Geschiedenis als inspiratie en als grabbelton

Geschiedwetenschap moet natuurlijk objectief zijn, maar net als literatuur kan geschiedschrijving mensen inspireren en op deze manier de kloof in de tijd overbruggen.

De tijden zijn vaak heel anders, maar mensen blijven mensen, mensen met wie je je soms kunt identificeren. Ik wil het in mijn column over drie interessante historische figuren hebben, Joan Derk van der Capellen tot den Pol (1741-1784), Menno ter Braak (1902-1940) en Winston Churchill (1874-1965).

Joan Derk van der Capellen
Eén van mijn historische helden is de achttiende-eeuwse Nederlandse politicus Joan Derk van der Capellen tot den Pol. Baron Van der Capellen (Joan Derk voor intimi) was leider van de democratische patriottenbeweging, pleitbezorger van de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd tegen Engeland, hartstochtelijk verdediger van de vrijheid van meningsuiting en last but not least Pim Fortuyns “illustere voorganger en voorbeeld”.Johan_Derk_Baron_van_der_Capellen_tot_de_Pol

Van der Capellens democratische idealisme, zijn doorzettingsvermogen, zijn strijd tegen de middelmatige elite en het feit dat hij met zijn hoofd boven het maaiveld durfde uit te steken, iets anders te doen, hebben mij sinds ik tijdens mijn geschiedenisstudie met deze bijzonder historische figuur kennismaakte altijd geïnspireerd. Bij Fortuyn ging de identificatie nog verder: hij dichtte de baron een homoseksuele belangstelling toe.

Mocht er ooit een tijdmachine worden uitgevonden dan zou ik de baron van alles willen vragen: hoe slaagden hij en zijn vrienden er in om zijn pamflet Aan het Volk van Nederland in de nacht van 25 op 26 september 1781 over heel Nederland te verspreiden? Wat waren zijn plannen met Nederland? En wat zou Van der Capellen van de Nederlandse politiek in de eenentwintigste eeuw vinden? Beschouwde hij Pim Fortuyn als zijn geestelijke zoon? Hoe keek hij aan tegen de D66-kroonjuwelen as het referendum, het districtenstelsel, de gekozen burgemeester en de gekozen minister-president? En wat zou Van der Capellen vinden van de Europese Unie en de euro?

Uiteraard zou ik voor deze tijdreis Pim Fortuyn meenemen, die ik op 6 mei 2002 zou oppikken op het Mediapark net nadat zijn interview met Ruud de Wild is afgelopen. Een interview met Van der Capellen lijkt mij geweldig, maar een ontmoeting tussen twee historische helden is nog leuker. En wie weet rolt er nog een mooie romance uit.

Menno ter Braak
Iemand die ik via deze tijdmachine ook nog een keer graag zou willen ontmoeten is Menno ter Braak, de beroemde intellectueel en polemist en bestrijder van het nationaal-socialisme die in de meidagen van 1940 zelfmoord pleegde. Voor deze ontmoeting zou ik mij trouwens eerst nog heel goed moeten inlezen, omdat ik lang niet al zijn boeken en artikelen gelezen heb.Menno_ter_Braak

In hoeverre zou ter Braak zich als nietzscheaan kunnen vinden in de democratie als staatsvorm? Dacht hij er zelf ook over na om misschien te emigreren naar Engeland of de Verenigde Staten, om de nazihorden voor de blijven? En als ik hem over het Nederland van eenentwintigste eeuw zou bijpraten en hem een stapel boeken zou geven, wie was volgens hem dan de beste Nederlandse schrijver? Harry Mulisch? Arnon Grunberg? Willem Frederik Hermans? Gerard Reve? Of toch mede-nietzscheaan Maarten ’t Hart?

Uiteraard zou ik het met Ter Braak ook over politiek hebben. Hoe keek hij aan tegen onze economische crisis? Wat vond Ter Braak van Fortuyn en Wilders? Was hij blij met Rob Riemen die met beroep op zijn essay Het nationaal-socialisme als rancuneleer uit 1937 de PVV bekritiseerde? Is de PVV fascisme? Of was de fundamentalistische islam dat misschien?

