Netcongestie crisis: stroomnet vol in Flevoland, Gelderland, Utrecht – woningbouw stilstand dreigt, Hermans pissig

Demissionair minister Sophie Hermans bevestigde het in de Tweede Kamer. Het scenario is somber, zei ze. Ze is meer dan ontstemd. Eigenlijk gewoon boos. En eerlijk is eerlijk: de situatie is slechter dan vorig jaar. Ondanks miljardeninvesteringen om netcongestie tegen te gaan.

Netbeheerder TenneT komt met een nieuwe analyse, maar de boodschap is nu al duidelijk. Zonder krachtige interventies dreigen grootschalige storingen en stroomuitval. Vooral Utrecht lijkt kwetsbaar. Waar de markt rekende op verbetering door lopende uitbreidingsprojecten, blijkt de realiteit grilliger. De groei van vraag en aanbod loopt sneller dan het netwerk kan bijbenen. Het resultaat: geen nieuwe aansluitingen. Geen stroom, geen voortgang.

Het betekent dat:

En dat terwijl Nederland al kampt met een fors woningtekort. Als woningbouw in delen van het land wordt afgeremd door een tekort aan netcapaciteit, dan raakt dat direct gezinnen die wachten op een huis. Dit is geen abstract energiedebat. Dit is praktisch stilstand.

De energietransitie draait op volle toeren. Zonneparken, windmolens, warmtepompen, elektrische auto’s. De elektrificatie van de samenleving is ingezet en versnelt. Maar het stroomnet is de ruggengraat van dat alles. Zonder voldoende capaciteit verandert ambitie in frustratie. Het probleem is niet dat verduurzaming op zichzelf verkeerd is. Het probleem is tempo versus draagkracht. De uitrol van duurzame opwek en elektrificatie is sneller gegaan dan de uitbreiding van het netwerk. Infrastructuur bouw je niet in één kabinetsperiode. Hoogspanningsstations, kabeltracés en transformatorstations vergen jaren aan procedures, vergunningen en bouwtijd.

Niet de beleidsmakers in Den Haag. Maar:

Als het net de rem wordt op economische activiteit en woningbouw, dan wordt netcongestie een maatschappelijk probleem in plaats van een technisch detail.

Minister Hermans mag boos zijn. Maar boosheid lost geen congestie op. Wat nodig is, is realisme. Prioritering. Versnelling van netuitbreiding. Slimmere sturing van vraag en aanbod. En vooral eerlijkheid over de grenzen van wat het systeem aankan. De energietransitie kan alleen slagen als de basis op orde is. Zonder betrouwbaar netwerk verandert vergroening in kwetsbaarheid.

Nederland moet groener worden. Maar als het net blijft achterlopen, dreigt iets anders: stilstand. En in het slechtste geval letterlijk het licht dat uitgaat.