Boeren vogelvrij: Vollenbroek mag van de rechter de bedrijfsgegevens van elke boer sinds 1989 doorspitten

Onvoldoende onderbouwd. Alsof iemand nog hoeft te raden wat Vollenbroek met zulke gegevens doet. Vollenbroek, de man die al jaren boeren voor de rechter sleept, krijgt nu van de staat het complete archief aangereikt.

Het gaat om de zogenoemde gecombineerde opgaven. Elke agrariër moet bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland opgeven hoeveel dieren hij heeft, hoe die gehuisvest zijn, welke stallen er staan en waar, en welke gewassen hij teelt. MOB vroeg die gegevens in 2023 op. Op 17 februari 2026 besloot het ministerie om alle bedrijfsgegevens vanaf 1989 openbaar te maken. Vier belangenorganisaties, waaronder LTO en de pluimveehouders van POV, stapten naar de rechter. Ze vreesden handhavingsverzoeken, privacyproblemen en schade aan de concurrentiepositie van boeren. De voorzieningenrechter in Utrecht oordeelde vrijdag dat "het belang van openbaarheid zwaarder weegt".

Dit is geen transparantie. Het is een schatkaart voor een activist. Met ruim dertig jaar aan gegevens kan MOB per bedrijf terugzoeken hoe een stal er ooit bij stond, en daar nieuwe procedures op bouwen. Dat is geen doemscenario van DDS: het is precies waar LTO voor waarschuwt.

Vollenbroek bewees al wat hij met zulke munitie doet. Hij wil nu al ruim 130 boerenbedrijven in tien provincies hun vergunning afnemen, en zijn club opende eerder de aanval op achttien Overijsselse boeren. Dat is de werkwijze van Vollenbroek: procederen tot de boer opgeeft.

Hier zit het echte schandaal. Volgens LTO werkt ongeveer de helft van de agrariërs zonder volledige vergunning, als gevolg van eerder overheidsbeleid. Denk aan de PAS-melders: boeren die precies deden wat de overheid vroeg, en daarna te horen kregen dat hun papieren niet deugden.

Den Haag maakte die vergunningenpuinhoop zelf, en levert de slachtoffers nu uit aan de activist die er garen bij spint. LTO spreekt van "gevoelige, tot individuele bedrijven en gezinnen herleidbare informatie". Het gaat niet om een anoniem bedrijfsleven, het gaat om families op hun eigen erf.

Overdreven is die angst niet. "We zijn teleurgesteld over deze uitkomst en maken ons grote zorgen over de gevolgen," laat LTO weten. De organisatie verwacht dat MOB de historische gegevens gebruikt om oude situaties vast te stellen en verzoeken in te dienen om vergunningen in te trekken.

En de rechter vond dat de boeren de schade niet hard genoeg maakten. Maar hoe bewijs je vooraf welk handhavingsverzoek er komt, als de tegenpartij de gegevens nog niet eens heeft? De bewijslast ligt bij het doelwit, nog voordat het eerste verzoek is ingediend.

De kluis ging al eerder op een kier. In september 2025 dwong de Raad van State toenmalig minister Wiersma om de bedrijfsgegevens van alle veehouderijen openbaar te maken, inclusief adressen, op verzoek van journalisten. Het besluit voor MOB volgde in februari, in de laatste dagen van haar ministerschap.

Sinds eind februari zit D66'er Jaimi van Essen op Landbouw. Het besluit staat nog altijd overeind. Dezelfde Van Essen die boeren eerst stikstofregels oplegt en pas daarna iets terugvraagt in Brussel, laat zijn boeren nu ook in de rechtszaal vallen. Van Essen beschermt zijn boeren niet tegen een activist die op hun bedrijf aast, en kiest daarmee partij.

Maar openbaarheid is toch goed? Zeker, als het om de overheid gaat. De Wet open overheid is er om macht te controleren: ministers, ambtenaren, besluiten. Niet om een milieuclub het bedrijfsarchief van een gezinsbedrijf te geven, zodat die er procedures op kan bouwen.

Geen ondernemer zou accepteren dat ruim dertig jaar aan bedrijfsgegevens zomaar op straat komt te liggen. Voor de boer heet het ineens transparantie.

De eis aan Van Essen is helder. Regel eerst de vergunningen van de PAS-melders en van alle andere boeren die door eerder overheidsbeleid zonder volledige papieren zitten. Pas dan is openbaarheid geen jachtvergunning meer.

En de Tweede Kamer moet de Wet open overheid zo aanpassen dat herleidbare gegevens van gezinsbedrijven niet langer op straat belanden. Dat LTO ook naar Europese regels wijst, is geen excuus om in Den Haag niets te doen.