NS verdiende miljoenen met jodentransporten tijdens Tweede Wereldoorlog

Soms duurt het even voor de vuile was buiten wordt gehangen. Zéker als het om de NS gaat.

Uit een reportage van het televisieprogramma Brandpunt blijkt dat de Nationale Spoorwegen (NS) tijdens de bezetting maar liefst 400.000 gulden ‘verdiende’ aan het transport van joden naar concentratiekampen. In huidige euro’s omgerekend staat dat gelijk aan 2,5 miljoen euro.

Het Algemeen Dagblad legt uit:

De Nederlandse Spoorwegen hebben omgerekend 2,5 miljoen euro verdiend aan de transporten van joden naar Kamp Westerbork en de Duitse grens. Voor elke rit stuurde het spoorbedrijf een factuur naar de nazi’s en als die niet op tijd betaalden, volgde een aanmaning. In totaal stuurde de NS dertig rekeningen.

Brandpunt baseert zich daarbij op een document dat werd gevonden in Washington, in diens National Archives. De onderzoekers moesten daar naar toe omdat – heel gek! – de NS zijn eigen gegevens van die periode vernietigd heeft. Goh, je zou bijna denken dat ze dit soort wangedrag daarna onder het kleed wilden vegen…

Hoewel de NS in 2005 zijn excuses aanbood voor de transporten (rijkelijk laat, maar goed, beter laat dan nooit) heeft het bedrijf Nederlandse joden die geslachtofferd werden door de transporten (en hun nazaten) op geen enkele manier financieel gesteund. Daar moet nu verandering in komen: de NS heeft grof geld verdiend aan hun lijden, dan moet dat geld nu a) gegeven worden aan de joodse gemeenschap en moet er b) nog eens een flink bedrag bij op vanwege de mentale en fysieke schade die joden hebben opgelopen door de hulp van de NS aan de nazi-bezetters.

Met andere woorden, het is tijd voor de NS om te boeten voor zijn misdaden. Als dit betekent dat diens hoge managers er financieel flink op achteruit gaan omdat de vergoeding anders niet betaald kan worden, het zij zo.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

29 reacties

  1. Epimenides

    Michael, waar heb jij met je neus ingezeten…?

    Wat een rommel verhaal.

  2. Twan 21

    wat had NS dan moeten doen? Weigeren?
    Dan had de NS leiding waarschijnlijk zelf op de eerstvolgende trein gezeten. Mag je dergelijke moed verlangen van burgers?

    De overheid moet zorgen voor een sterk leger zodat onze soevereiniteit gewaarborgd blijft en burgers niet voor een dergelijk dilemma komen te staan. Gratis rijden slaat ook nergens op. Kosten worden gemaakt en personeel moet worden betaald.

    1. Matthijs

      Ja, weigeren ja.
      Dan maar op de volgende trein.
      Vraagje;
      Stel iedere nederlander is tot de tanden gewapend. Hoe ga je zo iemand dwingen de trein te besturen?

  3. Joop Klepzijkert

    En weten jullie, de Telegraaf was ook een propaganda krantje van de nazi’s. erg he!!!

  4. Van Dickhout Plancken

    “Als dit betekent dat diens hoge managers er financieel flink op achteruit gaan omdat de vergoeding anders niet betaald kan worden, het zij zo.”

    Deze gedachte toont een gebrek aan begrip van modern management. Als je kosten onverwacht stijgen, knijp je dat uit je klanten. Zo werkt dat. Mocht de opbrengst van gestegen tarieven en uitgeholde dienstverlening vervolgens meer dan de gestegen kosten dekken, dan kan er ook nog wel een bonus van af. Iedereen tevreden – behalve de klant, maar who cares.

  5. Gerard Boerma

    Essentieel is dat de NS haar toezeggingen van een correcte dienstregeling destijds gestand heeft gedaan. Met andere woorden treinen reden op tijd, dat mag ook wel eens gezegd. Nogmaals attendeer ik er op dat het de Joodse raad was welke de transportlijsten opstelden, niet de NS. Onze NS krijgt nu veel kritiek, maar men bespaarde hierdoor met name 2,5 miljoen euro aan gemeenschapsgelden. Een astronomisch bedrag destijds.

