Criminelen huren jouw kind in via Snapchat: een 17-jarige schoot voor 5.000 euro, en de politie in Zoetermeer komt aanzetten met een escaperoom

Journalisten van RTL Nieuws gingen honderden uitspraken van rechters langs, en wat daaruit komt is ijzingwekkend. Sinds 2018 stonden minstens 330 verdachten voor de rechter omdat ze via Snapchat een criminele klus aannamen, gaven of doorspeelden. Het aantal strafzaken waarin de app als wervingskanaal opdook, schoot omhoog van minder dan tien in 2021 naar 130 vorig jaar. Omdat lang niet elk vonnis openbaar is, ligt het echte aantal hoger.

De voorbeelden zijn om misselijk van te worden. In Almere opende een jongen van zeventien het vuur op de eigenaar van een sportschool, voor een beloofde 5.000 euro. In Haarlem zette een jongen van veertien een vuurwerkbom tegen een huis. In Amsterdam sloegen twee jongens van 15 en 17 een vrouw in elkaar, met haar zoontje van vier erbij. Alle drie de klussen waren geregeld via de app. Landelijk jeugdofficier Rianne de Back ziet het voor haar ogen gebeuren: "De toename is echt heel duidelijk."

Van de Snapchatters die dit jaar werden veroordeeld, is 37 procent minderjarig, twee keer zoveel als in 2023. Geweld is de hoofdmoot: vorig jaar ging het in vier op de vijf uitspraken om geweld. Sinds 2023 gingen er minstens vier moordopdrachten via de app de deur uit, met beloningen tussen 5.000 en 60.000 euro. Voor een explosie wordt duizend euro geboden, voor een overval doorgaans 4.000.

Een kind dat voor duizend euro een explosief bij een voordeur legt, is het product van een markt die niemand stillegt. Twee derde van alle kinderen tussen 12 en 17 jaar zit op Snapchat. Berichten verdwijnen vanzelf, nieuwe contacten vind je met een paar tikken, en de werving gebeurt vaak gewoon in berichten die half openbaar zijn. Ronselaars lokken met foto's van stapels bankbiljetten en een gratis fatbike, in codetaal die ouders niet herkennen.

Hoe het begint, vertelde een jongen met de schuilnaam Benny aan RTL. Als tiener werd hij via een oproep op de app ingehuurd om schulden te innen, eerst met een mes en later met een nepwapen. Per klus kreeg hij een paar honderd euro. Hij groeide op in armoede, en de criminelen boden hem precies wat hij thuis niet had.

Snapchat zegt dat ronselen strikt verboden is. "We zetten proactieve detectie in om content en accounts die onze Community-richtlijnen schenden te identificeren en te verwijderen", liet een woordvoerder weten. Jongerenwerker en oud-agent Yüksel Özcan merkt daar weinig van. Over zijn eigen meldingen zegt hij: "Ik heb ook weleens wat gerapporteerd en dan keek ik of dat account werd geband, maar dat was helaas niet het geval." Een bedrijf dat precies weet wie welke berichten krijgt, kan ook zien wie er moordenaars werft. Snap kiest ervoor om weg te kijken.

En de overheid? Deze week hielden politie en gemeente in Zoetermeer voor het derde jaar op rij een campagneweek voor scholieren, met een VR-ervaring en een speciale escaperoom. Ondertussen bieden criminelen op dezelfde telefoons tienduizenden euro's voor een liquidatie.

Snapchat moet ronselaccounts direct verwijderen en meldingen binnen een dag afhandelen, en Den Haag moet het bedrijf daar hard op afrekenen. Opdrachtgevers die kinderen inhuren voor geweld moeten de zwaarste straffen krijgen die er zijn. En jij moet weten met wie jouw kind op die app praat, want wachten op Snap of op de overheid is levensgevaarlijk.