Groningen stopt 22,3 miljoen uit het gaswinningsfonds in toeristische routes, terwijl bijna 9.000 adressen nog niet veilig zijn

De provincie maakte het plan maandag bekend. Uit het Nationaal Programma Groningen komt 22,3 miljoen euro. Nog eens 22,3 miljoen moet komen van ondernemers, fondsen, overheden en partners. Het geld gaat naar Westerwolde, Duurswold, Oldambt, de Veenkoloniën en de Waddenkust. Als voorbeelden noemt de provincie een route door Westerwolde en het theaterevenement Zummerbühne.

Gedeputeerde Susan Top is enthousiast: "Onze provincie heeft zoveel verborgen parels die het verdienen om door meer mensen ontdekt te worden."

Het is dezelfde Susan Top die in het provinciebestuur verantwoordelijk is voor het gasdossier.

Zet die parels even naast de cijfers van de Nationaal Coördinator Groningen. Van de 27.825 adressen in de versterkingsoperatie voldeden er eind 2025 18.872 aan de veiligheidsnorm. Dat betekent dat bijna 9.000 adressen dat nog niet deden. Het grootste deel moet eind 2028 klaar zijn, de hele operatie rond 2031.

Dat zijn geen cijfers. Dat zijn gezinnen die al jaren in een huis wonen waarvan niemand kan zeggen of het veilig is. Mensen die met aannemers, experts en instanties bellen. Kinderen die opgroeien tussen de stutten. De zware beving bij Huizinge is inmiddels veertien jaar geleden, en nog altijd is de klus niet af.

Dat is formeel waar. Het Nationaal Programma Groningen, 1,15 miljard euro, is er om te zorgen dat Groningen "een toekomstbestendig en leefbaar gebied blijft" na het einde van de gaswinning. Versterking en schadeherstel worden via andere potten betaald.

Maar juist daarom wringt het. Het geld is er omdat Groningen jarenlang is leeggezogen en beschadigd door de gaswinning. Leefbaarheid begint bij een veilig huis. Een boerderijwinkelroute maakt een dorp niet leefbaarder zolang de buren nog op de versterking wachten.

En dan het vaste verhaal dat toerisme banen oplevert. Top zegt het zelf: "Meer bezoekers zorgen voor extra bestedingen en geven de lokale economie een impuls." Misschien. Maar welke toerist wil een weekend doorbrengen in een dorp vol steigers, stutten en bouwhekken? Wie Groningen aantrekkelijk wil maken voor bezoekers, begint met een Groningen dat af is. Eerst de huizen, dan de routes. Dat is geen ingewikkelde economie. Dat is gewoon de goede volgorde.

En het probleem is niet alleen het tempo. Het is ook hoe het geld wordt besteed. DDS schreef vorige week hoe een schade-expert van het IMG zijn vermogen zag groeien van 1 naar 61 miljoen euro, terwijl de rechtbank Noord-Nederland grote vraagtekens zette bij zijn onafhankelijkheid. En voor elke euro die een gedupeerde in 2025 van het IMG kreeg, ging er 47 cent naar de uitvoering.

Dit plan hoort terug de la in. Provinciale Staten stoppen de 22,3 miljoen uit het NPG niet in routes en evenementen, maar zetten het in voor wat Groningers nu nodig hebben: hulp bij de afhandeling van hun versterking, onafhankelijke bijstand tegenover het IMG en snellere procedures in de dorpen waar het het langst duurt. En gedeputeerde Top legt in de Staten uit waarom ze als verantwoordelijke voor het gasdossier dit het moment vond om Groningen als vakantiebestemming te verkopen.

Toerisme kan later. Eerst moeten de mensen die er wonen veilig zijn. Een provincie die dat omdraait, heeft haar eigen inwoners uit het oog verloren. Groningers vragen geen verborgen parels. Ze vragen een huis dat niet scheurt.