein zijn. Maar Einstein kwam niet verder dan de relativiteit tussen twee of meer zwevende losse objecten. Er is nog een volgende relativiteit: die van de losse objecten tot een vast punt. Dat vaste punt is de oorsprong of het doel. Alles daartussen is daaraan relatief. Tussen oorsprong en einddoel bevindt zich een waarnemer die maar één oorsprong en één doel kan hebben, want die waarnemer zelf is ondeelbaar, een zgn. ´individu´, een ondeelbare. Dat is één waarheid en niet relativeerbaar. Verschillende waarnemers zijn onderling wel relatief. Tot zover kwam Einstein. Als hij langer had geleefd, was hij verder gekomen.     De theorie, en dezelfde praktijk, gaat nog veel verder, maar staat en gaat buiten dit topic.

    Het mag tot zover al duidelijk en bewezen zijn. De realiteit komt overeen met de waarheid en dat is er maar één. Daar omheen bevindt zich de werkelijkheid waarin wij leven zolang dat werkt. Daarom heet dat ook de werkelijkheid en dat is niet hetzelfde als de waarheid. De waarheid is het unieke midden van de werkelijkheid. De werkelijkheid wordt bepaald door de ratio van elk individueel vermogen, diens mogelijkheden. De ruimte van die werkelijkheid heet de vrijheid van dat individu en die vrijheid wordt begrensd door de onmogelijkheden van het moment. De ratio van de huidige wetenschap inclusief.             Of kunt u soms het onmogelijke? Antwoord is: Nee. Want als u het wel kunt is het mogelijk en is de bewering, het antwoord, onwaar.

    Dus komt u mij niet weer aan met een artikel over -ismen of verwarrende filosofieën, want er is maar één rechtmatig “-isme” en dat is realisme. Dat komt overeen met dé waarheid en daar is er ook maar één van. Dat is dekkend. Elk ander “-isme” is gekunsteld en onvolkomen, gebrekkig, illusie. Dat de EU de realiteit en realisten bestrijdt, is ook waar.

    Ik geef u drie grootschalige recente voorbeelden van illusies als werkelijkheid:                   1. Het EU/ECB/€uro concept werkt niet en eindigt systemisch buiten menselijk toedoen. Toch is het t/m heden de werkelijkheid, maar niet de waarheid, want de waarheid blijft en de onmogelijke illusie (van gratis geld en gratis leven op schuld) is eindig.                          2. Vanaf 1971 kwam de US-dollar los van z´n hoeveelheidsbeperkingen, ontsteeg de pariteit met te verhandelen productwaarde en verloor zelfs 97% van z´n waarde. Lange tijd trok geld(schuld)productie de economieproductie, maar ook die illusie komt ten einde. Schuldproductie kan niet oneindig doorgaan. Toch is t/m heden de US-dollar en daaraan gekoppelde munten nog werkelijkheid.                                                                                  3. De AGW hype is werkelijk. Niemand kan bewijzen dat het waar is. Dat is de werkelijkheid.

    Maar, ieder het zijne en zijns weegs. Eigen verantwoordelijkheid is het eerlijke vervolg. Met die ongelijkheid onder mijn gelijken, kan ik wel leven.

    Agree with disagreement. Akkoord met verschil.

  8. BPS

     

    “Agree with disagreement. Akkoord met verschil.”

    Al dat verschil -in de ruimste zin- is een ontzettende verrijking.                                   Akkoord met -accepteren van- verschil geeft rust. Ieder het zijne en ieder zijns weegs.

     

    “Ik heb het zelf niet verzonnen. Ik heb het wel bestudeerd en geprobeerd te begrijpen. Het kunnen accepteren van afwijkende meningen, van het andere gelijk, of de waarheid van een ander dan die van jezelf, is een ontzettende verrijking. Het geeft rust.”

    Ieder het zijne geeft verrijking en rust. Dat is wat ik heb ontdekt, en nog veel meer.

     

  9. BPS

    Ik hoop en wil graag dat u uitspraken van mij als “  Kijk nou toch eens hoe …” en “Dus komt u mij niet weer aan met …” in mijn reactie als ludiek opvat.                                         Ik ga graag ook wat minder serieus om met serieuze dingen.

    Wat geld is als smeermiddel voor economie, is humor smeermiddel voor communicatie, een andere vorm van transport, ditmaal van immateriële goederen, als gedachten en opvattingen.

    Ik hoop dat u vaker prikkelende artikelen over uw gedachten laat verschijnen. B.v.d.