    1. AJGRaalte

      De Joodse Raad, ja, onder dwang van de Duitse bezetter, Gerard, daar ligt nl. de echte schuld.

    2. Jacobus

      @ Gerard Boerma,

      Hier wordt gesuggereerd dat de Joden hun eigen deportatie regelden en dat de NS deze slechts uitvoerden.
      Vervolgens wordt de NS gecomplimenteerd voor het op tijd laten rijden van deze deportaties en het efficiënt omgaan met gemeenschapsgelden.

      Een bijdrage die een zeer vieze smaak oproept en en passant begrijpelijk maaklt waarom de NS, zoals veel overheidsinstanties en veel Nederlanders, hartelijk meewerkten aan de deportatie van de Joden naar de vermietigingskampen. Het resultaat was helder: uit Nederland werden relatief meer Joden weggevoerd en vermoord dan uit andere Europese landen.

      1. AJGRaalte

        Andere West-Europese landen, Jacobus. Niet in vergelijking met Oost-Europese landen.

        Verder eens met je post.

    3. Pjotter

      Boerma
      En er zat een Duitse machinist en stoker op Duitse locs

  6. vanGodlos

    Wat ik mij af vraag reden die treinen toen ook op tijd? en stopte zij ook op alle stations,?
    En in de herfst, als er bladeren op de rails lagen?
    Vragen vragen altijd maar die vragen………

  7. vanGodlos

    Meneer Joop klepneuker@.
    Was de Donaldduck toen ook voor de nazi’s ?

  8. LantR.fant

    Waarschijnlijk had de NS ook maar één keuze. Overigens was het zijn van verzetsheld in die dagen slechts bij weinig Nederlanders populair. Pas in mei 1945 sloot Nederland zich en massa aan bij het verzet.

    En, dat moet gezegd, 3 generaties later is nog iedereen verzetsheld.

  9. Joop Klepzijkert

    Meneer dezotislos de Donald Duck was er toen nog niet.

  10. Willie.F

    Net zoals nu het merendeel van Nederland toe kijkt achter een bord boerenkool hoe dit land overgenomen wordt door het Islamisme en het bijkomende antisementisme en de medewerking van de staat hiervoor ruim aanwezig is was dit toen ook bij de afvoer van de Joden. Dus veel is er niet veranderd.

  11. Bas E.

    …een document dat werd gevonden in Washington….

    Als yankees in het machtcentrum het zeggen, dan moet het volgens hollanders wel waar zijn.

  12. Beukman

    Opvallend, al die apologiserende reacties hierboven, waarvan vele onsmakelijk.
    Er zullen vast en zeker verzachtende omstandigheden aan te voeren zijn. Dat geldt vast ook voor de gemeente Amsterdam die teruggekeerde joden die de concentratiekampen hadden overleefd een boete, stuurde omdat ze één of meer jaar hun erfpacht niet hadden betaald.
    Maar verraadt onze houding van toen niet toch iets over onze houding tav onze “rotjoden”, onze Befehl ist Befehl”-mentaliteit, en onze calvinistische hang naar geld verdienen?

    1. robmdw

      Tja, inderdaad heel opvallend en zeker zeer smakeloos, zeker wanneer tegelijkertijd de afschuw van Auschwitz herdacht wordt.

  13. Jacobus

    Het voorstel van Michael om de erfzonde van de NS af te kopen door de huidige managers te korten in hun salaris beschouw ik als een arbeidsrechtelijke innovatie van de hoogste orde.

    Ik stel voor die originele vernieuwing van het arbeidsrecht de Jiskefet- doctrine te noemen.

  14. m29

    Vergeten wordt hier de rol van de regering in ballingschap in Londen die verbood een vroegere treinstaking,machinisten vroegen hierom.
    Pas nadat de de laatste treinen uit Westerbork waren vertrokken,kwam de treinstaking met als gevolg een hongersnood in westen van het land.
    Plat gezegd resultaat ;joden in Nederland,vrijwel uitgemoord,
    En het westen van het land waar het communistisch verzet erg sterk ,totaal verzwakt.
    Of zoals Wilhelmina in een brief aan haar dochter Juliana schreef,na de oorlog kan ik regeren zonder de ongewenste elementen.

