De financiële positie van de wereld is zeer gevaarlijk – als dat niet goedschiks gecorrigeerd wordt, dan kwaadschiks

Auteur Frits Bosch ziet na de coronacrisis twee clashende economische wereldbeelden opdoemen: eentje van zuinigheid, en eentje van almaar schulden blijven maken. Die twee visies kwamen afgelopen zondag in botsing bij Buitenhof op NPO1. Frits bekeek de uitzending en plaatst de discussie van Lex Hoogduin en Coen Teulings in een breder perspectief.

Lex Hoogduin, hoogleraar Monetaire Economie aan de Universiteit van Groningen en Coen Teulings, hoogleraar Economie aan de Universiteit van Cambridge hadden in Buitenhof op 19 april een discussie hoe de financiële toekomst van de Europese Unie, EU, er uit ziet. Hoogduin was jarenlang hoofdeconoom van Robeco en drie jaar lid van de Raad van Bestuur van De Nederlandse Bank. Hij gold in 2011 als de opvolger van toenmalig president Nout Wellinck. Hoogduin is het tot zijn verbijstering toen niet geworden, maar Klaas Knot. Hoogduin zag Knot in feite als zijn opvolger bij DNB maar niet als zijn concurrent voor de hoogste functie. Er werd gemompeld dat Mark Rutte de benoeming heeft gedwarsboomd. Naar mijn inschatting is het toen niet een kwestie geweest dat karakters niet bij elkaar zouden passen of iets in die trant, maar een kwestie van wezenlijk andere benadering van het monetaire beleid. Ik acht Hoogduin één van de meest interessante economen die we in ons land hebben; hij was naar mijn mening goed geweest op de hoogste functie bij DNB.

Hoogduin heeft een wat afwijkende visie op economie. Hij is een liefhebber van de zogenaamde Oostenrijkse School van Friedrich Hayek (1899-1992) en Ludwig von Mises (1881-1973). Hun denkbeelden komen er op neer dat er geen maakbaarheid is van de economie. Ze geloven niet in de kwantificeerbaarheid en de wetmatigheden in de economie. Ze kijken veel meer naar de economie als proces en ze geloven niet in trends naar een financieel evenwicht. Economie is geen wiskundig meetbare wetenschap, beter is logica toe te passen. Ze zien deflatie niet als een ernstig gevaar.

De Bank for International Settlement, BIS, deed in 2015 onderzoek naar ‘The costs of deflation‘ voor met name de deflatie in Japan (!) en vonden geen negatieve correlatie ten opzichte van de economische groei. De BIS-aanbeveling was om schulden te beperken en alleen schulden aan te gaan van uitstekende kwaliteit. Vertrouw er niet op dat toekomstige economische groei de schulden zal verdampen. Deze aanbevelingen worden op grote schaal in de wind geslagen. Hierdoor ontstaat volgens Hoogduin een levensgevaarlijke situatie van overmatige schulden. Deze visie blijft (onterecht, wat mij betreft) onderbelicht. Het monetair beleid is volgens Hoogduin onderdeel van de kwaal. Een oplossing is daardoor niet goed mogelijk: het monetair beleid is grenzeloos en kent sinds de jaren ‘70 geen anker meer toen de koppeling aan het goud, de Gouden Standaard, na de Tweede Wereldoorlog werd losgelaten.

Hoe komt dit? De Verenigde Staten werd de dominante kracht na de Tweede Wereldoorlog met de zogenaamde neo-klassieke school, die haaks staat op de Oostenrijkse School. Coen Teulings is een typische vertegenwoordiger van de neo-klassieke school, de school die geen grenzen kent ten aanzien van monetaire financiering. Oud-president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi is ook een liefhebber van de neo-klassieke school. Hij heeft de euro ‘whatever it takes’ gesteund met overmatige schulden met name ten behoeve van Zuid-Europese landen waarbij de rente kunstmatig extreem laag gehouden is, de negatieve reële rente. Dit is ongezond want je eet als het ware al je kapitaal op. Het is niet alleen ongezond voor het financiële bestel van de EU, maar voor vele bevolkingsgroepen, pensionado’s en spaarders niet in de laatste plaats.

De mondiale schuld die thans ontstaan is beloopt 255.000 miljard dollar, gebaseerd op “vertrouwen” dat dit ooit terugbetaald zal worden. Om een financiële catastrofe af te wensen is volgens Hoogduin een hervorming nodig van het totale mondiale monetaire bestel. Dat zal een technocratische exercitie moeten worden, die er echter niet zal komen. Er is immers geen mondiale regering die een dergelijke ‘resetting’ zou kunnen voorschrijven en er bestaat evenmin een gedeelde analyse om een dergelijk proces in werking te zetten.

Maar zaken die niet houdbaar zijn zullen ooit gecorrigeerd worden. Als het niet goedschiks gebeurt, dan kwaadschiks. Te vrezen valt bij het continueren van het bestaande monetaire beleid dat dit laatste zal plaatsvinden, het tijdstip is nog onbekend, maar naar mijn mening is wel duidelijk dat de laatste twee maanden dit tijdstip rap dichterbij is gekomen. De turbo is er opgezet. Als de verhalen die verteld worden niet meer geloofwaardig zijn, treedt een correctie op. Het wordt vertaald naar bevolkingsgroepen die in opstand kunnen komen.

