Executeur verkocht geërfd huis te goedkoop aan eigen dochter: rechter stelt schade vast op €65.347

De vrouw verkocht onder meer een woning aan haar eigen dochter voor minder dan andere gegadigden boden. Daarnaast bracht zij te veel werkzaamheden in rekening. Het schadebedrag bestaat uit meerdere posten; eerdere betalingen moeten ermee worden verrekend.

De zaak begon met een overlijden in februari 2021. Twee kinderen waren erfgenamen. Hun vader had in zijn testament een professionele executeur aangewezen, die ook advocaat was.

De woning uit de nalatenschap werd voor €240.000 verkocht aan de dochter van de executeur. Er waren echter ook biedingen van €260.000 en €250.122. De erfgenamen waren niet duidelijk geïnformeerd over de familieband met de koper.

De rechtbank rekent €20.000 schade toe aan de te lage verkoopprijs. Het vonnis is van 16 september en werd op 29 september 2026 gepubliceerd.

Het probleem was niet uitsluitend dat de koper familie was. Ook de prijs, de beschikbare andere biedingen en de informatievoorziening aan de erfgenamen waren relevant. Juist bij een persoonlijk belang moet kunnen worden uitgelegd hoe de belangen van de nalatenschap zijn beschermd.

De executeur had €62.264,66 aan honorarium gedeclareerd. De rechtbank vond €29.110,63 redelijk. Het verschil van €33.154,03 werd als schade meegenomen.

Dat betekent niet dat een professionele executeur nooit een uurloon mag rekenen. In dit testament was een professionele beloning toegestaan. De rechter beoordeelde of de omvang van de declaraties gerechtvaardigd was.

Andere schadeposten betroffen onder meer asbestsanering, de afhandeling van de erfbelasting en een onjuist gebruikte WOZ-waarde. Samen met een eerdere proceskostenpost kwam de berekening uit op €65.347,03.

Er was al €542 en later €14.659 betaald. Die betalingen worden volgens de wettelijke verrekenvolgorde verwerkt. Het vastgestelde schadebedrag is daarom niet hetzelfde als een volledig nieuwe betaling van ruim €65.000 bovenop alles wat de erfgenamen al ontvingen.

Dat staat voor een belangrijk deel in het testament. Volgens de uitleg van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie over executeurs bestaan verschillende vormen met verschillende bevoegdheden.

Een gewone executeur beheert de nalatenschap en handelt bijvoorbeeld schulden af. Een executeur die daarnaast afwikkelingsbewindvoerder is, kan ruimere bevoegdheden hebben, waaronder het zelfstandig verdelen van de erfenis en verkopen van bezittingen.

Erfgenamen kunnen daarom niet altijd eisen dat iedere verkoop eerst hun goedkeuring krijgt. In deze zaak waren de bevoegdheden ruim. Dat nam de verplichting tot zorgvuldig handelen niet weg.

Ook bij ruime bevoegdheden hebben erfgenamen recht op informatie. Wie wil weten waarom een woning wordt verkocht of hoe een rekening is opgebouwd, kan daar gerichte vragen over stellen.

Bij een huisverkoop zijn een taxatie, biedingen, verkoopvoorwaarden en de uiteindelijke koopovereenkomst logische documenten om te bespreken. Alleen de mededeling dat een prijs redelijk is, maakt nog niet duidelijk hoe die prijs tot stand kwam.

Vraag bijvoorbeeld welke andere biedingen zijn ontvangen en waarom daarvan is afgeweken. Een lager bod kan andere voorwaarden bevatten, maar dan moet dat verschil wel worden uitgelegd. Leg vragen en antwoorden schriftelijk vast.

Hetzelfde geldt voor declaraties. Vraag welke werkzaamheden zijn verricht, hoeveel tijd daaraan is besteed en welk tarief is toegepast. Maak onderscheid tussen honorarium van de executeur en kosten van ingeschakelde derden.

Dat voorkomt dat een discussie alleen over één groot eindbedrag gaat. Een concrete vraag over een bepaalde verkoop of factuur is beter te beantwoorden dan een algemeen verwijt dat de hele afwikkeling te duur was.

Wie zelf een testament laat maken, kan vooraf bespreken hoeveel zelfstandigheid de executeur krijgt en hoe de beloning wordt geregeld. Vraag de notaris om de gevolgen van die keuzes in gewone taal toe te lichten.

Ook een onbedoelde standaardbepaling in een testament kan grote gevolgen hebben. Controle van de tekst gaat dus verder dan alleen de namen van de erfgenamen.

Voor wie al in een afwikkeling zit, begint duidelijkheid bij het testament, de benoeming en de administratie. Blijven concrete vragen over geld of belangenverstrengeling onbeantwoord, laat dan juist die stukken beoordelen. Daarmee kan worden vastgesteld welke bevoegdheden de executeur heeft en of het handelen daarmee overeenkomt.