En wat vond hij van het nieuwe Comité Waakzaamheid, het comité dat zich op hem beriep, uit ex-communisten en pacifisten bestond en de PVV en radicaalrechtse geluiden het liefst de mond wilde snoeren? Was hij het eens met dit nieuwe comité en vond hij het goed dat men zich op hem beriep? Of vond hij dat deze mensen hem ten onrechte voor hun ideologische karretje spanden, omdat hij zich ook tegen het communisme had gekeerd en het Comité Waakzaamheid (zij het niet altijd even consequent) ook kritisch over het communisme was?

Geschiedenis als grabbelton
Geschiedenis is voor mij een inspiratie. Ik wil echt wat van het verleden leren en er door geïnspireerd worden. Voor ideologen is de geschiedenis echter een grabbelton, waar ze alleen die dingen uithalen die in hun ideologische straatje passen. De extreemlinkse en zwarte anti-Zwarte Piet activisten waren antihistorisch bezig toen ze demonstreerden tegen de film Michiel de Ruyter.6b3d1fa8-7eb3-11e3-88f4-20f158a6e530

Het nieuwe Comité Waakzaamheid is ook antihistorisch door de zogenaamde dreiging van de PVV op één lijn te stellen met de dreiging van het nationaal-socialisme in de jaren dertig van de twintigste eeuw, vooral ook omdat het comité over andere dreigingen zwijgt. Natuurlijk, ik ben het ook oneens met de harde taal van de PVV, de ondemocratische structuur van de partij en het feit dat de partij bevolkingsgroepen tegen elkaar opzet. Maar de PVV maakt geen gebruik van geweld, neemt hier zelfs expliciet afstand van.

Dankzij het debiele Zwarte Pieten-debat ben ik er eindelijk achter gekomen dat de polarisatie allang niet meer alleen van rechts komt. Veel hatelijke nonsens komt ook van links en onder extreemlinks is antisemitisme bovendien gewoon geaccepteerd. ‘Genuanceerd’ links kan en wil dit niet zien. Het linkse Comité Waakzaamheid is bovendien op een zeer ongelukkig moment opgericht, namelijk vlak na de aanslagen op de vrijheid van meningsuiting in Parijs en Kopenhagen door fundamentalistische moslims, aanslagen die het comité uiteraard bagatelliseert.

In het politiek-correcte wereldbeeld kunnen namelijk alleen witte mannen racistisch zijn, zijn bijna alle witte mannen racistisch. Tegenwoordig staat zelfs in een gerespecteerd links weekblad Vrij Nederland hatelijke onzin, namelijk dat de christenen verantwoordelijk zouden zijn voor de Holocaust. Blijkbaar waren alle christenen nazi’s en was het euthanasieprogramma op geestelijk gehandicapten christelijk, net als de fascinatie van de nazi’s voor occultisme en de Germaanse mythologie. Dat Joop, Frontaalnaakt of Krapuul zulke nonsens plaats, soit, maar van Vrij Nederland verwacht je dat niet.

Winston Churchill
Maar terug naar de inspiratie. Tien jaar geleden schreef de conservatieve intellectueel Bart Jan Spruyt het Boekenweekessay De toekomst van de stad. Hierin vergeleek Spruyt zijn eigen strijd tegen de politieke islam met de strijd van zijn illustere voorganger en voorbeeld Winston Churchill zeventig jaar eerder tegen het nationaal-socialisme. Sir_Winston_S_Churchill

Hoewel ik de islamitische godsdienst en het nationaal-socialistische ideologie absoluut niet op één lijn zou willen stellen, vind ik een vergelijking tussen het genocidale moslimfundamentalisme van ISIS en het nationaal-socialisme eigenlijk helemaal zo gek nog niet. Een regime dat meedogenloos mensen vermoordt, massaal minderheden executeert en alle niet-salafisten als Untermenschen behandelt, kun je met een gerust hart nationaal-socialistisch noemen.

Als ik een tijdsmachine tot mijn beschikking zou hebben, neem ik Bart Jan mee als ik Winston Churchill bezoek op zijn landgoed te Chartwell. Misschien kan Bart Jan hem helpen met het metselen van een muur, terwijl ik kijk wat voor sterks ik voor mijzelf ga inschenken.

