Een goed idee: niet genoeg stemmen, dan ook niet de Kamer in

De macht moet weer bij de kiezer komen te liggen.

De Nederlandse democratie is aan vernieuwing toe. Niet omwille van de vernieuwing, maar omdat er echt iets moet veranderen. Nu is het zo dat politieke partijen bepalen hoe de kandidatenlijsten eruit zien, de leden er een plasje over mogen doen en de kiezer het maar uitzoekt.

De meeste kandidaten op de lijsten halen amper stemmen (een paar honderd als ze geluk hebben), maar belanden toch in de Kamer. En dan krijg je Kamerleden zonder mandaat die uit hun neus vreten en zetels roven. Ze liften mee op het succes van de lijsttrekker en de partij, terwijl ze niks anders gepresteerd hebben dan ja en amen zeggen tegen de partijtop.

Dat moet veranderen. Laat politici maar hun best doen voor iedere stem en het land ingaan om een achterban te vergaren. In de Volkskrant staat vandaag een interessant artikel van Laura Menenti, onderzoeker aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Zij zegt dat het een goed idee zou zijn om Kamerzetels toe te wijzen op volgorde van de behaalde stemmen binnen de partij. Iemand die op plaats 3 staat maar minder stemmen haalt dan plaats 4, 5 en 6 komt in dat geval pas als zevende de Kamer in. Kerncitaat:

Als kiezers en partij het oneens zijn over wie de beste volksvertegenwoordigers zijn, zijn het gek genoeg de kiezers die het nakijken hebben. De relatie tussen kiezers en partijen is gekanteld in het nadeel van eerstgenoemden. Oorspronkelijk was een partij nog een middel van kiezers om een (beleids-)doel te bereiken, samen krijg je immers meer voor elkaar. Nu lijken kiezers een middel geworden van partijen om hun doel te bereiken. En te vaak lijkt dat doel simpelweg: bestaan.

Dat kan anders. In plaats van protesteren als iemand ‘zonder mandaat’ zich gaat gedragen als een gekozen volksvertegenwoordiger (Ferrier en Koppejan, anyone?), zou het normaal moeten zijn dat volksvertegenwoordigers per definitie mandaat hebben, omdat ze zonder de Kamer niet inkomen. Dat het volk zijn eigen vertegenwoordigers kiest, het laatste woord heeft. Bijvoorbeeld zo: wijs zetels toe op volgorde van behaalde stemmen binnen de partij. Hoe meer stemmen je trekt, hoe meer kans op een zetel. Revolutionair concept in een democratie: meeste stemmen gelden. Willen we iemand niet (meer) in de Kamer hebben? Niet op stemmen. Willen we iemand wel in de Kamer hebben? Wel op stemmen.

Het is een uitstekend idee, want het geeft de kiezer meer macht over wie er wel en wie er niet in de Kamer belandt. Als een partij Kamerleden zonder achterban op de lijst zet, dan krijgen ze geen zetel. En als een partij slechte kandidaten op de lijst zet waar niemand op wil stemmen, dan zien we dat ook terug in het parlement. Mooi toch? Hier kan geen enkele partij tegen zijn. Hop, snel invoeren dus!


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

12 reacties

  1. van Urk

    En welke pluche zitter is met dit formidabel plan het mee eens? (doodse stilte).

  2. Jan

    Bij gemeenteraadsverkiezingen werkt dit al vaak zo doordat je daar makkelijker op basis van voorkeurstemmen wordt gekozen. Dit heeft er in een aantal steden toe geleid dat de PvdA bijna geheel is gekaapt door allochtonen. Ik vind dat geen goede ontwikkeling, dat werkt belangenverstrengeling en clientelisme in de hand.

    1. arie_jansz

      Niet alleen met Turken hoor, ook bij lokale partijen, waar de bekende ondernemer of winkelier met voorkeur in de raad komt.

      Je moet geen populariteitswedstrijd willen, de partijen moeten gewoon kwaliteit aanleveren.

  3. Dennis_WSPK

    Dit goede plan zou een eerste belangrijke stap zijn in het ontmantelen van de particratie.
    Nederland is namelijk sinds eind 19e eeuw allang geen democratie meer. Niet de burger of individuele kandidaten maken de dienst uit, maar politieke partijen. Meer in het bijzonder de partijtop.

    De Grondwet heeft het over leden van de Tweede Kamer en heeft niets met partijen van doen. De leden moeten hun werk zonder last of ruggespraak doen. Daarvan is allang geen sprake meer. De fractie en de partijtop bepalen wat individuele leden moeten stemmen en bepalen ook wie wel en niet verkiesbaar is.