  15. Seneca

    @Beukman
    U legt de vinger op de zere plek!
    @WillieF
    Hoe groot is uw gelijk. Het is werkelijk schandalig wat er toen en wat er nu weer gebeurt. De grootste misdadigers zijn naast de plegers der misdaden, zij die de macht hebben er iets aan te doen en telkenmale wegkijken.

  16. Harrybr

    Grof geld verdiend ? E 2.5 mln over 100,000 treinkaartjes…= E 25 per kaartje.
    Niet zo dramatisch als ik naar de huidige tarieven kijk.
    Vergeet niet: er was haast geen NL-er, die ook maar enig idee had, dat de joden daar in werkelijkheid te wachten stond.
    Op die manier kan je iedereen hier wel beschuldigen: van de gedwongen werkers in de Duitse (oorlogs)industrie, tot de sluiswachter en NL elektriciteit opwekker toe.
    N.B. : voor 4 mei 1945 waren er niet zo veel lid van de Ondergrondse, doch op 5 en 6 mei… een gigantische toevloed… En toen de Canadezen ook A’dm in handen hadden, waren er ineens een 1/2 miljoen A’dammers Ondergrondse-lid. Heel erg dapper wraak genomen op een paar vrouwen, die – ook voor eten- met de Duitsers mee waren gegaan.

  17. Chef-70

    Dit is niet iets wat onbekend was en nu pas boven water komt. Ik weet niet anders.

  18. V.K.

    -Gerard Boer heeft het een en ander op z’n blog.

    http://gerard45.bloggertje.nl/note/18865/over-de-jodentransporten-de-ns-en.html

  19. Beukman

    Harry schrijft:
    “Vergeet niet: er was haast geen NL-er, die ook maar enig idee had, dat de joden daar in werkelijkheid te wachten stond.”

    Wat die Nederlanders wel wisten, was dat een bepaalde bevolkingsgroep onvrijwillig werd afgevoerd om geen andere reden dan dat de leden van die groep joods waren. Is dat niet al erg genoeg?

  20. Beukman

    @ V.K. 20.56
    Interessant. Giesberger probeerde de schuld af te schuiven op Londen (lees: Wilhelmina en aanverwanten), de lafaard.
    De herdenking van de heldhaftige spoorwegstaking heeft een wel heel smerige bijsmaak.

    1. V.K.

      -@Beukman,

      -Welke schuld afschuiven om welke reden?
      -Feit is dat Giesberger als 1 van de weinigen was welke in verbinding met Londen stond en zijn uitspraak heeft gedaan tijdens de parlementaire enqette waar hij vrijuit kon spreken. Waarbij ik Wilhelmina meer lees als het NL bestuur in Londen.

  21. Beukman

    @ V.K.
    Giesberger schuift de schuld voor de jodentransporten af op Wilhelmina/de regering in London.

    Er is iets vreemds aan de hand met het antwoord dat Giesberger van Londen kreeg op de vraag wat hij moest doen met de jodentransporten: “Londen antwoordde: Niets! Doorgaan!”
    Kennelijk was het al een tijdje aan de gang, met medeweten van Giesberger.

    Moreel ligt het ingewikkeld, en zal ik Giesberger sowieso niet zonder meer veroordelen. Je moet sterk in je schoenen staan om orders van de regering in ballingschap te weigeren, maar toch lijkt het wel wat op het experiment van de studenten die gevraagd werden om proefpersonen pijn te doen met stroomstoten: ze doen het, ondanks het ijselijk gebruil van hun slachtoffers? Waarom? Omdat het moet.
    Voor een grijsdenker als ik zijn er altijd verzachtende omstandigheden te vinden, maar dan nog geldt dat ieder mens een eigen morele verantwoordelijkheid heeft.

    Erg fraai trouwens de prachtige “facsimile” repro van het verhoor van Giesberger, link op die site, mocht je het gemist hebben. Eerst dat maar eens doorspitten:

    http://www.mediafire.com/download/a5s660et0pftezv/GIESBERG.ZIP

    1. V.K.

      @Beukman,

      -Het ging me eigenlijk om het stukje uit het Leidsch dagblad 1997 Waarin Doornbosch al repte over teruggaaf.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.