Bij gebrek aan een tijdmachine moeten we het echter met boeken en bronnen doen. Over Winston Churchill zijn deze maand twee boeiende biografen uitgekomen, de eerste is geschreven door de Londense burgemeester Boris Johnson, de andere door historicus Geoffrey Best. Ik ben heel benieuwd wat Churchill ons vandaag de dag weer te vertellen heeft.

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

30 reacties

  1. Mar

    Is het niet makkelijker om gewoon vast te stellen dat herschrijven van geschiedenis mens eigen is?

    Vandaar dat de mens nooit leert van de geschiedenis.

  2. Sorensen

    Is de PVV fascisme? Of was de fundamentalistische islam dat misschien?
    Uiterst tendentieus!

    Als je op die vragen het antwoord niet weet, kan je beter geen quasi historiografische stukjes schrijven

    1. Sorensen

      Het probleem van het lezen van een stukje als hierboven is voor mij, dat ik van af het begin mijn ergernis opbouw: Kroonjuwelen van D66 b.v. We weten ondertussen dat die kroonjuwelen lucratieve baantjes zijn.
      Dan stuit ik op een zin, waarna ik besluit maar te stoppen. Zie mijn opmerking hierboven. Na de constatering dat iemand niet weet dat antisemitisme, geweldadigheid, intimidatie opponenten, anti democratsche instelling etc.typisch fascistische (n.socialistische) kenmerken zijn. Dan is de rest ook niet lezenswaardig en vind ik het zonde van mijn tijd.
      Aan de andere kant moet kritiek altijd onderbouwd worden.
      Hierbij.
      Het onderwerp. E.K. wil een stukje schrijven dus doet een willekeurige greep en noemt dat inspiratiebron. Voor ideologen is het een grabbelton?
      Het er met de haren bijslepen van Fortuyn. Altijd goed in zich rechts noemende anti PVV kringen (Fortuyn had trouwens een schilderij met Ter Braak in zijn huis)
      Een tijdmachine ! Mijn hemel….. moedeloos schudden van het hoofd.
      PVV in verband brengen met nationaal socialisme (hoezo niet ideologisch geïnspireerd E.K.? ) en dan zeggen dat het niet klopt. Doe het dan niet! Begin er niet aan!
      Pas door dat handjevol anti De Ruyter idioten tot de conclusie dat de geschiedenis misbruikt kan worden (Jan Romein zei al dat Cleio een hoer was)
      ISIS vergelijken met nationaal socialisme, maar de inspiratiebron van ISIS niet!Lees verdomme die bronnen voor je oordeelt, zou ik zeggen.
      Churchill aanhalen zonder te refereren aan zijn mening over Islam, in een quasi beschouwend stukje over o.a. Islam.
      Dan als uitsmijter! We moeten het met boeken en (andere) bronnen doen.
      Doe dat dan!!!

      Ik heb ook van mijn grote inspiratiebron geleerd altijd iets positiefs te schrijven: Is vogels kijken niets voor je E.K. ?

      1. JanvanEechoud

        Aha! Sorensen.

        Had dit nog niet gelezen.
        Zo’n beetje wat ik Ewout verwijt.
        Maar vind het wel leuk een uitdaging voor zijn voeten te gooien..! 😉

  3. LantR.fant

    Er zijn grote uitwassen, Europawijd. De politiek heeft zich vervreemd van de burgers en is van haar fundamenten losgeraakt. De democratie is goeddeels opgeheven. Een flinterdun laagje om de suggestie in leven te houden.
    En oplossingen blijven uit. De politiek weigert zelfs om de problemen te benoemen.

    Als we toch over geschiedenis schrijven. Heeft de schrijver van dit stuk al eens onderzocht waar chaotische tijden als deze doorgaans in eindigen?