Coen Teulings was van 1 mei 2006 tot 1 mei 2013 was hij directeur van het Centraal Planbureau (CPB) en hij huldigt dus een kwantitatieve benadering. Helaas kan niet gezegd worden dat de CPB-projecties veel hout snijden, ‘the proof is in the eating’. Teulings meent in het NRC van 20 april dat wij een voorbeeld moeten nemen aan Japan: een land met een zeer oude bevolking, net als Nederland en Italië. Japan heeft een staatsschuld van 238% en dat gaat volgens Teulings prima. Volgens Teulings zijn de vigerende staatsschulden in de EU geen enkel probleem. Italië kan de staatsschuld gerust nog veel verder laten oplopen, nu 135%, terwijl 60% van het BNP de maximale norm is. Teulings is aanhanger van monetair financieren, de geldpomp, ‘whatever it takes’.

Hij raadt ons aan ‘niet zo calvinistisch te zijn.’ Dat is een vrij matig advies aan calvinisten en zijn monetaire ideeën acht ik niet verantwoord. De Japanse situatie lijkt in de verte op de Nederlandse situatie maar is in de kern onvergelijkbaar met ons land en Europa. Japan heeft een monocultuur met een bevolking die heel veel vertrouwen heeft in de regering, anders dan Nederland waar bescheiden vertrouwen bestaat in de eigen regering en pensionado’s die een uittreding uit de EU wensen. Alles hangt op vertrouwen.

Ik ben vorig jaar met een institutionele belegger bij grote Japanse vermogensbeheerders langs geweest. Ze zijn extreem bezorgd over de Japanse economie en financiële constellatie, inclusief staatsschuld. Bovendien is de berekeningswijze van de Japanse staatsschuld geheel anders dan de Europese manier. De feitelijke staatsschuld is geen 200% maar aanzienlijk minder, gecorrigeerd. Teulings vergelijkt appels met peren. De Bank of Japan moet voortdurend staatsobligaties opkopen om de rente laag te houden. Op enig moment kan dat fout gaan. Japan is niet te benijden.

De financiële positie waarin de wereld thans in is komen te verkeren is buitengewoon gevaarlijk. Mocht een tweede Corona crisis van nog omvangrijker aard zich voordoen, die de economie nog veel verder aantast, dan kan het rente instrument niet worden ingezet, want die is al negatief. Verdere omvangrijke monetaire financiering bij een mondiaal geërodeerd vertrouwen grenst aan idiotie. Maar volgens Coen Teulings mag dat geen enkel probleem zijn….

Frits Bosch, auteur van “Risico als obsessie”, “Dat is het risico”, “Wereld op een keerpunt” “Onbehagen bij de elite”, “Schaft ook Nederland zich af?” en “Feminisme op de werkvloer”.

Omdat de gezondheid van ónze lezers ons wél kan bommen hebben wij gepartnerd met Stil.nl om u in staat te stellen om — ondanks de zogenaamde schaarste waar minister Hugo de Jonge het deze week over had — tóch beschermende mondkapjes aan te kunnen schaffen. Overal adviseren overheden burgers om mondkapjes te dragen. In België, Amerika en Duitsland, bijvoorbeeld. In veel andere landen is het dragen ervan zelfs verplicht (Oostenrijk, Turkije). Volgens De Jonge is er een “schaarste,” maar die is er alleen als je je afhankelijk opstelt van onze luie regering. Als je op onze eigen ondernemers vertrouwt zijn er juist wél genoeg mogelijkheden. Via Stil.nl kun je voor 29,95 euro 20 beschermende mondkapjes kopen. Voor 39,95 euro heb je zelfs 10 KN95-mondkapjes. Want ja, ze werken volgens steeds meer experts wel degelijk. Ze vertragen de verspreiding van het virus waarschijnlijk én verminderen mogelijkerwijs zelfs de ernst van de besmetting. Daarom zegt DDS: doen!


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

Reacties

18 reacties

  1. Cootje

    2020 wordt het jaar van de waarheid , een wereldwijde recessie versterkt deze materie , en er gebeuren gekken dingen , olie die voor min 30 dollar verkocht kan worden ? En met hoeveel vermogen zitten banken in het schaliegas projecten en als die gaan klappen dan is het dominosteentjes aan het rollen geslagen , in Europa willen ze de schuld nog gauw op een hoopje gooien door toch de eurobonds er doorheen te drukken dan zitten we namelijk allemaal op de zelfde blaren, en dan moeten we de reactie afwachten van 4 miljard mensen in Azië , die helemaal door het stof gaan. Politici zitten er voor zich zelf

    1. Vanduinen

      “Politici zitten er voor zich zelf”, @Cootje…die indruk heb ik sterk bij Baudet die wetenschappers met denkbeelden erbij zoekt die aansluiten bij zijn visie.

