Rijksmuseum: ‘Het Rijksmuseum is bij uitstek de plek waar je politiek correct moet zijn.’

In alle heisa op de wereld met standbeelden die omver geworpen worden, vraagstukken over wat je wel of niet mag zeggen, of we wel of niet getroffen mensen in de slavernij financieel moeten compenseren, zien we door de bomen het bos soms niet meer. Het is vooral een vraagstuk dat een klein deel van de bevolking bezig houdt en dan vooral de culturele elite.

Zo is het hoofd van de afdeling ‘geschiedenis’ van het Rijksmuseum, Martine ‘Schaamte Is Mijn Kompas’ Gosselink, van mening dat het Rijksmuseum nog veel moet aanpassen om inclusiever te zijn. Wat dat dan tegenwoordig ook maar mag betekenen. Ze wil dat iedereen zich vertegenwoordigt voelt binnen het Rijksmuseum. Zo heeft de afdeling een cruciale rol gespeeld in het veranderen van de bijschriften bij kunstwerken. Woorden als ‘neger’ zouden dan niet meer mogen, alleen als ze echt functioneel zouden zijn.

Het wegwassen van bepaalde woorden vervormt de geschiedenis waarin die woorden gebruikt zijn met betrekking tot het kunstwerk. Een bepaalde semantische onderwijs rol toewijzen als kernonderdeel van het beleid is niet voor het Rijksmuseum weggelegd. Het moet kunstwerken tonen van de geschiedenis, in haar volledige historische context. Dat woorden wel of niet bevallen, dat moet helemaal geen issue zijn. Toch ziet Gosselink het als een bepaalde taak van het museum om een sociaal-maatschappelijke rol in te nemen.

 „Wij tonen hier de pronkstukken van de elite in Nederland. Dat is geweldig, daar trekken we miljoenen bezoekers mee. Maar geschiedenis is ook rauw en vies, ze stinkt. Ik wil niet alleen de geschiedenis van de overwinnaars schrijven.”

Het past ook heel erg goed in het voornamelijk linkse ‘progressie denken’. Een raamwerk waarin elk onderdeel van de samenleving, ook de louter esthetische onderdelen, een politiek- of maatschappelijke rol vervult. Gosselink is dan ook zeer trots op haar eigen manier van ‘tekstzuivering’:

Dat het Rijksmuseum school maakt met de tekstzuivering, merkt ze als ze in het buitenland lezingen geeft. „In Portugal schrokken ze zich wild: wat lopen wij achter, dachten ze. In Kopenhagen en elders zijn ze ons voorbeeld al gaan volgen.” Het Tropenmuseum in Amsterdam was er trouwens al langer mee bezig.

Daarnaast wordt niet alleen gedaan aan tekstzuivering, Gosselink wil ook dat mensen hun eigen mening kunnen vormen en actief worden gestimuleerd in het Rijksmuseum om over bepaalde dingen na te denken, oftewel gestuurd worden:

Het museum broedt op een manier waarop mensen hun mening kunnen geven over wat ze op de slavernij-tentoonstelling hebben gezien. „Bijvoorbeeld door hun vragen voor te leggen en dat je aan het eind van de tentoonstelling het antwoord van de bezoekers ziet. Dat je samen iets creëert. Ik zeg maar wat: ‘Moeten alle nazaten van de slavernij schadeloos worden gesteld?’”

Het Rijksmuseum is voor Nederland een van de laatste plekken waar esthetische hoogstandjes worden getoond. De pracht van de Nederlandse kunstgeschiedenis. Politieke correctheid heeft daarin geen plaats, dan verwordt een kunstwerk tot louter een politiek middel, terwijl er juist genoten moet worden van de schoonheid.

 

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

Reacties

28 reacties

  1. buitenbeentje

    Zonder VOC, heren Zeventien, WIC enz. was het rijksmuseum er niet geweest. Geen geschiedenisafdeling, geen Rembrandt, Frans Hals, Vermeer enz, enz.. De wetenschap was nooit zo ver gevorderd geweest als er geen scheepvaart was geweest. Zonder Columbus zou de aarde nog steeds plat zijn, Zonder Kopernikus en Galilei zou de zon rond de aarde draaien en zonder zonder Darwin en zijn reis met de Beagle was er geen evolutie geweest, geen stamcellen, geen DNA etc.

