TNO waarschuwt: stop met dichtmetselen gasputten Groningen, acuut gastekort is denkbaar

De cijfers zijn zo absurd dat ze voor zichzelf spreken. Het Groningenveld bevat nog zo'n 550 miljard kuub aardgas. Nederland verbruikt jaarlijks 30 miljard kuub. Dat is potentieel achttien jaar aan eigen gasvoorziening. Een schat onder de grond waar landen als Noorwegen en Qatar jaloers op zouden zijn.

En wat gebeurt ermee? De NAM is met tweehonderd man en een budget van 2 miljard euro bezig om het hele veld te ontmantelen. Zeventig van de driehonderd putten zijn al dichtgemetseld. De productiebuizen - drie kilometer lang - worden uit de grond getrokken en de boorputten worden op meerdere dieptes volgestort met cementpluggen van vijftig tot honderd meter. Permanent. Definitief. Onherroepelijk.

NAM-directeur Emile Luchtmeijer zegt het met zichtbaar genoegen: "We zorgen dat het hier permanent en definitief is afgedicht." Alsof het een prestatie is om een van de grootste gasreserves ter wereld onbruikbaar te maken terwijl je land voor 80 procent afhankelijk is van buitenlands gas.

En dan TNO. De eigen nationale onderzoeksinstelling van de Nederlandse overheid pleit er nu openlijk voor om het Groningenveld niet helemaal af te sluiten. Niet voor commerciële gaswinning, maar als strategische reserve. Vergelijkbaar met de strategische oliereserve die Nederland sinds de oliecrisis van de jaren zeventig heeft.

René Peters, directeur gastechnologie van TNO, legt het helder uit: een strategische reserve is gas dat je beschikbaar hebt maar in principe niet gebruikt. Groningen is daarvoor de ideale kandidaat omdat het veld enorme reserves heeft én in staat is om snel gas te leveren.

En de scenario's die Peters schetst zijn allesbehalve hypothetisch. Rusland dat een gaspijpleiding opblaast waardoor de aanvoer uit Noorwegen stopt. Iran dat de Straat van Hormuz afsluit waardoor het vloeibaar gas uit Qatar niet meer komt. Of - en let op - president Trump die de LNG-tankers uit de Verenigde Staten tegenhoudt uit onvrede met de Europese politiek.

Dat laatste scenario is gezien de huidige verhoudingen tussen Washington en Brussel niet eens onwaarschijnlijk. Merz stond gisteren nog in München te smeken om Amerikaanse steun. Wat als Trump besluit dat Europa maar eens moet voelen wat het betekent om zonder Amerikaans gas te zitten?

Hoe is het mogelijk dat een land met een van de grootste gasreserves van Europa zichzelf willens en wetens in een positie van totale afhankelijkheid manoeuvreert? Het antwoord is even simpel als deprimerend: het klimaatgeloof.

De sluiting van het Groningenveld is bij wet geregeld. Het kartelkabinet heeft in het coalitieakkoord nog eens bevestigd dat het veld gesloten blijft. Er mag niet eens over gepraat worden. De gasputten worden volgestort, de installaties gesloopt, en het land wordt teruggebracht naar landbouwgrond. Alsof er nooit gas heeft gezeten. Alsof we het nooit nodig zullen hebben.

Ondertussen zeggen TNO, de Mijnraad én de Gasunie - drie organisaties die er verstand van hebben - dat Nederland op zijn minst een strategische reserve moet aanhouden. Maar bij de "officiële instanties" wordt dat vanwege de "gevoeligheid van het onderwerp" niet hardop gezegd, schrijft de NOS. Gevoeligheid. Niet veiligheid, niet logica, niet nationaal belang. Gevoeligheid. Dat is het niveau waarop in Den Haag beleid wordt gemaakt.

Laten we eerlijk zijn: de Groningers hebben verschrikkelijk geleden onder de gaswinning. De aardbevingen, de scheuren in de huizen, de eindeloze procedures, het wachten op compensatie - het is een schandvlek op de Nederlandse politiek. Niemand bij DDS zal beweren dat de Groningers niet serieus genomen moeten worden.

Maar een strategische reserve is geen commerciële gaswinning. Het gaat om een aantal putten die beschikbaar blijven voor noodgevallen, zonder dat er daadwerkelijk gas wordt gewonnen zolang het niet nodig is. Dat is iets fundamenteel anders dan de grootschalige winning die decennialang de Groningse bodem heeft laten trillen.

De keuze die nu wordt gemaakt is niet: Groningers beschermen óf gasputten openhouden. De keuze die wordt gemaakt is: het klimaatdogma koste wat het kost doordrukken, ook als dat betekent dat Nederland straks in de kou zit. En de Groningers? Die hebben daar net zo weinig aan als de rest van het land.

Over tien jaar is het klaar. Dan zijn alle driehonderd putten dicht, alle installaties gesloopt, en is 550 miljard kuub aardgas voor altijd onbereikbaar achter meters cement. En als dan een van de scenario's van TNO werkelijkheid wordt - een afgesloten Straat van Hormuz, een opgeblazen pijpleiding, een boze Amerikaanse president - dan staat Nederland met lege handen.

Maar dan kunnen we de Groningers tenminste vertellen dat het goed is afgedicht. Permanent en definitief. Terwijl we met z'n allen in de kou zitten.