  10. gjmmba

    Hartelijk dank voor de reacties. Chinesen hebben hele wijze gezegden en visies over hun opponents, bijvoorbeeld dat om die ander echt te kunnen begrijpen u eerst in de schoenen van die ander moet hebben gestaan. Mijn column was niet om iemand te overtuigen van mijn gelijk. Het was slechts bedoeld om één deur te openen. Of de lezer daardoor naar binnen wil moet de lezer helemaal zelf weten.

    Sommige mensen denken dat ze langer worden door een ander de kop af te hakken. #kalifaatgezegde China

    1. Er zijn veel wetenschappers die wonderschoon betogen dat objectiviteit niet bestaat. Ik ben daar erg toe aangetrokken.
    2. Ik ben bedrijfseconoom – met een zeer brede algemene belangstelling
    3. Voor mensen die in het welvarende Nederland zijn geboren is het vrijwel onmogelijk voor te stellen hoe de wereld er voor die andere 5,9 miljard mensen uitziet.
    4. Bounded rationality (begrensde rationaliteit) is een zeer aantrekkelijk en fascinerend concept: wij zijn allen (zeer) beperkt in ons kunnen, het kunnen zien, waarnemen, begrijpen.
    5. Ik rekende op géén enkele reactie of feedback – mijn verwachtingen zijn ver overtroffen.
    6. Agree in disagreement is prima.
    7. Sommigen begrepen dat het kunnen accepteren dat een ander een totaal andere mening heeft of (ISIS) overtuiging dat men dan daarin ook moet berusten. Dat is niet het geval. Ik ben geen passifist.
    8. Het libertarisme geeft veel kansen op toepassing van ontologisch relativisme. Ieder vrij en in zijn waarde laten. Het vrij laten van anderen past niet langer in het Nederland van de 21e eeuw.
    9. Groeten uit Uruguay – waar met heel veel gebrek en beperkingen – nog veel vrijheid beleeft kan worden.
    10. Ik ben voornemens om met regelmaat een andere geluid te laten horen.

    Dr Gert Jan Mulder

  11. Phoenix

    Wat een dom gezwam is dit. Neem nou het argument dat God niet zou bestaan omdat je hem nooit gezien hebt. Dit is nou een klassiek voorbeeld van een stropopargument. Het gaat er niet om wat je zelf wel of niet gezien hebt, het gaat erom of degene die beweert dat die lui bestaan daarvan het bewijs kan leveren. Ik heb ook nog nooit van mijn leven een neutrino gezien, maar er zijn zeer harde bewijzen dat die dingen echt bestaan. Voor het bestaan van God bestaat echter geen enkel bewijs, net zomin als voor het bestaan van Zeus, Odin of elfjes. Wat Jezus betreft: dit is natuurlijk ook misleidend, het is heel goed mogelijk dat er een historische Jezus heeft bestaan, een opstandige joodse prediker die uiteindelijk is gekruisigd. Maar dat betekent uiteraard niet dat alle wonderverhalen over hem ook waar zijn, het is tenslotte ook niet slim om in de wonderverhalen over Sai Baba te geloven. En die Jezus leeft nu net zomin als Elvis.

    En dan krijgen we een stukje over ufo-geloof. Nou bestaan ufo’s in letterlijke zin natuurlijk wel: lang niet alles wat we in de lucht zien bewegen kunnen we identificeren, dus er zijn ongeïdentificeerde vliegende objecten. Maar dan komt de sprong van de Ware Gelovige: als je niet weet wat het is, nou, dan moet het wel een voertuig zijn voor buitenaardse wezens! Wie enigszins thuis is in de kritische literatuur over ufo’s weet dat er geen spat bewijs is voor de buitenaardse hypothese.

    En dan dat gezever dat ieder zijn eigen waarheid heeft, afhankelijk van zijn referentiekader. Wat waarheid betreft ken ik maar één referentiekader, en dat is het wetenschappelijke kader. Zoals de Engelsen zeggen “the proof of the pudding is in the eating”: het is het wetenschappelijke referentiekader dat werkt: van computer tot atoombom, de hele moderne technologie die voortvloeit uit het wetenschappelijk denken en die voor een ongekende welvaartsontwikkeling heeft gezorgd. En let op: in de praktijk maken zwevers met hun eigen referentiekader maar al te graag gebruik van deze technologie. Ze gebruiken schaamteloos computers en andere elektronica om hun ideeën te verspreiden, want bidden en psychokinese zijn kennelijk toch niet zo effectief als het erop aankomt. Godsdienstwaanzinnigen maken ook maar al te graag gebruik van de technologie die wapens ontwikkelt om hun doelen te bereiken, voodoo en allah aanroepen zijn in de praktijk ook niet zo effectief. Dus weg met dat onzinnige relativisme. Dat betekent niet dat je iemand met maffe ideeën maar de hersens moet inslaan, dat is alleen nodig als die ideeën een reële bedreiging van je gaan vormen.