    De geschiedenis van de westerse wereld is een stelsel van radertjes die in elkaar grijpen en ons gebracht hebben waar we nu zijn. Het geld voor al die kunst en onderzoeken kwam door handel, en daar hoorden vroeger slaven bij die geleverd werden door mohammedanen en door negers. Bij voorbeeld, zonder onze vergaande ontwikkeling dankzij handel hadden mensen als SS, QG niet (meer) geleefd, gestorven als baby want niemand die ontwikkelingshulp kon geven of op 555 storten, terwijl hun ouders geen idee hadden gehad waar Suriname ligt.

  2. Ni28

    En Rijksmuseum dient kunstwerken te tonen met hun volledige geschiedkundige achtergrond en met zuiver naam benoemd worden naar de tijd van de oorsprong. Geen excuses achteraf of beschrijving met eigentijdse beeld dat is vervalsing van de geschiedenis. Dus geen politiek correctheid die cultuur vervalst en vernietigd. Het is een museum en geen politieke arena.

  3. SlimK1nd

    Het Rijksmuseum is een plek waar je vooral wilt laten zien dat je Deugt. Met de hoofdletter D. Ik was wat woest dus ik heb er een uitgebreide repliek op geschreven en vanmorgen naar het Rijks gestuurd. https://twitter.com/SlimK1nd/status/911495284890497025

  4. Bloem

    Geschiedenis is het mooiste vakgebied dat er is, al was het alleen maar omdat we er van zouden moeten kunnen leren hoe het niet moet. De hele menselijke geschiedenis is een aaneenschakeling van misstanden, onderdrukking en geweld. Wat men vaak (graag) vergeet en achterwege laat is dat de gouden eeuw werd gekenmerkt door een feodaal systeem waarin de vrije burgerij in Nederland niet veel beter af was dan de slaven uit Afrika. Pas in de periode na de 2e wereldoorlog kreeg de Nederlandse bevolking meer vrijheden en werden de arbeidsomstandigheden verbeterd. Dat is bereikt door onze grootouders. Met politieke correctheid en wegpoetsen van delen in de geschiedenis, verander je de geschiedenis niet doch verzwijg je en verberg je de harde waarheid. Tevens doe je daar onze eigen grootouders tekort, die er voor geknokt hebben om onze samenleving zo in te richten dat een ieder van ons het beter kreeg dan de generatie ervoor. Ook de nazaten van Afrikaanse slaven in Nederland baden tegenwoordig in een weelde, die ze zonder de geschiedenis nooit bereikt zouden hebben. Het is juist goed dat getoond wordt hoe het was en welke algemene opvattingen de bevolking toen had waardoor dit soort “misstanden” konden ontstaan. Misschien leren we dan iets van de geschiedenis. I.p.v. te veroordelen wat hun voorouders 300 jaar geleden is aangedaan, zouden ze ook dankbaar kunnen zijn voor wat onze grootouders 70 jaar geleden bereikt hebben waardoor ook hun leven een gouden randje heeft.

    1. van Urk

      Ze gaan het zo veranderen dat de toekomstige generatie denkt dat het vroeger allemaal best wel meeviel met de slavernij. Het woordje neger wordt verwijdert dus denkt onze toekomstige generatie dat de koloniale heersers nooit het woord neger in hun tijd hebben gebruikt omdat het niet in deze museum besproken wordt.

    2. Arachne

      @Bloem

      Het feodale systeem was ongeveer 750 jaar over. De pest ruimde de laatste kruimels op; een derde van het werkvolk (en gezinnen) was slachtoffer en dat leidde tot schaarste. Dit leidde tot het onderhandelen van betere prijzen en meer vrijheid en rechten/afschaffing van plichten en een wijziging van de positie van de landheren.
      De opkomst van de steden leidde tot het ontstaan van de burgerij, die op haar beurt veranderingen doorvoerde of oude regels/aanspraken afschafte.