  4. Taljaard

    Ik denk dat Churchill zich eerder zorgen zou maken over de EUSSR, would be dictators, die het zelfs bestonden om te pogen West Europa, inclusief het VK, een oorlog met Rusland in te rommelen. En zo de onvrede over hun wanbeleid te kanaliseren en te richten op een niet bestaande externe vijand.
    Dat is hen God zij dank niet gelukt omdat de Duitsers, zoals te verwachten viel, absoluut geen zin hadden in een oorlog met Rusland. En hun marionet Merkel er niet in slaagde om de publieke opinie in Duitsland daarop te richten.
    Wat de EUSSR moguls uit de geschiedenis zouden moeten leren zijn twee essentiala:

    1. Een regering, die tegen de wil van het volk een oorlog begint tekent haar eigen doodsvonnis. (Von Clausewitz)
    2. Het dwangmatig willen opleggen van belastingen zonder enige democratische volksvertegenwoordiging daarin is op termijn een garantie voor het verliezen van macht. (Thomas Jefferson)

    1. Jacobus

      @taljaard,

      De aanbevelingen van Von Clausewitz en Jefferson onderschrijf ik maar waar ziet u een schending van deze zinvolle gedragsregels?

      1. Taljaard

        @Jacobus
        Nou goed, voor deze ene keer dan.
        Kan ook kort antwoorden.
        De EU heeft deze twee zinvolle gedragsregels duidelijk geschonden.
        a. Hun oorlogszuchtige gestook tegen Rusland.
        b. Hun met dwang opleggen van financieele lasten (o.m. 1,1 miljard extra aan Nederland), zonder enige democratische volksvertegenwoordiging.

        1. Jacobus

          Er is geen sprake van oorlogszuchtig gestook tegen Rusland. Dat is een fantasie die niet steunt op feiten.

          De EU steunt op een democratische meerderheid in alle lidstaten, in het bijzonder ook in Nederland. Bij de laatste Kamerverkiezingen wonnen de pro-Europese partijen en verloor de PVV, die de verkiezingen nota bene uitriep tot een ‘referendum over Europa’, fors.

          U mag een tegenstander van de EU zijn maar met deze evidente onwaarheden maakt u geen sterke indruk.

          1. Taljaard

            Nee joh.
            Verhofstad en Van Baalen stonden nooit op met Maidanplein in Kiew het volk op te hitsen met beloften die ze nooit waar konden maken.
            En de Europese Commissie, gekoppeld aan de troika, is een voorbeeld van democratische besluitvorming.
            Je lijkt Erwin (de) Lamme op Joop wel.

          2. Jacobus

            @ Taljaard,

            De genoemde Europarlementariërs betoonden solidariteit aan het Oekraïense volk. Gelukkig was dat optreden in retrospectief niet maar het is absurd dat als ‘oorlogshitserij’ te bestempelen.

            Op mijn feitelijke beschrijving van de democratische legitimatie van de EU lijkt u geen inhoudelijk antwoord te hebben.

    2. Koos_Koets

      De fout die Churchil maakte is dat hij weigerde met Hitler samen tegen Stalin te vechten. De holocoust zou dan voorkomen zijn.
      De huidige elite maakt de fout dat ze weigeren met Rusland samen tegen de Islam te vechten.

      1. Taljaard

        @Koos
        Net als uw alias uw brein kapot geblowd?
        Churchill heeft een paar fouten gemaakt, zoals Polen in Jalta aan Stalin verkwanselen.
        Maar wat Hitler betreft was zijn houding precies goed en de enig juiste. De shoah zou niet voorkomen zijn wanneer het VK met nazi Duitsland zou hebben samengewerkt, want dat zou H. als een carte blanche hebben opgevat om zijn in Mein Kampf al beschreven onzalige plannen met de Europese Joden te verwezenlijken.

        1. Jacobus

          @ Taljaard,

          “@Koos
          Net als uw alias uw brein kapot geblowd?”

          U ontpopt zich op dit blog als een onaangename en agressieve trol.
          Onprettig om te zien.

  5. Koos_Koets

    De vergelijking tussen PVV en Nazisme is volstrekt idioot omdat vandaag de dag hele hordes barbaren het avondland aan het veroveren zijn. In de jaren 30 was er van zoiets geen sprake.
    Ook de vergelijking van het Nazisme met ISIS gaat mank, omdat het nazisme uit onze eigen cultuur voortkwam. Het was weliswaar een gewelddadige, extremistische variant, maar als je niet Joods was, had je weinig te vrezen.
    Zouden we moeten kiezen tussen een herleving van het Nazisme, of een verovering door ISIS, dan zou de keuze niet moeilijk zijn.