  12. kees rudolf

    ontologisch relativisme?? passifist? er kan beleeft worden? met regelmaat een andere geluid?

    Kan niet zeggen dat ik daar naar uit zie.

  13. V.K.

    -Nou, ik zie een kalief in een ISSIS vlag, dat sommige mensen hier Jezus in zien is raar, simpelweg omdat niemand weet hoe Jesus eruit zag.

  14. kees rudolf

    Dr.Mulder, doctor in de wat precies? Wetenschapsfilosofie? En daaruit moet voortvloeien dat het niet gek is om in UFO’s te geloven? Of is dit de boodschap van onbeperkt kennisrelativisme? Voor zover ik het begrijp, not my cup of tea.

  15. dirkse

    Aan het einde van het verhaal wordt  een nuttige opmerking gemaakt: waarneming is afhankelijk van het standpunt van de waarnemer. Ook het instrumentarium en kennisniveau  is van invloed. Zodat de “werkelijkheid” per waarnemer kan verschillen. Tja, wat is dan “waarheid”?

     

  16. katja

    Met dit sprookje

     

    == Het kunnen accepteren van afwijkende meningen, van het andere gelijk, of de waarheid van een ander dan die van jezelf, is een ontzettende verrijking. Het geeft rust.==

     

    kom ik met de huidige wereldsituatie en nog minder met mijn eigen situatie niet ver meer. Fijn als men zich (nog) in die luxieuze situatie bevindt om vanuit die houding tot in het oneindige daarin rond  te kunnen wentelen. Ik zou zeggen: neem het er van zolang het nog kan. Maar de neerwaarts spiraal die zich al langere tijd aan het aan kondigen is, zoals de hele kosmos met ons voortdurend aan grote golven onderhevig is,  noopt wel tot wat meer  realisme, dunkt mij. Zie dan maar eens het koppie boven water te houden!

     

    Waar het de wereld betreft:

     

    Met een cultuur barbaar valt nog te praten, met een barbaarse cultuur heel wat minder. Goh, hoe zou dat nou komen? Wat een balans, prachtig! Ik wens u veel succes!

     

    Waar het situatie in engere zin betreft: 

     

    Witteboorden/jassen barbaren doen hun naam ook eer aan:

     

    == Wetenschappers weten als geen ander dat als ze iets aannemelijk kunnen maken (een bepaald causaal verband bijvoorbeeld, of bepaalde relaties, of kansberekeningen) dat hiermee vrijwel nooit sluitend bewijs is geleverd, dat hetgeen zij gevonden hebben dan ook absoluut waar is, of altijd klopt. ==

     

    Ik begrijp dat u uw eigen nest niet wil bevuilen, maar ik heb andere ervaringen. Zelfs, en daarom des te teleurstelender, waar het de beta wetenschap betreft. Werkend volgens protocollen en geketend aan paradigma’s, of domweg (on)bewust (bij)geloof voelt men zich wel degelijk god of arrivee, en niet erg meer geroepen dienstbaar te zijn, gaat het meer en meer om eer en het geld. Welk laatste nu dus finaal op is mede dankzij “onze” goedgevigheid aan en pampergergedrag naar “onze”  lieve (nu blijkt dus, eindelijk, barbaarse? Of hebben wij dan een vooroordeel, handelen niet ontologisch genoeg?)  te grote scharen nieuwe medelanders, het waterhoofd van huidig Nederland/Europa. 


     In wat Wilhelmson zegt zit wel wat:

     

    ==De metafysische premissen van Kant’s relativisme leiden dus tot een onleefbare wereld, waarin de mens van niets meer zeker is, geen morele standaard meer heeft, en vrijheid een illusie is die ten koste van anderen wordt uitgeoefend. Het is met andere woorden de wereld waarin wij nu in al zijn droefheid leven. ==

     

    Maar, dream on, dat kan ik u niet beletten. Misschien loopt u zo geruisloos het Islamitisch paradijs binnen. Ik vertik

    het om mijn arm ala de Hitlergroet te heffen, al stamelend: Allah Akbar.

     

     



     

     

     

     


Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.