      De meeste van onze grondrechten zijn in de die jaren tot stand gekomen, vaak door proberen en aanpassen (trial and error). Conflicten in Europa ontstonden vaak omdat heersers, klein en groot, poogden die in te perken of nieuwe “oude” aanspraken in te voeren.

      Ten tijde van de VOC werden de grote winsten gemaakt door de eigenaren van de schepen, de aandeelhouders en de handelaren. De VOC bracht veel werk wat er voor zorgde voor brood op de plank bij arbeiders. Let wel: de arbeider was niet en werd niet rijk. Honger was vaak het gevolg van slechte oogsten of misoogsten. Dat dreef de prijs van eten op.

      De verbeteringen in arbeidsomstandigheden zijn eveneens een proces van eeuwen.
      Na WO2 lag Europa in puin en was de technologische ontwikkeling sinds 1900 dermate groot, dat er veel geproduceerd moest en kon worden. Dit leidde tot hogere opbrengsten welke vertaalt zijn in hogere/beter beloning, secundaire voorwaarden enz.
      Onze welstand (weelde) is ook het gevolg van goedkopere massaproductie en het doorontwikkelen van technologie.

      Weetjes:
      De bemanning van de schepen die de slaven vervoerden, kende een hoger sterftecijfer dan de vracht (slaven).

      De plantages in (o.a) Suriname moesten eerst aangelegd worden. Dit werk is gedaan door blanke jongemannen (vanaf 13 jaar) die werden geronseld of ontvoerd in de Europese havensteden. De steden hadden een ruime voorraad. Ze werden wakker op zee en er was geen weg terug. De jongemannen moesten de jungle ruimen, de aarde omhalen, stenen en wortels verwijderen in een klimaat dat zij niet gewend waren onder omstandigheden die meestal erbarmelijk waren. Veel stierven door gebrek aan eten, ontstoken wonden en verbrijzelde ledematen. Ze werden snel vervangen want ze waren gratis. De slaven arriveerden op reeds aangelegde plantages en behuizing.

      Terwijl het westen de slavenhandel afschafte, werkten in de grote steden duizenden jongetjes als schoorsteenveger. Dit werk werd gedaan onder mensonterende omstandigheden (stikken in een schoorsteen, been breken) zonder financiële compensatie; de jongens kregen kost en inwoning.

      De blanken hebben Suriname in bezit genomen, de zwarte bevolking kwam later en heeft, toen de blanke moest vertrekken, een land gekregen. Dit land is 4x groter van Nederland en er wonen veel minder mensen.

      Bij de onafhankelijkheid van Suriname kwamen vliegtuigen vol naar Nederland toe.
      Deze mensen hadden er geen vertrouwen in, dat ze nu zichzelf moesten besturen en bedruipen.

  5. Beukman

    Ik bezoek het Rijksmuseum zo’n vijftien keer per jaar, en Martine Gosselink kan bij mij wel een potje breken.
    Er is niks mis mee dat ze archaïsch taalgebruik verwijdert. Een beschrijving “Drie Ghanezen in een kano” is gewoon een nauwkeurigere dan het oude “Drie negers in een kano”, die stamt uit een tijd dat wij alle negers ong over dezelfde kam schoren.
    Daar komt nog bij dat in veel gevallen de oude titels in de annotaties terug te vinden zijn, zoals in de gevallen dat de oude titel was gegeven door de maker van het werk. Niks mis mee, behalve voor een troep luidruchtige zelfverklaarde cultuurhoeders – waarvan een heleboel zelden een museum van binnen zien overigens.

    Ook is het goed om te lezen dat Gosselink ondubbelzinnig afstand neemt van beschuldigingen van “cultural appropriation” door “activisten” met een grote muil, en ze in Zuid-Afrika uitlegt dat verreweg de meeste Nederlanders in de Gouden Eeuw niet bepaald met hun pink omhoog thee zaten te drinken van het geld dat was verdiend aan het kolonialisme, want dat schijnt men daar te denken.

