VNO-NCW-voorzitter waarschuwt: Nederland niet klaar voor massale AI-ontslaggolf

Thijssen windt er geen doekjes om. AI gaat niet zomaar een paar functies overbodig maken - het gaat hele beroepsgroepen raken. En anders dan bij eerdere economische tegenvallers is dit geen tijdelijke dip. De ontwikkeling van AI dendert door, ongeacht wat de economie doet, ongeacht wat Den Haag besluit.

Tegelijkertijd blijven er in andere sectoren enorme personeelstekorten bestaan. De zorg schreeuwt om mensen, de techniek kan niet genoeg handjes vinden, het onderwijs loopt leeg. De oplossing zou voor de hand liggen: scholing. Mensen die hun baan verliezen door AI omscholen naar sectoren waar ze wél nodig zijn.

Maar daar zit precies het probleem. Nederland is traditioneel een ramp op het gebied van her- en omscholing. Dat is geen mening van DDS - dat zegt de voorzitter van de grootste werkgeversorganisatie van het land zelf.

Alsof de AI-revolutie niet genoeg is, kampen Nederlandse bedrijven met energie- en loonkosten die harder zijn gestegen dan in de buurlanden. Bedrijven die internationaal moeten concurreren worden keihard geraakt. Ze reorganiseren niet omdat ze willen, maar omdat ze moeten. En steeds vaker betekent reorganiseren: banen schrappen en naar het buitenland vertrekken.

Dit is het directe gevolg van jarenlang beleid waarin de Nederlandse ondernemer als melkkoe van de staat werd behandeld. Steeds hogere lasten, steeds meer regels, steeds meer klimaatambities die doorberekend werden aan het bedrijfsleven. En nu staan we met onze mond vol tanden als bedrijven zeggen: we kunnen het niet meer bolwerken.

Thijssen is naar eigen zeggen "optimistisch dat een nieuw kabinet maatregelen kan nemen om het investeringsklimaat te verbeteren." Met alle respect voor mevrouw Thijssen, maar heeft ze gezien welk kabinet er aankomt?

En dáár zit de kern van het probleem. Er komt een minderheidskabinet van D66, VVD en CDA aan - 66 zetels, geen meerderheid, geen mandaat. En wie staat er aan het roer? Rob Jetten. De man van de klimaattransitie. De man die als minister voor Klimaat en Energie de energiekosten voor bedrijven mede de hoogte in heeft gejaagd. De man die vindt dat Nederland koploper moet zijn in de groene revolutie, koste wat het kost.

Dit is het kabinet dat straks de AI-ontslaggolf moet opvangen. Dit is het kabinet dat het investeringsklimaat moet verbeteren. Dit is het kabinet dat de omscholing op orde moet krijgen. Een D66-premier die het bedrijfsleven als vehikel voor zijn klimaatambities ziet, een VVD die allang niet meer de partij van de ondernemer is, en een CDA dat überhaupt geen idee meer heeft waar het voor staat.

Als dit uw optimisme is, mevrouw Thijssen, dan wordt het een lange winter.

Kijk ondertussen naar de andere kant van de oceaan. Waar president Trump regelgeving terugschroeft om bedrijven ruimte te geven. Waar AI wordt omarmd als economische kans, maar waar tegelijk de binnenlandse industrie wordt beschermd. Waar energieonafhankelijkheid geen vies woord is maar beleid.

En hier? Hier gaan we met een klimaatkabinet zonder meerderheid een AI-revolutie tegemoet terwijl we niet eens in staat zijn om mensen fatsoenlijk om te scholen. Hier betalen bedrijven meer voor energie dan in Duitsland en België. Hier vluchten ondernemers het land uit en is het antwoord van Den Haag: meer regels, meer belasting, meer ambities.

Ingrid Thijssen heeft gelijk: Nederland is niet klaar. Maar de vraag is niet óf we klaar zijn. De vraag is of we met dit kabinet ooit klaar zúllen zijn. En het antwoord op die vraag kent iedereen die verder kijkt dan de Haagse bubbel.