Spanningen rond dienstplicht lopen uit de hand: Veertienjarige gedood bij protest in Jeruzalem

Tot anderhalf jaar geleden waren streng religieuze mannen vrijgesteld van militaire dienstplicht. Die uitzondering kwam te vervallen na een uitspraak van het Israëlische Hooggerechtshof, dat de regeling discriminerend noemde. Sindsdien laait het conflict regelmatig op.

Volgens ooggetuigen stonden leden van de ultraorthodoxe gemeenschap, ook wel haredim genoemd, rond een vuur op een kruising toen een bus de groep raakte. Drie personen werden daarbij aangereden, onder wie een 14- en een 17-jarige. De bus reed vervolgens door. Even verderop kwam een veertienjarige jongen onder het voertuig terecht. Hij overleed ter plekke aan zijn verwondingen.

Hulpdiensten kwamen massaal ter plaatse. Spoedverpleger Eli Eisenbach van Magen David Adom beschreef de situatie tegenover The Times of Israel. “We kregen een melding van meerdere voetgangers die tijdens een betoging door een bus waren aangereden,” zei hij. “Er was veel commotie en een jong slachtoffer zat onder de bus gekneld. Tijdens de reddingsoperatie voerden we medische onderzoeken uit en stelden we vast dat hij geen polsslag had, niet ademde en leed aan zeer ernstig meervoudig trauma. Helaas moesten we zijn overlijden ter plaatse vaststellen.”

De buschauffeur is door de politie aangehouden. Het is nog niet duidelijk of hij met opzet handelde. Volgens zijn verklaring probeerde hij weg te rijden nadat demonstranten de weg blokkeerden en hem zouden hebben belaagd. De politie onderzoekt de toedracht.

Het protest trok volgens The Times of Israel en nieuwssite ynet ongeveer 15.000 ultraorthodoxe Israëliërs. De sfeer was grimmig. Demonstranten raakten slaags met de politie, gooiden stenen en staken vuilnisbakken in brand. Ook journalisten werden doelwit.

De kern van het conflict is de dienstplicht. In Israël moeten jonge mannen en vrouwen in het leger dienen. Ultraorthodoxe Joden verzetten zich daar fel tegen. Zij stellen dat hun Thora-studie bijdraagt aan de veiligheid van het land en zien het leger als een bedreiging voor hun religieuze leven, onder meer vanwege het gezamenlijk dienen van mannen en vrouwen.

President Isaac Herzog reageerde op X en noemde het incident “een heel droevige en pijnlijke avond”. Hij voegde daaraan toe dat “geweld een rode lijn overschrijdt”.

Premier Benjamin Netanyahu is voor zijn regeringsmeerderheid afhankelijk van ultraorthodoxe partijen, die fel tegen de dienstplicht zijn. Tegelijkertijd groeit de druk vanuit de samenleving en het leger, dat door onder meer de oorlog in Gaza kampt met een tekort aan soldaten.