    Samengevat: prima interview in NRC, de aanklacht van politieke correctheid slaat als k*t op dirk, en komt dat zien in ’19.

    1. van Urk

      Beukman@ Het probleem is dat het land Ghana (pas in 1957 werd het land Ghana ontstaan nadat Goudkust en Togoland werden samengevoegd) in die tijd nog niet bestond. Er konden dus nooit drie Ghanezen in een kano gezeten hebben. Op die manier klopt de geschiedenisvertelling aan het publiek ook niet.

      1. Beukman

        Ten eerste bestond er ook een koninkrijk Ghana lang voor het moderne land Ghana werd gesticht, @Urk, zij het op een andere plek.
        Ten tweede: wie beweert er dat die tekening vóór 1957 werd gemaakt?

        1. van Urk

          Beukman@ Dat koninkrijk Ghana was wel heel erg lang geleden. Over die tekening van die kanovaarders gesproken; ik weet trouwens niet om welk afbeelding dat gaat. Of was het van haar soms metaforisch bedoelt?

          1. Beukman

            @Urk
            Dat laatste zou kunnen. Ook ik heb de betreffende tekening niet teruggevonden.

      2. Beukman

        Dit is wel wat voor jou, @Urk, “De wraak van een zwarte man”, 1886, uit de collectie van het Rijksmuseum:

        https://www.rijksmuseum.nl/nl/zoeken/objecten?q=negers&p=1&ps=12&st=OBJECTS&ii=9#/RP-P-OB-205.920,9

        1. van Urk

          Beukman@ Leuk. Doet mij aan het Bijbelse verhaal over de profeet Elisa denken.

          1. Beukman

            @Man van Urk
            Hmmm… moet ik de bijbel even op naslaan om die te begrijpen.

          2. K.Dopper

            De heer van Urk doelt, naar ik aanneem op 2 Kon 2:23-24. Daarin wordt een fraai staaltje doortastendheid van de liefdevolle God van de Joden getoond: “En hij ging van daar op naar Beth-el. Als hij nu den weg opging, zo kwamen kleine jongens uit de stad; die bespotten hem, en zeiden tot hem: Kaalkop, ga op, kaalkop, ga op!
            En hij keerde zich achterom, en hij zag ze, en vloekte hen, in den Naam des HEEREN. Toen kwamen twee beren uit het woud, en verscheurden van dezelve twee en veertig kinderen.”

          3. Beukman

            @Dop
            Ah. Wel een beetje ver gezocht, maar evengoed aardig dat deze prent heeft gediend tot onvermoede associatie.

          4. van Urk

            Hier een betere uitleg over Elia i.p.v. de sarcastische omschrijving van de heer Dopper: http://www.refoweb.nl/vragenrubriek/25005/beren-verscheuren-twee-en-veertig-kinderen/

          5. K.Dopper

            Dominee Rietveld legt uit waarom de beren deze twee kinderen zeer terecht verscheurden. Hij hoopt nog wel dat het geen kleine kinderen waren maar opgeschoten pubers en dat maakt natuurlijk een groot verschil: als je de profeet beledigt is het natuurlijk volkomen terecht als je op bloederige wijze om het leven wordt gebracht.

            De heer van Urk toont, samen met deze weerzinwekkende reformatorische dominee, dat hij precies zo denkt en redeneert als de gemiddelde ISIS-barbaar. Het illustreert pijnlijk waarom christenen op precies dezelfde manier uit de bocht kunnen vliegen als moslims als ze de boodschap uit hun mythische boeken letterlijk nemen en bovendien van agressie zijn vervuld.

          6. van Urk

            Ach Dopper doe niet zo moeilijk en lastig. Het gaat om de inhoud en niet of het gruwelijk of liefdevol is. Als je het niet eens bent met God dat Hij mensen straft om hun daden doe dan ook niet moeilijk als mensen andere mensen lopen te beledigen of discrimineren. 😉

          7. Beukman

            @Urk
            Kostelijke geschiedenis, al vind ik de vergelijking nog steeds ver gezocht.
            Het lijkt me dat Dop bepaald ook wel een punt heeft, maar we zullen over dit verhaal maar concluderen: Zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

          8. van Urk

            P.s. Twee beren dat 42 kinderen afslacht geloof je dat zelf? Als twee beren met twee kinderen beginnen wat deden de overige veertig dan? Om de beurt afwachten dat zij de volgende zijn?