    1. Jacobus

      Die keuze ligt toch niet voor?

    2. Jacobus

      @ Koos Koets,

      Spreken over ‘hordes barbaren het avondland aan het veroveren zijn’is tenminste zo idioot.

  6. Sorensen

    Sorry, maar ik zit sinds kort weer op deze site.
    Is het niet mogelijk jullie geruzie bilateraal te houden.
    Ik heb er total geen interesse in en ik denk met mij velen.

    1. JanvanEechoud

      Hi Sorensen.

      Maar welke “Sorensen” ben je?

      Mvg.

      1. Sorensen

        Je bedoelt met ø of ö ?
        Ik weet dat Fortuyn een schilderij met ter Braak ( en du Perron) had. Ben boos als de PVV in een quasi intelligent stukje wordt aangevallen?

        Daarnaast (extra informatie) vind ik de term nietzscheaan volkomen misplaatst en misschien zelfs misleidend. Nietzsche was een literair voorbeeld, zeker geen politiek c.q. filosofisch voorganger. Ter Braak en Nietzsche noemen moet je dus niet doen tenzij je wil laten merken hoe belezen je bent.

        1. JanvanEechoud

          “Ronald Sörensen”.

          Deze, dus……
          Dan ben ik zéker in goed gezelschap…. 😉

          Maar ik kijk niet op een o-tje of ø-tje of ö-tje….

          Mvg.

        2. D. G. Neree

          inderdaad is Nietzsche meer een literair genie dan een filosofisch. Anti-filosofisch is gepaster misschien. Maar ook als literatuur gedefinieerd wordt als onbegrijpelijke gedachtenspinsels die toch stevig gegrond zijn in de menselijke ervaring en de logische gevolgtrekkingen daaruit.

    2. JanvanEechoud

      Begrijp wat je bedoelt.

      Jacobus lijkt me best een intelligent persoon, maar ook díe kunnen verrekte dom doen.

      Redelijke argumenten kan geen normaal mens bezwaar tegen hebben maar zijn opmerkingen zijn té achterlijk om serieus te nemen en ik snap dan ook niet dat zovelen er wél serieus op in gaan of hardstikke pissig worden en zich laten verleiden ‘groffe’ taal te gebruiken.

      Fijn weekend, mvg.

  7. JanvanEechoud

    Blablabladibla, Ewout.

    Laten we maar ff in het midden beginnen:
    “ik ben het ook oneens met het feit dat de partij (PVV) bevolkingsgroepen tegen elkaar opzet”
    R- Ben het een beetje zat, Ewout. Je bent een leugenaar…. of je toont dat met citaten aan.
    Reageren ga je tóch niet, maar je gaat nu wél met je billen bloot.
    Voor één keertje weer’s een amusant gezicht:
    Kom maar op. Vertel 2 zaken waarom je de PVV en Wilders verachtelijk, smerig, vunzig, etc, etc, vindt.
    En je mag de kopvoddentax méétellen, hoewel die ook te maken heeft met de 9e eeuwse opdracht aan joden zich herkenbaar te maken middels een gele “vlag”.

    Doe deze uitdaging al maanden aan mensen zoals jij met je blèren over de verrotte PVV en Wilders.
    Nóóit een weerwoord. Kom maar op; in knieën schieten? moslims deporteren? Rassenhaat? Vreemdelingenhaat?

    “conservatieve intellectueel Bart Jan Spruyt”.
    R- Wel serieus blijven, hoor. (Grapje, Bart Jan! 🙂 )

    “Hoewel ik de islamitische godsdienst en het nationaal-socialistische ideologie absoluut niet op één lijn zou willen stellen”.
    R- Dééd je dat maar wél!
    Nu zit je gewoon jezelf te belazeren, Ewout!
    Beter lezen en de woordvoerders van Mohammedanen, de gééstelijke én Politieke leiders wat meer geloven.
    Ze slaan je met hun plannen voor de verovering van Europe en de wereld om je oren…. en jij houdt je vingers in je oren!
    LUISTEREN, Ewout!