      1. Cootje

        Nieuwe kansen de rest heeft jaren de tijd gehad , MACRON gaat met een zware Fransen recessie het ook afleggen tegen le Penn , met Salvinie in Italië komt het ook goed , in België en dan een van de vier gewesten daar Vlaanderen zijn ze als de dood bij nieuwe verkiezingen voor Vlaams belang die alles wegveegt in de peilingen , als Duitsland in de recessie gekken dingen doet spint de AFD er gelijk garen van , luis in de pels Europa Orban doet het geweldig . Hoef je niet met hem eens te wezen als hij zich maar zo blijft gedragen , in Polen krijgen ze behalve euro’s storten geen poot aan de grond die bepalen hun eigen strategie en rechtsgang dus de solidariteit is wankel in het gedrocht de unie , Corona gaat de tegenstellingen aardig aan het licht brengen , van polderde Nederlanders hoeven we niets te verwachten , behalve dat Baudet een hoop stemmen gaat krijgen

        1. Alfred Bentinck

          Corona zal de EU dwingen tot een grotere mate van solidariteit. De Eurobonds zullen totale onderlinge economische integratie van de EU-landen bezegelen.

          1. Sleipnir

            Steek je wensdenken maar lekker in je reet W i M.

          2. Cootje

            Ha ha ha , dit jaar nog de gele hesjes breken Frankrijk af , een recessie van meerdan 50% onder de jeugd en meer dan 20% onder de andere bevolking en dat wordt in Spanje en Italië niet anders 2020 wordt het jaar van de waarheid en dan liggen er nog een brexit en heeft Erdogan nog een beetje kostgangers prettige partij met je solidariteit

          3. Vanduinen

            @Sleipnir, waarom zo grof ? Onvermogen om de materie te doorgronden?

          4. evil knievel

            Wat jij sn8s droomt,vertel je overdag,el waco!🤪

      2. Seneca

        @vanduinen
        als Baudet iets in de melk had te brokkelen, dan zou ik het misschien met je eens zijn. nu is Baudet – evenals Wilders – een roepende in de woestijn. je reactie is dus niet terzake doende.

  2. rexm

    Het een is nog niet voorbij en dan komen ze weer met iets nieuws, om de burgers angst aan te jagen.
    Als men het gezonde verstand niet gebruikt bij onze wereld malloten, staan we er slecht voor.
    laten we eens snel beginnen om uit de EU te stappen en ons niet gek te laten maken door die zuidelijke landen, maar wat moet je met stasi Merkel en slappe Rutte.

  3. Vanduinen

    Wonderlijk dat de luchtkwaliteit de wereld rond er kwalitatief op vooruit is gegaan sinds de maatregelen mbt de Corona epidemie. Er is dus alle bewijs geleverd dat ingrijpen wel degelijk succes oplevert. De ontkenners van dit feit zwijgen in alle stilte.

    1. Alfred Bentinck

      En dat geldt uiteraard evenzeer voor de CO2-uitstoot. Jammer dat de effecten ervan pas met vertraging zichtbaar kunnen worden.

      1. fisufisu

        alfredje is ontkenner van gezond klimaat

    2. Cootje

      Geef mij maar die slechte lucht en veel vliegverkeer zonder Corona

    3. Seneca

      @vanduinen
      een poging tot aandacht afleiden? lukt je niet!

  4. fisufisu

    “h**ps://nos.nl/artikel/2331210-proef-met-digitale-munt-van-centrale-bank-in-de-maak.html”

    Hear hear, we gaan totalitaire cöntröle, niks geen privacy, anonimiteit en onafhankelijkheid meer en het ergste van dit alles is dat mensen achterlijk zijn en dit toelaten in hun leven, want het is zo lekker makkelijk, maar we moeten stoppen te denken dat het voor de mens is bedoeld, het is niet bedoeld voor de “gewone” burger maar voor onbetrouwbare overheden…

  5. Bes Tolen

    Er is een gerede kans, dat het heel fout zal gaan nu ook de Coronacrisis er is. Maatregelen door de overheid als zijn genomen, kunnen niet blijvend zijn omdat er vroeg of laat groot verzet zal komen. Verzet omdat het echt slecht gaat. We hebben dan de ontwikkelingen van de laatste veertig jaar tegen en gezien principiële verschillen in denken tussen de mensen komt er polarisatie. Het gaat zich naar twee polen richten. Die twee polen zijn wel al zichtbaar. Het gevaarlijkste bij alles is, dat veel mensen de mogelijkheden tot herstel zullen overschatten. Zij overschatten zichzelf ook. Juist zij menen dat het nog vrij gemakkelijk kan. Mensen zoiets als onderwijzers met dikke salarissen, die hun dikke salaris verkrijgen dank zij hun eigen middelmatigheid, de oorzaak waardoor ze de zich voordoende problemen in het werk niet aankunnen.

  6. Ja man

    Mischien hier mee beginnen ?

    h…s://thefederalist.com/2020/04/20/interview-kyle-bass-on-the-economic-and-ideological-battle-with-communist-china/#disqus_thread

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.