          9. K.Dopper

            De heer van Urk is er uit: dat verhaal in 2 Koningen2 is helegaar niet waar: 2 beren kunnen nooit 42 kinderen verscheuren. Laat de reformatorische dominee Rietveld het niet horen, van Urk, reformatorische gristenen nemen de Bijbel als het volle Evangelie van kaft tot kaft. U bent een kleingelovige en een vrijzinnige. Bah!

          10. van Urk

            K.Dopper@ Oh! Nu ben ik opeens een kleingelovige en vrijzinnig. U bent van het soort mensen die niet weten wat zij van christenen eigenlijk willen. Ben je zwaar gelovig dan deug je niet maar als je lichtgelovig bent dan deug je ook al niet. (ik ben geen orthodox gelovige) Ik lees de Bijbel niet maar bestudeer die ook. Ik wil hiermee zeggen dat het juist niet om kinderen ging maar om jongeren die in staat zijn om zich te kunnen verdedigen en dat is wat dominee Rietveld duidelijk wil maken. En waarschijnlijk ging het niet om zoveel. 42 is in de Bijbel een symbolisch getal dat wordt geassocieerd met dood en vloek. In Richteren 12:6 werden 42.000 Efraimieten gedood en in 2 Koningen 10:14 werden 42 familieleden van Achazja omgebracht. Het is daarom sterk dat de groep jongeren zolang bleef staan totdat de beren hen allemaal konden verscheuren. Het blijft een verwarrende Bijbel gedeelte. We moeten de OT niet lezen alsof het gisteren is geschreven. Soms helpt het verwijzen naar de tijdgeest waarin het geschreven is om een gedeelte beter te begrijpen.

          11. K.Dopper

            Van Urk, mijn opmerking was ironisch bedoeld maar u vroeg er wel om. In de Bijbel staan talloze bizarre en weinig geloofwaardige verhalen. Die kun je soms symbolisch duiden maar soms is het ook gewoon tribale onzin of gezwets zonder enige zin of betekenis.
            U komt zelf op de proppen met dit bizarre verhaal en in plaats van die symbolisch te duiden of met een korrel zout te nemen (de enig zinnige reactie) voert u een bigotte reformatorische dominee aan die het verhaal letterlijk neemt en volledig probeert goed te praten.
            U werkte uzelf in de nesten en u ging af als een gieter. Eigen schuld en dikke bult, zou ik zeggen.

          12. van Urk

            K.Dopper@ Ach, zo blijft een discussie op die manier levendig. Ik voel me niet aangevallen als u dat denkt. Ik vond de vergelijking met Beukmans illustratie en met het verhaal van Elia een soort van overeenkomst heeft. Uiteindelijk wordt iedereen jong of oud op verschillende manieren gestraft die Gods schepselen ernstige dingen aandoen. Koekje van eigen deeg, zeg maar.

    2. Buiswater

      Misschien moeten we Rome ook maar meteen met de grond gelijk maken.
      Wat die Romeinen 2000 jaar geleden allemaal niet gedaan hebben, VERSCHRIKKELIJK.
      En dan nemen we Spanje en Frankrijk ook maar meteen mee, Al die oorlogen en bezettingen, VERSCHRIKKELIJK.

  6. trampoline

    Als musea ook op die policor toer gaan, wil ik daar niets meer mee te maken hebben.
    En dan draag ik ook geen cent meer bij aan het onderhoud van ons cultureel erfgoed.
    Gewoon puur voor mezelf en mijn nazaten; de rest bestaat voor mij niet meer.

  7. Punt50

    De linksche deugmensen behoefte om de geschiedenis naar hun eigen policor inzichten te herschrijven is walgelijk.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.