    En ik hoop dat je niet te veel schermt met Pim F. want the likes of you hebben hem mede vermoord.
    En dan bedoel ik niet persoonlijk maar de Media en eventuele politici waar jullie dan zo’n hoge pet van op hebben!

    Toch een fijn weekend gewenst en de vriendelijke gr.
    Jan van Eechoud
    (En op eikel Jacobus reageer ik toch niet)

  8. Jacobus

    Ewout Klei verwijst in zijn bijdrage naar een door hem geschreven stuk op TPO. Daarin betoogt hij dat het antisemitisme weer helemaal terug is en wel door toedoen van moslims en extreem-links. Dat eerste klopt natuurlijk: in islamitische kringen is antisemitisme, al dan niet gevoed door politieke kritiek op Israël, zeker weer virulent aanwezig.
    Zijn betoog over extreem links is tamelijk vergezocht . Overal lopen wel idioten rond die in hun anti-zionisme doorschieten naar antisemitisme maar om nou generaliserend extreem-links als antisemitisch weg te zetten is eigenlijk absurd. Zijn betoog ruikt ook niet erg fris omdat hij wel opzichtig zwijgt over het wel tamelijk duidelijke antisemitisme van extreem-rechts.

    Dit soort ideologisch gekleurde verhalen verhogen zijn geloofwaardigheid niet.

    Zijn openingsartikel toont overigens dezelfde doorzichtige vooringenomenheid. Hij weet niet zeker of Menno ter Braak Wilders zou hebben afgewezen. Mijn klomp breekt! Laten we hopen dat deze merkwaardige bewering kan worden verklaard uit het feit dat hij geen letter van Ter Braak las.

  9. JanvanEechoud

    Het is ook telkens raak ook!!
    Nóóiit krijg je redelijke argumenten als je vraagt om sterke argumenten waarom Wilders / PVV zo abject zou zijn!! Grrrrr!

    Geef dat dan ruiterlijk toe.
    Zeg dan gewoon dat je Geert W. een húfter vindt…. maar dat hij wél steeds gelijk krijgt!

    Weinig mensen, naar verhouding, zullen ontkennen dat het wel een tandje ‘minder’ kan met Wilders zijn uitspraken.
    Goed, hij schudt de mensen wél wakker…, dat dan weer wél!
    Maar stop nou eens met die leugens, beste columnisten…., aub.
    Mvg.

    1. Jacobus

      Naar mijn bescheiden mening is Geert Wilders een hufter die nooit gelijk kreeg en zal krijgen.

  10. JanvanEechoud

    Schoot me net met boodschappen doen weer in gedachten, de uitspraken van éne Riessen, over Geert W. en PVV ers…….:
    Wilders moest maar ‘gemold’ en de PVV-ers ‘gedeporteerd’ worden!

    Nog iemand aangiftes doen??

  11. JanvanEechoud

    @ Taljaard,

    “Je lijkt Erwin (de) Lamme op Joop wel”

    Deze oen hield een pleidooi voor Juncker, zoeven.
    Heb even een doekje open gedaan over deze Juncker:

    Juncker?? Deze Juncker?
    — Over het verdrag van Lissabon
    “Natúúrlijk wordt er soevereiniteit overgedragen!
    Maar zou het intelligent zijn als ik de aandacht van het publiek hier op vestig?”.
    — Het Franse referendum
    “Als het een ‘ja’ wordt, zeggen we; we gaan verder, en als het een ‘nee’ wordt, zeggen we; we gaan dóór!
    — Over de introductie van de euro
    “We beslissen iets, laten het even sudderen…, en wachten af wat er gebeurt!
    Als niemand stampij maakt, want de meeste mensen begrijpen tóch niet wat er is gebeurd…., , gaan we stap voor stap verder tot er geen weg terúg meer is!”
    — Over economie en democratie in de eurozone
    “We weten allemaal wat we horen te doen…, maar we weten alleen niet hoe we dan nog herkozen moeten worden als we dat eenmaal gedaan hebben!

    Oh, DIÉ Juncker…..

  12. W.H.J. Reiss

    Bij dit artikel ben ik toch het slimste geweest !
    Ik kijk wie het schrijft en vervolgens heb ik de commentaren gelezen. Dat is dan wel amusant. Geloof me, het was weer heftig !

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.