    Het wordt tijd dat de fractiediscipline verdwijnt. Leden moeten op strikt persoonlijke titel gekozen worden en niet gebonden zijn aan de moordende, anti-democratische fractiediscipline en particratie.

    1. arie_jansz

      Je voorstellen zijn prima, maar ook met jouw idee zul je zien dat mensen elkaar opzoeken in achterkamertjes om steun te verwerven.

      Ik geloof er niet zo in, helaas….

    2. beppie

      Dat is ook mijn reaktie: En dan zou elke stemming met persoonlijke hand opsteken moeten gaan.

  4. HarryS

    Slecht idee.
    Iemand op plaats 34 die een leuk groepje vrienden heeft, komt zo makkelijk op misschien wel de 2e of 3e plaats, omdat de mensen normaal gesproken allemaal op de lijsttrekker stemmen en niet op de nummer twee of drie of vier, die wellicht ook goed zijn, en wellicht beter dan die persoon op plaats 34 met z’n vriendenclub.

  5. arie_jansz

    Vreselijk plan, ik zie al goede argumenten voorbij komen.

    Net zo slecht als een gekozen burgemeester…

    Voor je het weet bestaat de gehele Brabantse afvaardig uit populaire aannemers, megastalboeren en zetbaasjes.

  6. Dennis_WSPK

    Waarom Arie ? Dat is toevallig wél democratie in optima forma. Als de burger wil dat een zetbaasje van weet ik veel wie in de Kamer komt, dan is dat de wil van de burger, die het recht heeft daar op te stemmen.
    Niks mis mee.
    Als een andere groep dat niet wil en massaal op een ander zetbaasje komt, komt die in de kamer.

    Hetzelfde geldt voor de burgemeester. Dat is nu een kwestie van de partijtop die bepaalt wie er uiteindelijk op een bepaalde plek komt. De burger heeft daar geen enkele invloed op. Weinig democratisch.

    De particratie werkt zeer verlammend en is slecht voor de democratie en de rechtsstaat.

  7. Evora

    Dat Nederland geen democratie is is al heel lang bekend – althans in sommige kringen. In Nederland worden volksvertegenwoordigers benoemd door de partij, de enige die gekozen werden zijn er met voorkeursstemmen doorgekomen, vaak tot ergernis van de partijtop.

    Een ander plan om de zaak wat op te schudden is het aantal zetels te relateren aan de opkomst. Zo levert een opkomst van 70% een tweede kamer op met 105 zetels. Lijkt me toch een aardige besparing.

  8. Harrybr

    Het liefst vandaag nog. Stem blijft van de persoon resp. de partij(program) waarop gestemd is. Voldoende voorkeurstemmen = zetel, en anders maar hopen op voldoende reststemmen voor je eigen partijplaats in die blauwe stoelen.

    Maar dan OOK twee extra vakjes, per partij en over de hele kieslijst:
    a) gaat u allen zo door, tikje naar L, tikje naar R, maar uiteindelijk een aardig acceptabel compromis ( want… daar draait het in NL altijd op uit)
    b) geen van allen, stelletje …

    Bekent ook, dat de lijsttrekker niet automatisch alle “partij” stemmen op zich verenigd krijgt. Een Rita Verdonk, die meer stemmen kreeg als de lijsttrekker + “vakje a – VVD)” zou dan dus de primes inter paris van de partij(fractie) geworden zijn.

    Toch lastig voor de partijklappende plucheplakkers. Zal daarom dus nooit ingevoerd worden.
    Beter 60% van de kiezers, die niet meer op komen dagen, dan 35% die het allemaal wel goed vindt en 25% die het liefst “de hele boel de gevangenis ( naar huis) in zou willen sturen..”

  9. reageerbuis

    Een heel slecht idee. De lijsttrekker is degene die op de voorgrond treedt en krijgt daardoor veel stemmen. Op de volgende plaatsen staan mensen, die tweede keus zijn en daardoor weinig stemmen halen. Die zijn op die plaatsen gezet omdat ze de standpunten van de partij goed kunnen verdedigen. Moeten die dan wijken voor sporters of musici (denk aan André Hazes) die door hun populariteit op ander gebied stemmen halen? Alsjeblieft niet. Een kwart van de kiesdeler zoals nu is een goede bodem, waaronder je niet met voorkeurstemmen gekozen kunt worden.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.